Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/832 K.2025/795

Mahkememize açılan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin davalıya ait iş yerinden araç kiraladığını, aracı teslim ettikten sonra müvekkilinin imzası taklit edilerek senet düzenlendiğini, akabinde bu senet ile müvekkili aleyhine Kayseri Genel icra Dairesinin ... esas sayılı dosya ile kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin bahsi geçen senetlerle bir ilişiği bulunmadığını, bono üzerindeki yazı ve imzaların müvekkiline ait olmadığından bahisle davanın kabulü ile öncelikle icra dosyasındaki hacizlerin kaldırılmasına,

müvekkilinin annesinin banka hesaplarında bulunan hacizlerin teminat karşılığında kaldırılmasına, yapılacak yargılama neticesinde müvekkilinin Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespitine, davalının takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa henüz tebligat yapılmamıştır.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit talebine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın araç kiralama sözleşmesinden kaynaklandığı, ayrıca bono üzerindeki yazı ve imzalar hususunda da bir ihtilaf söz konusudur.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 299. maddesinde; "Kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." şeklinde tanımlanmıştır.

01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nın 4/1-a maddesine göre; kiralanan taşınmazların, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda "Sulh Hukuk Mahkemeleri" görevlidir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.

Bu açıklamalar çerçevesinde davacının dava dilekçesindeki açıklamalarından iddiasını araç kira sözleşmesine dayandırdığı sabit olup kira ilişkisinden kaynaklanan alacağa yönelik menfi tespit istemli davaya bakma görevi HMK'nun 4/1. maddesi gereğince değerine bakılmaksızın Sulh Hukuk Mahkemesine aittir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2019/5488 Esas ve 2019/9424 Karar sayılı, 2019/1691 Esas ve 2019/8832 Karar sayılı, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2016/3083 Esas ve 2017/535 Karar sayılı, Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'nin 2016/2905 Esas ve 2016/5119 Karar sayılı emsal ilamları da bu doğrultudadır.

Davacının, bono üzerindeki yazı ve imzaların kendi el ürünü olmadığı ve ayrıca bonodan dolayı borçlu olmadığını iddia etmesi husununun değerlendirmesi görevinin Sulh Hukuk Mahkemesine ait olduğu, mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerektiği anlaşılmıştır. (İstanbul BAM 35.HD 2023/841 Esas 2023/865 Karar.) (İstanbul BAM 54.HD 2022/4119 Esas 2023/869 Karar.)

Sulh Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki, görev ilişkisidir ve göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanması gerekir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. HMK'nun 115 ve 138. maddeleri gereği görev konusu kamu düzenini ilgilendirdiğinden görev itirazı yapılmamış olsa bile mahkemeler re'sen araştırmakla yükümlüdür. Tüm bu hususlar dikkate alınarak mahkememizce göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden redddine karar verilmiştir.

Katip ... Hakim ...