Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/357 K.2025/362

Av.

DAVALI : ***

VEKİLİ : Av.

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : ***

KARAR TARİHİ : ***

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : ***

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkilinin ...'ın Catering işi ile uğraştığını, çeşitli yerlere ve şirketlere yemek servisi hizmeti verdiğini, davalı şirketin; müvekkilinden çeşitli zamanlarda yemek servisi hizmeti aldığını fakat ödemeleri yapmadığını, 21/07/2023 Tarihli 4.702,50 TL Bedelli *** Fatura Nolu ( 95 Adet Yemek), 28/07/2023 Tarihli 4.405,50 TL Bedelli *** Fatura Nolu (89 Adet Yemek), 04/08/2023 Tarihli 4.653,00 TL Bedelli. *** Fatura Nolu (94 adet Yemek), 11/08/2023 Tarihli 4.504,50 TLBedelli *** Fatura Nolu (91 Adet Yemek), 18/08/2023 Tarihli 4.801,50 TL Bedelli *** Fatura Nolu ( 97 Adet Yemek),

25/08/2023 Tarihli 5.643,00 TL Bedelli *** Fatura Nolu (114 Adet Yemek), 01/09/2023 Tarihli 4.603,50 TL Bedelli *** Fatura Nolu (93 Adet Yemek) alındığını beyanla Kayseri Genel İcra Dairesi ...

E. sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptalini, alacağın muacceliyetinden itibaren ticari temerrüt faizi uygulanarak tahsilini, davalı tarafından kötü niyetli itiraz edildiğinden %20’ den aşağı olmamak üzere İcra İnkar tazminatına hükmedilmesini, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; görev itirazlarının bulunduğunu, tebligatların usulüne uygun yapılmadığını, müvekkilinin davacıya bir borcunun bulunmadığını, bir belge sunulmadıkça salt defter incelemesi ile alacaklılığın ispat edilemeyeceğini, öncelikle neden dolayı, ne zaman ve nasıl alacaklı olduklarına dair bir belgenin sunulmasını istedikleri beyanla davanın reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

TTK’nın 4. maddesine göre; ticarî davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar (nispi ticari davalar)dır.

Mutlak Ticari Dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde a ve f bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır. Taraflar arasındaki var olduğu iddia edilen ilişkinin satım sözleşmesinden kaynaklanması ve satım sözleşmesinin TTK' nın 4/1 maddesinde düzenlenmemesi, Borçlar Kanunu'nda düzenlenmesi nedeni ile davanın mutlak ticari dava olmadığı anlaşılmıştır.

Nisbi ticari dava ise; her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nisbi ticari dava olarak adlandırılmaktadır.

TTK’nın gerekçesinde; ticari davalar ile ticari olmayan hukuk davalarını ayırmada kullanılan kıstasın “bir yandan her iki tarafın tacir sıfatı ve uyuşmazlığın konusunu teşkil eden işin bu sebepten dolayı ticari sayılması keyfiyeti, diğer yandan tarafların sıfatına bakılmaksızın sadece işin ticari mahiyeti” olduğu açıklanmıştır.

Bu anlamda bir davanın nisbi ticari dava sayılabilmesi için; davaya uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur

Kayseri 10. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevsizlik kararında davacının işletme hesabına göre defter tuttuğundan tacir olduğundan bahsedildiği ve Mimarsinan Vergi Dairesi'nin 10/12/2024 tarihli yazı cevabı ile davacı ...'ın işletme hesabına göre defter tuttuğu bildirilmiştir. Nispi ticari davalar her iki tarafın tacir olduğu ve dava konusu uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu davalardır. İş bu davada davalının tacir olmaması ve ticari işletmelerinden kaynaklanmaması nedenleriyle iş bu davanın nispi ticari dava olmadığı kanaatine varılmıştır.

Esnaf ve Tacir Sayılma hadleri (2023) karara göre, esnaf ve sanatkar sayılabilmek için aşağıdaki mali sınırların aşılmaması gerekmektedir:

1-Alım-Satım Faaliyetleri:

-Yıllık alımların tutarı:890.000,00-TL

-Yıllık satışların tutarı:1.270,00-TL

2-Hizmet Faaliyetleri:

-Yıllık gayrisafi iş hasılatı:440.000,00-TL

3-Karma Faaliyetler (Alım-Satım ve Hizmet)

-2 numaralı bentte yazılı iş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı:890.000,00-TL olarak belirlendiği görülmüştür.10/12/2024 tarihli Mimarsinan Vergi Dairesinin cevabı yazısında davacıya ait beyannamelerin yukarıda belirtilen hadlerin altında kaldığı, davacının tacir olmadığı anlaşılmıştır.

21.07.2007 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 18.06.2007 tarihli 2007/12362 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile esnaf ve tacir ayrımına esas sınırlar belirlenmiş olup, bu kararda, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu 177. maddesinde belirtilen hadlerden, 1. ve 3. bendindeki konularda faaliyette bulunanlarda yarısını, 2. bendeki faaliyetlerde bulunanların bu tutarın tamamını aşanların tacir olacağı belirlenmiştir. Davacının kaydi olarak tacir olmadığı görülmüştür.

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren Türk Ticaret Kanunu ile Türk Ticaret Kanunun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Değişiklik Yapılmasına Dair 6335 Sayılı Kanunun 2. Maddesi ile değişik TTK'nın 5. maddesinin 3. fıkrası ile Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü itirazından çıkarılmış, görev ilişkisine dönüştürülmüştür.

HMK'nın 114. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre, görev dava şartıdır. Aynı Kanunun 115/1. maddesi gereği mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. HMK'nın 138. maddesine göre, mahkeme dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebilir.

Dosya kapsamına göre, dava konusu edilen uyuşmazlığın TTK'nın 4. maddesine göre, ticari dava olmadığı, bu nedenle de mahkememizin görevi alanına girmediği, Asliye Hukuk Mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu, 6335 Sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten sonra mahkememiz ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi haline getirildiği, görev ilişkin usul hükümlerinin uygulanmasının gerektiği, görevin kamu düzeniyle ilgili olduğu, HMK'nın 115. ve 138. maddeleri gereği mahkemenin görev hususunu kendiliğinden araştırmakla yükümlü olduğu ve davanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebileceği dikkate alındığında, mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.

Katip *** e-imzalıdır Hakim ***79 · e-imzalıdır