Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/432 K.2024/388

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;: Davacı Banka müşterileri tarafından tahsil olunmak üzere davacı Bankaya teslim edilmiş bir kısım çek ve senedin, ... kargo firması tarafından taşıma işi esnasında kaybedilmiş olduğunu, dava konusu çekin. Keşidecisi ... ..., lehdarı ... ... olan, son yetkili hamil ...

Mobilya Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olan ve davacı Bankaya tahsile verilen 06.01.2023 tanzim tarihli 45.000,00 TL bedelli düzenleme yeri Niğde olan söz konusu çekin taşınması işini gerçekleştiren ... kargo tarafından taşıma işi esnasında kaybedilmiş ve akabinde davacı Bankaca 06.01.2023 tarihli tutanak tutulmuş olduğunu, 02.01.2023 tarihinde mezkur çekin Banka nezdinde iken taşıma esnasında kaybolduğuna ve bütün aramalara rağmen bulunamadığına dair 06.01.2023 tarihli tutanak örneğinin dosyaya sunulduğunu, çekin iptali amacıyla Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ...

Esas sayılı dosyası nezdinde çek iptal davası açıldığını, çekin irade dışı elden çıkması nedeniyle kötü niyetli kişilerin çek bedelini tahsil etmelerinin önüne geçmek amacıyla da ödemeden men kararı alınmış olduğunu, çekin irade dışı elden çıkması nedeniyle kötü niyetli kişilerin çek bedelini tahsil etmelerinin önüne geçmek amacıyla da ödemeden men kararı alınmış olduğunu, ilgili çek ödeme yasağı kararından önce davalı tarafından ibraz edilmiş ve çek bedeli davalı tarafından tahsil edilmiş olduğunu, çek tutarı davacı banka tarafından son yetkili hamil ...

Mobilya Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne ödenmiş, çeke ilişkin tüm hak ve alacaklar hamilden temlik alınmış olduğunu, ödeme dekontu ve temlik sözleşmesi ekte olduğunu, mezkur çekin de aralarında bulunduğu çek ve senetlerin ... kargo tarafından taşındığı esnada çalınmış olmaları sebebiyle yapmış oldukları suç duyurusu tahtında Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının ...Soruşturma no'su ile soruşturma başlatıldığını,

mezkur soruşturma kapsamında söz konusu çeklerin ibrazı halinde çekleri ibraz eden şüpheli şahıslar ile ilgili kolluk kuvvetlerine bildirimde bulunulması ve çek asıllarının Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesi yönünde karar verilmiş olduğunu, davaya konu çekin davalı ... ...

Tarafından karşılığının sorgulandığı/ibraz olunduğu çek bankasının beyanı ile tespit edilmiş olup, mezkur çeki haksız bir şekilde elinde bulunduran davalıya karşı huzurdaki davayı dermeyan etme gereği hasıl olmuş olduğunu, iş bu çeklerin tamamı farklı şehirlerden keşide edilmiş, davacı Bankanın farklı şehirlerindeki müşterileri tarafından Bankaya tahsil için verilmiş, kargo taşıması sırasında çalınmış olduğunu, hayatın olağan akışında herhangi bir ticari ilişkisi olmayan farklı keşidecilerin çeklerinin ilgisiz bir firma tarafından yasal bir şekilde elinde bulundurup ibraz edebilmesi mümkün olmadığını,

dava konusu çek haricinde listesi bulunan ve davalı tarafından ibraz edilen çekler Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının ...

Soruşturma no'su ile başlatılan soruşturmaya konu olan, çeklerin ibrazı halinde çekleri ibraz eden şüpheli şahıslar ile ilgili kolluk kuvvetlerine bildirimde bulunulması ve çek asıllarının Cumhuriyet Bassavcılıgına gönderilmesi yönünde karar verilen çekler olduğunu, davacı Bankanın uhdesindeyken ve ... kargo firması tarafından kaybedilen mezkur çekin iyiniyetli olmayan kişilerce ele geçirildiği aşikar olduğunu, keza, mezkur çekin davacı Banka müşterileri tarafından davacı Banka'ya teslim edildiği tarihteki ön ve arka yüz görüntüleri ile tevdi bordrosu ekte (Ek-6) olup,

görüleceği üzere söz konusu kambiyo senetlerinin ... kargo firması tarafından kaybedilmesinden önceki yetkili hamilin davalı değil, davacı Banka müşterisi olduğunu, davacı Banka'nın müşterisinden sonraki cirantalar, çekin ... kargo firması tarafından kaybedilmesini müteakiben kötüniyetli kişilerce ele geçirilmesinden sonra çeki ciro etmiş olduklarını, bu anlamda davacı Banka müşterisinin tahsil maksadıyla davacı Banka lehine yapmış olduğu cirodan sonraki tüm cirolar haksız ve hukuka aykırı olup, ciro zinciri kopmuş olduğunu,

kopuk bir ciro silsilesine haiz olan senetleri halihazırda elinde bulundurmakta olan davalının mezkur çekin yetkili hamili olduğundan bahsedilemeyeceğini, dilekçede ekte belgesini sundukları haber incelendiğinde, davalının; çalıntı olan, soruşturmaya ve davaya konu çeki kötüniyetli olarak elde ederek bankaya ibraz etmiş olabileceği ihtimalinin oldukça yüksek olduğunu, davalının davaya konu çeki yukarıda belirttikleri operasyona konu suç çetesi nezdinde ele geçirmiş olması kuvvetle muhtemel olduğunu,

davacı Banka’ya müşterilerce tahsile verilmiş ve ... kargoda taşıma esnasında kaybolan birçok çeki tahsile koyan Onurcan Bildik isimli şahıs olup, bu kimsenin kargoda taşıma esnasında çek çalmaktan dolayı tutuklanmış olduğu haberi ve bu kişi hakkında çek çalma(hırsızlık) suçundan başlatılmış olan Denizli Cumhuriyet Başsavcılığı'nın /, / ve / nolu, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın / no'lu ve İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığılığı'nın /,

/ ve / nolu soruşturma dosyaları olduğu da gözetildiğinde aynı suretle kargodayken çalınan davaya konu çekin de söz konusu suça konu olduğu ve dolayısıyla davalının davaya konu çekin yetkili hamili olmadığı hususunu ortaya koymakta olduğunu belirterek, dava konusu çek, ödeme yasağı kararından önce ibraz edilerek davalı tarafça tahsil edildiğinden, çek bedeli davacı banka tarafından yetkili hamile ödenerek çeke ilişkin tüm hak ve alacaklar temlik alındığından,

huzurdaki davanın kabulü ile dava konusu çek bedeli olan 45.000 TL'nin davalı taraftan ödeme gününden başlayacak ticari temerrüt faizi ile birlikte İstirdatına, davalı hakkında yürütülmekte olan soruşturmalar da gözetilerek davalının mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kaçmaya ve bu maksatla davacının haklarını ihlal etmesi ihtimali bulunması sebebiyle davaya konu olan 45.000,00-TL tutarında menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.

CEVAP

Davalının cevap dilekçesi sunmadığı ve böylece HMK madde 128 gereği bütün vakaları inkar etmiş sayılacağı anlaşılmıştır.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, Keşidecisi ... ..., lehdarı ... ... olan, son yetkili hamil ... Mobilya Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olan 06.01.2023 tanzim tarihli 45.000,00 TL bedelli düzenleme yeri Niğde olan çekin davacıya iadesinin mümkün olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

Develi C.Başsavcılığına, Denizli 14. Asliye Ceza Mahkemesine, Bakırköy C.Başsavcılığına, Denizli C.Başsavcılığına, İstanbul C.Başsavcılığına, Kayseri C.Başsavcılığına, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesine, Küçükçekmece C.Başsavcılığına yazılan müzekkerelere cevap verildiği ilgili evrakların dosya arasına alınmış olduğu görülmüştür.

Mahkememizin 11/05/2023 tarihli ara kararında, davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine karar verildiği, mahkememiz ara kararının davacı vekili tarafından istinaf edildiği, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 2023/1374 esas sayılı / karar sayılı ilamı ile mahkememizin 11/05/2023 tarihli ara kararının hukuka uygun olduğu anlaşılmakla istinaf eden davacı banka vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Davacı temlik alan sıfatı ile davayı açmıştır. Davacı, dava konusu çekin çalınarak, rızası hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmıştır.

Davalının çekin elinden çıktığı tarih itibari ile yetkili hamil olması için ciro silsilesinde yer alan imzaların gerçek cirantalara ait olup olmadığını tahkik zorunluluğu bulunmayıp, 6102 sayılı TTK’nın 686. maddesi hükmüne göre, bu hususta, ciro silsilesinin görünüşte düzgün olması yani ciro silsilesinin kopuk olmaması yeterlidir.

Dava konusu çekte mevcut ciro silsilesi içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmadığı gibi, ciro silsilesinde ismi geçen lehtar ve cirantaların kaşe ve imzalarının sahte olduğunun tespiti bile yetkili hamil olunduğu gerçeğini değiştirmeyecektir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2018/5363 Esas 2018/7977 Karar)

Çekin bir ödeme aracı olup defterlere kaydı gerekmediği gibi, taraflar arasında ticari ilişki bulunmaması ve davalının tacir olmaması da dikkate alınarak defter incelemesi yönünde ara karar kurulmasına gerek görülmemiş, davalı hakkında herhangi bir ceza soruşturma ve yargılamasının olmadığı anlaşılmıştır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2018/2827 E. 2018/5223 K. sayılı ilamında "6102 sayılı TTK'nın 792. maddesiyle, çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlü olacağı hüküm altına alınmıştır.

Belirtilen kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu ve yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.

Somut olayda, davacının bu husustaki ispat külfetini yerine getiremediği, davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğine veya iktisabında ağır kusurlu bulunduğuna dair delil ibraz edemediği, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerde de, davalının davaya konu çeki kötü niyetle iktisap ettiğini gösterir bir emare bulunmadığı anlaşılmaktadır." denilmekte olup, söz konusu davada davacı, davalının çeki kötü niyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini ispat ile yükümlü olmakla, sunduğu delillerin hiç birisi davalının çeki kötü niyetle veya ağır kusur ile iktisap ettiğine delil teşkil etmediği anlaşılmıştır.

Taraflar arasında direkt ilişki olmaması ve HMK madde 225 gereği bu durumda dava konusunun yemin ile ispatlanacak durumda olmaması nedeni ile davacı vekiline yeminin hatırlatılması yoluna gidilmemiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, her ne kadar davacı tarafça Keşidecisi ... ..., lehdarı ... ... olan, son yetkili hamil ... Mobilya Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olan 06.01.2023 tanzim tarihli 45.000,00 TL bedelli düzenleme yeri Niğde olan çekin rızaları dışında ellerinden çıkmış olması nedeni ile yapmış oldukları ödemeden kaynaklı çek bedelinin taraflarına iadesi amacı ile dava açılmış ise de, yukarda açıklandığı üzere davacı tarafça davalının davaya konu çeki kötü niyetle veya ağır kusuru ile iktisap ettiğinin kanıtlanamamış olması nedeni ile davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır