Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/887 K.2024/118

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; müvekkili ile davalı arasında ticari faaliyet sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmede Dubai' de kurulacak AVM' de 100 m2 Showroomun müvekkiline kiralanmasına dair esaslar yer aldığını, müvekkilinin amacının gelir elde etmek iken zarar ettiğini, beklentinin çok altında ciro yaptığını, davalının ticaret merkezinin reklamının yeterince yapmamasından dolayı bu durumun kaynaklandığını, müvekkili şirketin sözleşmeye dayalı olarak yapmış olduğu ödemeler karşısında, davalının üstlenmiş olduğu edimleri yerine getirmediğini, müvekkilinin fazlasıyla zarara uğradığını, davalının sözleşmeyi 24 ay erken feshetmesi nedeniyle oluşan menfi zararın davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; söz konusu davanın kira sözleşmesinden kaynaklanması nedeniyle Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, taraflar arasındaki sürekli edimli sözleşmesi niteliğindeki sözleşmenin ifasına başlandığından, davacı tarafından talep edilen iade niteliğindeki bedeller geçmişe etkili olarak talep edilemeyeceğini, davacının kullanım süresi boyunca işlemiş kira bedelleri ve orta giderleri ödememesi üzerine,

taraflarınca haricen ödeme talep edildiğini, davacının bunun üzerine zarar iddiasını ortaya attığını, yargılamaya konu kira sözleşmesinin TC Ticaret Bakanlığının 31/07/2022 tarihi itibariyle Dubai Türk Ticaret Merkeini devlet desteği kapsamı dışına çıkarması ve bunun üzerine Dubai Türk Ticaret Merkezi, Bakanlığın işbirliği kuruluşu olan Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından sonlandırıldığını, bu nedenle sözleşmenin sona ermesinden dolayı müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun olmadığını, kaldı ki müvekkilinin sözleşmenin yürürlükte kaldığı tüm sürede yükümlülüklerini yerine getirdiğini,

tüm izah edilen nedenlerle davacının haksız davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

taraflar arasında imzalanmış sözleşme, tanık beyanların, bilirkişi raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında imzalanan Dubai Mobilya Türkiye Ticaret Merkezi Kullanıcı Şirket Taahhüt Sözleşmesinin erken feshi nedeniyle ortak gider yansıtma bedeli,maaş yansıtma gideri,kira geliri,genel giderlere katılım bedelinin davalıdan tazmini istemine ilişkindir.

Davacı tanığı ...' in İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinde talimat yoluyla alınan beyanında; "ben bahsi geçen AVM' de işletmecilik yapardım. Kayseri OSB Modokada ben de davacı gibi işletme sahibiydim. Sanırım benzer sıkıntıları hepimiz yaşadık, mekan açıldığında tam olarak hazır değildi. Gerek tanıtım gerekse mekanın inşaatı olarak ... aylar sonrasında zemininde sadece halı vardı, çok sonraları epoksi boya yapıldı.

Stantların bir çoğu boştu, sonradan aslen mobilya üstüne olması gerekirken dolduramadıkları için parfümeri ve benzeri yerler ile doldurdular. Yeterince tanıtım yapılamadığı için çok az müşteri geldi. Kimi gün bir iki müşteri oluyordu. Gelenler mekanın hazırlıksız halini görüp siz daha açılmadınız mı diyerek şaşırıyordu. Daha en baştan iyi bir intiba veremedik. Açıldıktan 3-5 ay sonrasına kadar halen bir muhasebe sistemi etkin değildi.

Satış yapamadık, iki değişik seçenek tanınmıştı, ister kendi firmamız altında ister Kayseri OSB çatısı altında ticaret yapma imkanı vardı, genellikle herkes ikincisini seçmişti. Bütün bu konulardaki şikayet, talep ve ricalarımız kale alınmadı. Benlenen zamandan çok daha önce feshedildi. Bizde bir sürü yatırım yapanlar olarak geri dönüt almadan ayrılmak mecburiyetinde kaldık. Her firma şartlarına göre yatırım yapmıştı" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Mahkememizce, dosyanın bilirkişiye tevdi ile taraflara arasında imzalanan sözleşmelere ve 2010/6 sayılı genelge ve Duabi' nin devlet desteği dışına çıkarılmasına ilişkin banakalık kararı, tarafların iddiaları incelenerek davalı tarafından yapılan fesihin haklı fesip olup olmadığı hususunda rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişini sonmuş olduğu 10/01/2021 tarihli raporda özetle;

taraflar arasında imzalanan sözleşmeler ve 2010/6 sayılı genelge ve Dubai'nin devlet desteği dışına çıkarılmasına ilişkin bakanlık kararı, tarafların iddiaları incelenerek davalı tarafından yapılan feshin haklı fesih olup olmadığı incelenmiş ve 10.madde olan “mücbir sebep” gerekçesi ile sözleşmenin davalı tarafından feshedilmiş olduğunun tespit edildiği, davalı tarafından yapılan bu fesih için dayanak olarak ise T.C.

Ticaret Bakanlığının 31 Temmuz 2022 tarihi itibariyle Dubai Mobilya Türkiye Ticaret Merkezini, 2010/6 sayılı devlet desteği kapsamı dışında tutacak olması ve proje sahibi ... A.Ş.'nin projeye devam etmeme kararı alması gerekçe gösterilmiş olup, bu gerekçeyle davalı tarafından yapılmış olan feshin haklı olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.

OSB'lerin tacir olup olmadığı taraf olduğu davaların ticari dava kabul edilip edilmeyeceği ile ilgili olarak Bölge adliye mahkemeleri kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine dair Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin 2022/4599 esas 2023/3797 karar sayılı ilamında;...'' 4562 sayılı Kanun'un 5. Maddesi uyarınca OSB'ler özel hukuk tüzel kişisidir.

Bununla birlikte 6102 sayılı Kanun'un 11. Maddesindeki tanıma göre esnaf işletmeleri için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletmeleri işletmedikleri için aynı Kanun'un 16. Maddesi uyarınca tacir olarak kabul edilmeleri mümkün değildir. Öte yandan OSB'lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır.

Bu sebeple OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hallerde yargılamanın asliye hukuk mahkemelerinde görülmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.''denilmiştir.

Emsal Yargıtay kararında ifade edildiği gibi 4562 sayılı Kanun'un 5. Maddesi uyarınca OSB'lerin özel hukuk tüzel kişisi olduğu ve iş bu davanın mutlak ticari dava olmadığı bu nedenle davaya genel görevli mahkeme olan asliye hukuk mahkemesince bakılıp sonuçlandırılması gerektiği değerlendirildiğinden, mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının yetkili ve görevli Kayseri Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

Katip · ¸E-imzalıdır Hakim · ¸E-imzalıdır