Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/707 K.2023/824

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; müvekkilinin davalı kooperatife üye olduğunu, yükümlülüklerini yerine getirdiğini, buna rağmen 16/05/2022 tarihinde üyelikten çıkarıldığına ilişkin ihtarnamenin gönderildiğini, bunun yanı sıra ihtarnamelerin noter aracılığı ile gönderilmesi gerektiğini, bu hususun kooperatif ana sözleşmesi 14.maddesinde düzenlenmiş olduğunu, üyelikten çıkarılmaya ilişkin yönetim kurulu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu , noter aracılığıyla yapılmayan ihtar nedeniyle kararın iptali gerektiğini, bu nedenle davanın kabulü ile üyelikten çıkarma kararının iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; davacının kooperatif üyesi olduğunu ve maliyet hesabı borcu bulunduğunu, bu maliyet borcu nedeniyle davacıya birinci ve ikinci ihtarın noter aracılığıyla gönderildiğini, kooperatif anasözleşmesi gereğince biricin ve ikinci ihtarların noter kanalı ile gönderilmesi zorunlu olmayıp sadece ihraç kararının noter ile gönderilmesi gerektiğini, yapılan ihtarlarda bir usulsüzlük olmadığını, davacının dava dilekçesinde hiçbir borcu olmadığını beyan ettiğini, müvekkili kooperatifin 2020 yılı bilançosuna ilişkin genel kurulunda hesap maliyeti çıkarılması ve üyelerden tahsil edilmesi için kooperatif yönetim kuruluna yetik verildiğini ve maliyet hesaplarının kesinleştiğini, bu nedenle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Kooperatif ana sözleşmesi ve genel kurul kararları, dava üye işlem dosyası ve hesap dökümleri, ... 7. Noterliğinin 16/05/2022 tarihli ve 09494 yevmiye numaralı ihtarnamesi dosyamız arasına alınarak bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, Kooperatifler Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca ortaklıktan ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.

Yargıtay kararları ile yerleşik hale geldiği üzere ortağın, kooperatif ortaklığından usulüne uygun bir şekilde ihraç edildiğini ispat yükü davalı kooperatiftedir.

Kooperatifin ortağı usulüne uygun ihraç etmesi için ana sözleşmeye ve Kooperatifler Kanunu'nun 16. maddesine uygun bir şekilde, bir silsile halinde; ilk önce ortak aleyhinde ihtarname keşide edip, ödeme için ihtarnamenin tebliğinden itibaren ortağa 10 gün süre verilmeli, 10. günün sonunda borcun ödenmemesi halinde bu kez ikinci ihtarnameyi keşide edip, ödeme için ihtarnamenin tebliğinden itibaren ortağa 1 ay süre verilmeli, bu sürenin sonunda da borcun ödenmemesi halinde yönetim kurulu tarafından ortak aleyhinde ihraç kararı verilmeli ve ihraç kararı ortağa tebliğ edilmelidir.

İhtarnamelerde borcun kaynağı, ana para mı faiz borcu mu olduğu, borç aidattan kaynaklanıyor ise temerrüte konu aidat borcunun hangi aylardan doğduğu, borcun kaynağı başka bir sebepten doğuyor ise (geçici maliyet bedeli, kesin maliyet bedeli, ara ödeme, ek ödeme vs) borcun kaynağının ne olduğu,

ilk ihtarnamede talep edilen alacak aidat alacağı ise aidat alacağı için bir aylık gecikme (temerrüt) süresinin dolup dolmadığı gibi borca ilişkin denetime elverişli ayrıntılı açıklama yapılmalı, birinci ve ikinci ihtarnamede talep edilen alacak tutarı aynı olmalı ve borcun ödenmemesi halinde yaptırımının ne olduğu yani ortak aleyhinde ortaklıktan ihraç prosedürünün işletileceği hususu açıkça belirtilmelidir.

Bahsedilen tüm aşamaların yerine getirilip getirilmediği Mahkemece re'sen araştırılmalıdır.

Şayet Mahkemece yapılacak şekli incelemede ihtarnamelerin şeklen usulüne uygun olduğu anlaşılırsa, bu kez Mahkemece ihtarnamede istenen alacağın gerçeğe yansıtıp yansıtmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılmalı; ancak yapılacak şekli incelemede kooperatifin şeklen ihraç prosedürünü usulüne uygun yerine getirmediği anlaşılırsa, usul ekonomisi gözetilerek, bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın kooperatif ortağı aleyhinde verilen ihraç kararının iptaline karar verilmelidir.

(Nitekim Yargıtay 23.Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2015/5552 Esas 2015/6998 Karar sayılı içtihadı bu yöndedir.)

Mahkememizce bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu 01/03/2023 tarihli raporda özetle.

Davacıya Kooperatifler Kanunu kapsamında, borcun ödemesi maksadı ile gönderilen ihtarnameler 10 ve 30 günlük sürelere uygun olarak yapıldığı, davacıya gönderilen ihtarnamelerde, belirtilen sürelerde ödeme yapılmaması halinin müeyyidesi belirtildiği, davalının muhasebe kayıtlarında davacının takip edildiği 431.A0535 ... hesabının bakiyesinin 09.03.2022 tarihi itibariyle dosya kapsamında bulunan İnşaat Mühendisi tarafından yapılmış olan kesin maliyet hesabı incelendiğinde davacı tarafça aidat ödemesinin 194.315,00TL olduğu, endekslenmiş aidat ödemesinin 417.061,20 TL olduğu,

davacıya hakkedişten düşen inşaat maliyetinin (arsa payı dahil) 539.847,27 TL olduğu, davacının inşaat borç tutarının 122.786,07'TL olduğu, şerefiye farkı ödemesi -1.000TL), genel giderler 19.046,99 TL, resmi gider 67.586,90 TL, risk payı 62.548,00 TL ve davacının toplam borç miktarının 270.968,00'TL olduğu tespit edildiği, risk payı hariç olmak üzere belirlenen 208.420,00 TL” lik borç (270.968,00 TL- 62.548,00 TL) kooperatif tarafından 10 taksite bölmüş ve her bir taksit 20.842,00 TL olarak tespit edildiği, kesin maliyetten kalan davacıya gönderilen ihtarname içeriklerinde belirtilmiştir.

Hal böyleyken ihtarname tarihleri itibariyle belirlenen borç miktarları ile ihtarname içeriklerinde belirtilen borç miktarının uyuştuğu, davacının davalı kooperatife ihtarnamelerde verilen sürelerde ödeme yapması talep edildiği, ihtarname içerikleri emsal Yargıtay kararları gereğince gerekli hususları taşıyıp taşımadığı hususunun takdirinin mahkemeye ait olduğu tespit edilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davacının aleyhinde ihraç kararı verilmesine esas olan 1.ve 2.ihtarnamelerin şeklen usulüne uygun olarak düzenlendiği anlaşılmış ise de ihraç kararının kesin maliyet alacağına dayandığı, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 20/01/2022 tarih ve 2021/6310 Esas 2022/185 Karar sayılı ilamından da anlaşılacağı üzere, tüm inşaatlar bitmeden kesin maliyet hesabı çıkartılıp üyeden talepte bulunulamayacağı, davalı vekilinin duruşmada alınan beyanında davalı kooperatifin inşaatlarının halen devam ettiğini belirttiği anlaşıldığından, davalı kooperatif tarafından çıkartılan kesin maliyet alacağının ödenmemesi nedeniyle davacının üyelikten çıkarılmasına karar verilemeyeceğinden davacının davasının kabulüne karar verilmiştir.

Katip ... Hakim ...