Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/420 K.2024/529

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit ve İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinden özetle. Davalı ... şirketinin davacı şirket aleyhine Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile takip başlattığını, hakkı olmadığı bir alacağı kötü niyetle ve davacıyı zarara uğratmak kastıyla tahsil ettiğini, kötü niyetli olarak başlatılan ve haksız biçimde tahsil edilmeye çalışılan davaya konu borcun bulunmadığını, tahsil edilen miktarın istirdadı için derdest davanın ikame edildiğini, davalılardan ...

Şirketinin kendisine keşide edilen aslen hak kazanmamış olduğu sözde alacağı kötü niyetle ciro yoluyla devrettiğini, bu bononun diğer davalı ... Şirketine geçtiğini, son hamil olan ... Şirketinin bonoyu takibe koyduğunu, davacının takipten geç haberdar olduğunu ve takibin kesinleştiğini, yapılan hacizlerle davaya konu değerin tahsil edildiğini, davacının borcu olmadığını, ... şirketi ile davacı arasında gerçekleşen sözlü ... yapım işine dair işlerin davalı ...

Şirketi tarafından yerine getirilmediğini, icra dosyasına konu borcun unsurlarını taşımadığından borç niteliği kazanmadığını, sözde borcun tahsilinin yasaya aykırı olduğunu belirterek davacının davalı ...

Şirketine borçlu olmadığının tespitine, icra takibinin iptaline, borçlu olmadığı halde ödemiş olduğu 30.311,94 TL'nin ödeme tarihinden itibaren istirdadına, icra dosyasına kalan kısmın menfi tespitine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ... San. Ve Tic. A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle. Davalılardan ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin iyi niyetli üçüncü kişi durumunda olduğunu, dava konusu bonoyu ciro yoluyla iyi niyetli olarak devraldığını, bedelsizlik iddiasının müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, asıl borç ilişkisinin gerçekleşmemesi,

geçersiz olması ya da sonradan ortadan kalkmasının, kambiyo senedindeki kambiyo borcunun geçerliliğini etkilemeyeceğini, kambiyo borcunun hukuki nedenlerden yoksun, fakat geçerli bir alacak olarak varlığını koruyacağını, bedelsizliğin sadece kişisel defi hakkı verdiğini, müvekkili tarafından başlatılan icra takibi sonrasında Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden sıra cetveli yapıldığını ve derece kararı verildiğini, bu derece kararına göre de 3. sırada bulunan davalının alacaklı olduğu icra dosyasına 24.08.2022 tarihinde ödeme yapıldığını,

davacının gerek kendisine yapılan icra takibi ile ilgili tebligatlara gerek sıra cetveli ile ilgili tebligatlara rağmen hiçbir itirazda bulunmayıp ödeme yaptıktan 9 ay sonra derdest davayı açmasının ve davalıyı hasım göstermesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'ne ait ... esas sayılı takip dosyası uyap kayıtları celp edilmiş, incelemesinde; Alacaklı ... San. Ve Tic. A.Ş tarafından, borçlular , ... . San. Tic. Ltd. Şti. Ve Kanuni İnş. Nak.Turizm Gıd. San. Ve Tic. Ltd. Şti aleyhine, 52.526,81 TL alacak üzerinden 03/06/2021 tarihinde ilamsız icra takibi başlattığı, ödeme emrinin Kanuni İnş... Ltd. Şti'ne, 08/06/2021, 26/07/2021, ... ... San. Tic. Ltd. Şti'ne, 28/08/2021 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.

Kayseri 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'ne ait / esas sayılı dosyasından vasi kararının gönderildiği görülmüştür.

Mimarsinan Vergi Dairesi'ne yazılan müzekkereye, 31/10/2021 tarihi itibariyle adreste bulunmamadan dolayı mükellefiyet kaydının resen tek ettirildiğini, en son 07/0-/2021 tarihinde vermiş olduğu gelir geçici veri beyannamesinde bilanço esasına göre defter tuttuğunun bildirildiği görülmüştür.

Mahkememizce davacı vekiline eksik harcı tamamlamak üzere kesin süre verildiği, harcın ikmal edildiği görülmüştür.

Mahkememizce, tarafların ticari defter kayıtları üzerinde inceleme yapılarak rapor düzenlenmesi hususunda dosya Mali Müşavir bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Mahkememizce alınan 07/05/2024 tarihli Mali Müşavir bilirkişi raporundan özetle. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerle davalı ... şirketi tarafından sunulan flash belleğin incelenmesinde; davacı taraf davalı ... şirketi lehine 50.000 TL tutarlı, 26/11/2020 tanzim tarihli, 28/02/2021 vadeli nakden kaydı içeren bono düzenlenmiştir. Söz konusu bonoda davalının cirosu bulunmaktadır ve bu bono davalılardan ... şirketine ciro yoluyla devredilmiştir.

Davacının bonodaki imzaya bir itirazı bulunmamaktadır. Davacı taraf dava konusu bono sebebiyle borçlu olmadığını ileri sürmektedir. Bonoda kural olarak ispat yükü senedin bedelsiz olduğu iddia eden tarafa aittir. Davacı taraf bononun davalıya alınacak mal/hizmet karşılığı verildiğini ileri sürdüğüne göre bunu ispatla mükellef olduğu düşünülmektedir. Dosya kapsamına bu yönde bir belge sunulmadığı yönünde rapor edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava kambiyo senedi niteliğindeki bonodan dolayı borçlu olunmadığının tespiti ile icra tehditi altında ödenen kısım yönünden istirdat istemine ilişkindir.

Somut olayda; davacı Turizm Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd Şti, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı takibe dayanak olan 50.000-TL bedelli, 26/11/2020 tanzim tarihli, 28/02/2021 vade tarihli senedin bedelsiz olduğunu zira lehtar ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ... yapım işini yerine getirmediğini, senede konu işi yapmamasına rağmen kötüniyetli olarak senedi diğer davalılara ciro ettiğini, davalı ... San. ve Tic. A. Ş. tarafından başlatılan takibin kesinleşmesi nedeniyle 30.311,94 TL ödeme yaptığını ödenen bu bedelin istirdatı ile bakiye kısım nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmektedir.

Davalı ... Şirketi iyiniyetli üçüncü kişi olduğunu, bedelsizlik ididasını kendisine karşı ileri süremeyeceğini savunarak davanın reddi karar verilmesini talep etmiştir.

Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyasında; davalı ... şirketi tarafından davacı , diğer davalılar ... ve aleyhine kambiyo senetlerine özgü haiz yolu takip başlatılmış olup takip dayanağı olarak 50.000 TL tutarlı 26.11.2020 tanzim tarihli 28.02.2021 vadeli bono gösterilmiştir.

Dosyada fotokopisi bulunan bono incelendiğinde; keşidecisinin davacı şirket olduğu, lehdarının ise davalılardan ... Banyo İnş. San. tic. Ltd. Şti. olduğu görülmektedir. Bono üzerinde davacının borçlu olarak imzası bulunmakta olup nakden kaydını içermektedir. Bono üzerinde davalının cirosu yer almaktadır ve herhangi bir imza inkarı bulunmamaktadır.

Kural olarak kambiyo senetleri soyut borç ikrarını içeren senetlerdir. Kambiyo senetlerinde soyutluk prensibinin en önemli işlevi ispat açısından kendisini gösterir. Buna göre, bir kambiyo senediyle borç altına giren kimse, borçlu olmadığını iddia ediyor ise bu hususu ispat etmekle yükümlüdür. Bu bakımdan kambiyo senedinin bedelsiz olduğu iddiasıyla açılan menfi tespit/istirdat davasında ispat külfeti davacı borçluya düşer.

Bu itibarla, dava konusu bononun teminat senedi olduğunu iddia eden davacının öncelikle bu iddiasını 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 201. maddesi uyarınca yazılı delille ispatlaması ve bundan sonra da senedi elinde bulunduran hamilin iyiniyetli hamil olmayıp, senedi iktisabında bile bile borçlunun zararına hareket ettiğini kanıtlaması gerekmektedir.

Somut uyuşmazlıkta; davacı taraf davalılardan ... şirketi ile sözlü anlaşma yapıldığını, bahse konu bononun davacı ile davalı ... şirketi arasında gerçekleşen sözlü ... yapım işine dair işler için keşide edildiğini, ancak davalı ... Şirketi tarafından ifanın yapılmadığını belirtmektedir. Dava konusu bononun ihdas nedeni olarak nakden kaydı bulunmaktadır. Davacı ise davalının yapacağı iş için bononun verildiğini belirtmektedir.

Bilindiği üzere bonoda kural olarak ispat yükü senedin bedelsiz olduğunu iddia eden tarafa aittir. Bu durumda davacının bononun davalıya yapılacak iş için verildiğini ispatlaması gerekmektedir. Mahkememizce tarafların ticari defterlerinin incelenmesi yönünde ara karar kurularak usulüne uygun olarak gerekli ihtirat yapıldığı, davalı ... San ve Tic. A.Ş. dışındaki tarafların ticari defter ve belgeleri ibraz etmediği, ... San ve Tic.

A.Ş. tarafından sunulan flash bellek içerisinde de hiçbir veri bulunmadığı tespit edilmiştir. Kaldı ki tarafları tacir dahi olsa kambiyo senetlerinin deftere kayıt zorunluluğu bulunmamaktadır. ( Emsal nitelikteki Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 07/11/2022 tarihli, 2021/3457 Esas ve 2022/7849 Karar sayılı ilamıda bu yöndedir.) Davacı vekili ... Şirketi yönünden bu iddiasını ispatlayamamıştır. Diğer davalılar ...

Şirketi ve Ahmet Altungeyik yönünden ise senedi ciro yoluyla devralaran bu davalılara karşı bedelsizlik definin ileri sürülemeyeceği nitekim senedi ciro yoluyla devralan davalıların kötü niyetle ve bilerek davacının zararına hareket ettiğinin kanıtlanamadığı, dolayısıyla davalıların iyi niyetli meşru hamil olduğu anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamına göre, davacı tarafından imzalanan dava konusu bono yönünden iddialarını ispatlayamadığı gözetilerek davanın reddine, İİK'nun 72/4. maddesinin yasal koşulları bulunmadığından davalı ... San ve Tic. A.Ş.'nin tazminat isteminin reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Katip · ¸E-imzalıdır Hakim · ¸E-imzalıdır