Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/447 K.2025/512

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının mülkiyetinde olan ve kiralık olarak kullanılan iş makinesinin dava dışı kişilerin borcu nedeniyle 09/04/2021 tarihinde haczedildiği ve Avanos İcra Dairesi tarafından yediemine teslim edildiği, haciz sırasında iş makinesinin kiralık olduğu belirtildiği, ve istihkak iddiasında bulunulduğu, dava sonra açılan istihkak davası sonucunda makinenin mülkiyetinin davacıya ait olduğu ispatlanarak haciz işleminin kaldırıldığı, bu süreçte davacı iş makinesinden yaklaşık 4 yıl süreyle mahrum kaldığı, kazanç kaybı yaşadığı, çekici ve otopark ücretleri ödediği, araçta bakım onarım gibi ek masrafların olduğu,

tüm bu nedenlerle 1.000,00-TL maddi, 200.000-TL manevi tazminatın davalıdan alınıp davacıya verilmesini, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Dava dilekçesinin davalıya tebligat çıkartıldığı ancak yapılan uyap kontrolünde henüz tebliğ edilmediği görülmüştür.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava; haksız haciz ve muhafaza nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararın ödetilmesi talebine ilişkindir.

Dosya, Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin...esas ... karar sayılı görevsizlik kararının kesinleşmesi neticesinde mahkememize gelmiş ve ... esas sırasına kaydı yapılmıştır.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu 24/05/1974 Tarih, 1974/5 Esas ve 1974/7 sayılı Kararında: "Asıl borçluya karşı yapılan bir icra takibinde haksız olarak malı haczedilen üçüncü kişiler, bu yüzden doğan gerçek zararlarının ödetilmesini, İcra ve İflas Kanunu`nun 97. maddesinde düzenlenen özel hüküm dışında, genel hükümlere göre ve genel mahkemelerde ayrıca dava açarak isteyebilirler.

TTK’nın 4. maddesine göre; ticarî davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar (nispi ticari davalar)dır.

Mutlak Ticari Dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde a ve f bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır.

Nispi ticari dava ise; her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nisbi ticari dava olarak adlandırılmaktadır.

TTK’nın gerekçesinde; ticari davalar ile ticari olmayan hukuk davalarını ayırmada kullanılan kıstasın “bir yandan her iki tarafın tacir sıfatı ve uyuşmazlığın konusunu teşkil eden işin bu sebepten dolayı ticari sayılması keyfiyeti, diğer yandan tarafların sıfatına bakılmaksızın sadece işin ticari mahiyeti” olduğu açıklanmıştır.

Bu anlamda bir davanın nisbi ticari dava sayılabilmesi için; uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur.

Yozgat Defterdarlığı'nın 26/05/2025 tarihli yazı cevabında; ...'in işletme ve bilanço usulüne göre mükellef kaydının bulunmadığı görülmüştür.

Vergi dairesinin cevabi yazısından anlaşıldığı üzere; davalının tacir olmadığı dolayısıyla eldeki davanın nispi ticari dava olmadığı görülmektedir.

HMK'nın 114. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre, görev dava şartıdır. Aynı Kanunun 115/1. maddesi gereği mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. HMK'nın 138. maddesine göre, mahkeme dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebilir.

Yukarıda açıklandığı üzere, davanın mutlak ticari dava olarak sayılan davalardan olmadığı, davalı Yozgat Defterdarlığı'nın 26/05/2025 tarihli yazı cevabına göre tacir olmadığı, esnaf olduğu, davacının tacir olmaması sebebiyle eldeki davanın nispi ticari davalardan olmadığı, TTK'nın 5. maddesindeki 3. grup davalardan birinin de söz konusu olmadığı, bu nedenle eldeki davanın ticari dava olmaması nedeniyle mahkememizin görevi alanına girmediği, davacının tacir değil esnaf olması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu, görevin kamu düzeniyle ilgili olduğu,

usul esastan önce gelir ilkesi gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle bu hususların da takdirinin görevli mahkemeye ait olacağı dikkate alındığında mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK.'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine, Kayseri 4. Asliye Mahkemesinin görevli olduğuna dair karşı görevsizlik kararı vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.(Yargıtay 4. HD 2016/4927 E., 2016/5810 K.)

Katip ... e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır