Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/996 K.2024/414

Av.

DAVALI

VEKİLİ : Av.

DAVA

Menfi Tespit ( 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 79 uncu maddesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 28/08/2022

KARAR TARİHİ : 30/04/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 06/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit ( 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 79 uncu maddesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinden özetle. Davalı tarafça müvekkili şirkete dava dışı ...

Özel Öğretim kurumları şirketinin müvekkilinden alacağı olup olmadığı sorulmadan haciz bildirimi gönderildiğini, dava dışı şirketin davacıdan alacağının olmadığı bildirilmesine rağmen ödeme emri gönderildiğini, mevzuat gereği ödeme emrine itiraz için vergi itiraz komisyonuna başvurulması gerektiğini, ancak kurulması gereken vergi itiraz komisyonunun halen kurulmadığını, bu sebeple derdest davacının açıldığını, dava dışı ...

Özel Öğretim Kurumları şirketinin ohal KHK kapsamında kapatılan bir şirketin olduğunu ve 2018 yılında tasfiye edildiğini, davacı şirketten kapatılan şirketin doğurmuş bir alacağının olmadığını belirterek davacının borçlu olmadığının tespitine ve ödeme emrinin iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinden özetle; Yargılamanın Vergi Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, dava dışı ... Özel Öğretim Kurumları şirketinin vergi borçları için alacağı bulunan kurum ve kuruluşlara alacak haczi için 18/01/2021 tarih ve ... evrak numaralı dilekçesi ile talepte bulunulduğunu, davacının yasal sürede cevap vermediğini, 11/08/2022 tarihinde 3.803.324,56 TL borcun tahakkuk ettiğini, 3. Şahısların haciz bildirimleri üzerine süresinde itiraz etmemesi halinde malın elinde ve borcun zimmetinde sayılacağını ve 6183 sayılı kanun hükmünün uygulanacağını belirterek davanın usulden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememize açılan işbu dava Kayseri 8. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...esas - karar sayılı ilamı ile davaya VErgi Mahkemesinin bakmakla görevli olduğu ve HMK'nun 114/1-b ve 115/2. Maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verildiği, işbu kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin / esas - / karar, 13/09/2023 tarihli kararı ile görevli Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmek üzere dosyanın Kayseri 8. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne iade edildiği görülmüştür.

Kayseri 8. Asliye Hukuk Mahkemesince yeniden esas alınarak / esas - / kararı ile Mahkememizin görevli olduğuna ilişkin hüküm kurulduğu, işbu dosya Mahkememizle gelmekle Mahkememizin / esasına kaydı yapılarak işbu dosya üzerinden yargılamaya devam olunmuştur.

Mahkememizce davacının HMK'nın 222 ve TTK'nun 80. maddesi gereği 2021 ve öncesine ait 6102 sayılı T.T.K.'nun 64. maddesinde sayılan ve tacir tarafından tutulmak zorunda olan tüm ticari defterlerinin, ticari defterlerdeki karşı taraf ile ilgili kayıtların yevmiye madde numaralarını da içerir muavin defter dökümü ve muavin defterdeki dayanak belge fotokopileri ile birlikte, ayrıca elektronik deftere tabi olanların vergi dairesinden ilgili döneme ilişkin aldıkları beratlarla birlikte, davacıya ait tüm defterlerin incelenmesi ile davacının haciz bildiriminin tebliği tarih olan 21/01/2021 tarihi itibariyle dava dışı ...

Özel Eğitim Öğretim Spor ve Sağlık Hiz.İnş.Tur.San. Tic. LTD. Şti'ye borcunun bulunup bulunmadığının tesipitine, davacı iddiası, davalı savunması, tarafların ticari defterleri incelenerek, elektronik defter ibraz edilmesi halinde ibraz edilen e-defterlerin GİB sisteminden doğruluğu da sorgulanarak, defterlerin usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığı, kapanış tasdiklerinin olup olmadığı, davacının haciz bildiriminin tebliği tarih olan 21/01/2021 tarihi itibariyle dava dışı ...

Özel Eğitim Öğretim Spor ve Sağlık Hiz.İnş.Tur.San. Tic. LTD. Şti'ye borcunun olup olmadığının gerekçeli dayanaklı rapor alınması amacıyla dosya Muhasebeci bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Mahkememizce alınan 27/03/2024 tarihli Muhasebeci bilirkişi raporundan özetle. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerle davacı şirketin flash bellek içinde sunduğu e-defter kayıtları incelenmiş, dava dışı ...

Özel Öğretim Kurumları Şirket ortağı olduğu belirtilen ... vergi idaresine vermiş olduğu 18.01.2021 tarihli dilekçesinde 17.12.2015 tarihinde meydana gelen terör olaylarından sebebiyle Sağlık Meslek Lisesinin işgal edildiğini ve okulun tamamen yakıldığını, bu sebeple 467012714 numaralı poliçede teminat altına alınan riskler sebebiyle Anadolu Sigorta'dan 1.600.000 TL + faiz eşya zararı olduğunu belirterek vergi idaresinin alacağının Anadolu Sigorta şirketinden tahsil etmesini talep etmiştir.

Davacı tarafça sunulan flash bellek içindeki ticari defter kayıtlarında dava dışı ...

Özel Öğretim Kurumlarına herhangi bir borç tespiti yapılamamıştır, dosyadaki belgeler incelendiğinde poliçenin dosyada bulunduğu ve bu poliçe kapsamında teminat altına alınan riskler sebebiyle hasar dosyalarının açıldığı anlaşılmaktadır, davacının bahse konu poliçe sebebiyle açılan hasar dosyalarından borçlu olup olmadığının tespiti için -- numaralı hasar dosyaları ve ekspertiz raporlarının dosyaya getirtilmesi ve sigorta hukukçusu bilirkişiye inceleme yaptırılarak bu dosyalar sebebiyle belirlenen hasarların tutarı ve tespit edilen tutarların ödenip ödenmediği, ödenmiş ise kime ödendiği hususlarının tespiti gerektiği yönünde rapor edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Uyuşmazlık; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un (6183 sayılı Kanun) 79 uncu maddesine göre menfi tespit istemine ilişkindir.

Somut uyuşmazlıkta; dava dışı ... Özel Eğitim Öğretim Spor ve Sağlık Hizm .İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.'nin OHAL KHK kapsamında kapatılan bir şirket olduğu, kapatılan ... Özel Eğitim Ltd. Şti.'nin davacı sigorta şirketinden bir alacağı bulunmamasına rağmen davalı tarafından ... Özel Eğitim Ltd. Şti.'nin vergi borçları nedeniyle 6183 Sayılı A.A.T.U.H.Kanunun 79. maddesi gereği davacıya haciz bildirimi gönderildiği, ancak kapatılan şirketin davacıdan bir alacağı bulunmadığı iddiasıyla davacının borçlu olmadığının tespiti istemiyle eldeki davanın açıldığı görülmektedir.

Ayrıca davacı tarafça Kayseri Vergi Mahkemesi'nin / E. Sayılı dosyasında davalı Kayseri Vergi Dairesi Başkanlığı'na yönelik olarak 12/08/2022 tarih ve / takip numaralı ödeme emrinin iptali istemiyle dava açıldığı, mahkemece yapılan yargılama neticesinde ödeme emrinin iptaline dair karar verildiği, kararın temyiz edilmesi nedeniyle henüz kesinleşmediği görülmektedir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un "Üçüncü şahıslardaki menkul malların, alacak ve hakların haczi" başlıklı 79 uncu maddesi.

"Hamiline yazılı olmayan veya cirosu kabil senede dayanmayan alacaklar ile maaş, ücret, kira vesaire gibi her türlü hakların ve fiilen tutanak düzenlemek suretiyle haczi kabil olmayan üçüncü şahıslardaki menkul malların haczi, borçlu veya zilyed olan veyahut alacak ve hakları ödemesi gereken gerçek ve tüzel kişilere, kurumlara haciz keyfiyetinin tebliği suretiyle yapılır.

Tahsil dairesi tarafından tebliğ edilecek haciz bildirisi ile; bundan böyle borcunu ancak tahsil dairesine ödeyebileceği ve amme borçlusuna yapılacak ödemenin geçerli olmayacağı veya elinde bulundurduğu menkul malı ancak tahsil dairesine teslim edebileceği ve malın amme borçlusuna verilmemesi gerektiği, aksi takdirde amme borçlusuna yapılan ödemeler ile malın bedelini tahsil dairesine ödemek zorunda kalacağı ve bu maddenin üç, dört ve beşinci fıkra hükümleri üçüncü şahsa bildirilir.

Tahsil dairelerince düzenlenen haciz bildirileri, alacaklı tahsil dairelerince ya da alacaklı amme idaresi vasıtasıyla, posta yerine elektronik ortamda tebliğ edilebilir ve bu tebligatlara elektronik ortamda cevap verilebilir. Elektronik ortamda yapılacak tebliğe ve cevapların elektronik ortamda verilebilmesine ilişkin usûl ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.

Tahsil dairelerince düzenlenen haciz bildirileri; amme borçlusunun hak ve alacaklarının bulunabileceği bankaların şubelerine doğrudan veya mahallindeki tahsil dairesi aracılığı ile tebliğ edileceği gibi Maliye Bakanlığınca belirlenecek tutarın üzerindeki alacaklar için doğrudan bankaların genel müdürlüklerine de tebliğ edilebilir. Haciz bildirisi bankanın genel müdürlüğüne de tebliğ edilmiş ise tüm şubelerini kapsayacak şekilde beyanda bulunma yükümlülüğü bankanın genel müdürlüğüne aittir.

Haciz bildirisi tebliğ edilen üçüncü şahıs; borcu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı veya haczin tebliğinden önce borcun ödendiği veya malın tüketildiği ya da kusuru olmaksızın telef olduğu veya alacak borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir iddiada ise durumu, haciz bildirisinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde tahsil dairesine yazılı olarak bildirmek zorundadır. Üçüncü şahsın süresinde itiraz etmemesi halinde, mal elinde ve borç zimmetinde sayılır ve hakkında bu Kanun hükümleri tatbik olunur.

Herhangi bir nedenle itiraz süresinin geçirilmesi halinde üçüncü şahıs, haciz bildirisinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemelerde menfi tespit davası açmak ve haciz bildirisinin tebliğ edildiği tarih itibarıyla amme borçlusuna borçlu olmadığını veya malın elinde bulunmadığını ispat etmek zorundadır.

Menfi tespit davası açılması halinde mahkemece bu Kanunun 10 uncu maddesinde sayılan türden teminat karşılığında takip işlemlerinin durdurulmasına karar verilebilir. Teminat, alacaklı tahsil dairesine verilir ve haciz varakasına dayanılarak haczedilir. Taraflar arasında teminata ilişkin olarak çıkan anlaşmazlıklar, takip işlemlerinin durdurulması hakkında kararı veren mahkeme tarafından çözümlenir.

Davasında haksız çıkan üçüncü şahıs aleyhine, haksız çıktığı tutarın % 10'u tutarında ayrıca inkâr tazminatına hükmedilir. Bu Kanun uyarınca kendisine tebliğ edilen ödeme emrine karşı dava açıp itirazında kısmen veya tamamen haksız çıkan üçüncü şahıs hakkında, menfi tespit davasının lehine sonuçlanması veya asıl amme borçlusunun takip konusu amme alacağını tamamen ödemiş olması halinde, bu Kanunun 58 inci maddesinin beşinci fıkrası hükmü uygulanmaz.

Üçüncü şahıs, haciz bildirisi üzerine yedi gün içinde alacaklı tahsil dairesine itiraz ettiği takdirde, alacaklı amme idaresi bir yıl içinde, üçüncü şahsın yaptığı itirazın aksini genel mahkemelerde açacağı davada ispat ederek, üçüncü şahsın İcra ve İflas Kanununun 338 inci maddesinin birinci fıkrasına göre cezalandırılmasını ve borçlu bulunduğu tutarın ödenmesine hükmedilmesini isteyebilir.

Menkul malların aynen teslimi mümkün olmadığı takdirde değeri ödenir. Üçüncü şahısların genel hükümler gereğince asıl borçluya rücu hakları saklıdır." hükmünü içermektedir.

6183 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi kapsamında açılan menfi tespit davalarında, dava dışı mükelleflerin üçüncü şahıslardaki alacaklarının haczi halinde, üçüncü şahıs konumundaki davacının haciz bildiriminin tebliği tarih itibariyle borcunun bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekmektedir.(Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2023/1595 E. 2023/2430 K. Sayılı ilamı)

Tüm dosya kasamı tetkik edilmekle. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'unun 79/4. Maddesinde "Herhangi bir nedenle itiraz süresinin geçirilmesi halinde üçüncü şahıs, haciz bildirisinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemelerde menfi tespit davası açmak ve haciz bildirisinin tebliğ edildiği tarih itibarıyla amme borçlusuna borçlu olmadığını veya malın elinde bulunmadığını ispat etmek zorundadır." düzenlemesi yer almaktadır.

Eldeki davada dayanak olan 21/01/2021 tarih sayılı haciz bildirgesi e-tebliğ suretiyle 26/01/2021 tarihinde davacıya tebliğ edilmiş, davacı 7 günlük yasal sürede bu borca itiraz etmemiş ve haciz bildirisi kesinleşmiştir. Eldeki menfi tespit davası ise bir yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra 28/08/2022 tarihinde açılmıştır.

Emsal nitelikteki Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin / E. / K. Sayılı ilamı, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin /81 E. / K. Sayılı ilamı ve Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin / E. K. Sayılı ilamında da açıklandığı üzere 6183 sayılı yasanın 79/4 maddesi uyarınca açılacak menfi tespit davası için öngörülen süre hak düşürücü süre niteliğindedir.

Yapılan açıklamalar doğrultusunda davanın hak düşürücü süre nedeni ile usulden reddine, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 79/4. Maddesindeki şartlar oluşmadığından inkar tazminatı uygulanmasına yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.

Başkan · ¸E-imzalıdır · Üye · ¸E-imzalıdır · Üye · ¸E-imzalıdır · Katip · ¸E-imzalıdır