Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/144 K.2026/164

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Müvekkilinin kooperatife aidat ve

primlerini ödemesine rağmen kendisine tapu verilmediğini bu sebeple son aylara ait

aidatları ödememeye başladığını; davalı kooperatifin ise tapunun teslim süresini

geçirmesine rağmen davacı adına tapu tescili yapmadığı gibi haksız olarak ve

ihtarname vs göndermeksizin usulüne aykırı bir şekilde ihraç ettiğini, bu sebeple

müvekkilinin edimini yerine getirdiğinden öncelikle tapu iptali tescili mümkün

değilse müvekkilinin yatırdığı aidatların ev tescili için yeterli olmaması halinde

belirlenecek eksik miktarın müvekkilince ödenerek tapu tescilini aksi halde de

müvekkilince ödemiş tüm aidatların ticari faizi ile tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; Davacının alacağının zamanaşımına

uğradığını, davacının kooperatif ortaklığından ihraç edildiğini; kendisine iki haklı

ihtar gönderildiği ve yasal sürede gereğini yerine getirmediğinden 09.12.2019 tarihli

1998 karar no.lu yönetim kurulu kararı ile kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğini,

davacının ise ihraç kararına karşı itiraz yoluna başvurmadığını ve kararın

kesinleştiğini; davacının aidat yükümlülüğünü yerine getirmediğini, ayrıca

kooperatifte prim ödemesi adı altında bir ödemenin olmadığını; çıkan yahut çıkarılan

ortağın çıkma payının nasıl hesaplanacağının Kooperatifler Kanunu ile belirlendiğini;

kabul etmemekle birlikte çıkma payının ticari faizi ile ödenemeyeceğini ancak yasal

faiz istenebileceğini belirterek davacının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının, kooperatif ödemeleri nedeniyle tapu iptal tescil, olmadığı takdirde eksik ödemenin depo kararı ile tapu iptal tescil, olmadığı takdirde ise kooperatif üyeliğinin sonlanması nedeniyle kooperatiften olan alacağının tahsili talebinden ibarettir.

Mahkememizin 12/09/2024 tarihli duruşmasının 10 nolu ara kararında.

Davalı kooperatife ait ticari defter ve belgeler üzerinde resen seçilecek bir mali bilirkişi, bir kooperatif uzmanı bilirkişi vasıtasıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, incelenen kooperatif defter ve belgelerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal sürede yapılıp yapılmadığı, sahibi lehine delil teşkil edip etmediği, davacının kooperatif üyeliğinin sona erip ermediğinin, hangi tarihte sona erdiği, davacının davalı kooperatife olan mali yükümlülüklerini ve diğer yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, davalı kooperatifin kooperatif üyeliğinin sonlanması nedeniyle davacıya ödemesi gerekli bir borç tutarı bulunup bulunmadığı,

bu borç dava tarihi itibariyle muaccel olup olmadığı, borcun davacı kooperatif defterlerinde kayıtlı olup olmadığı gibi hususlarda, ayrıca 6100 Sayılı HMK m.273/1 hükmü uyarınca taraf vekillerinin 2 HAFTALIK süre içerisinde dosyaya sunacakları bilirkişi incelemesinin kapsamı, sınırları ile bilirkişi heyetinin yanıtlaması gereken soruların açık liste halinde özeti çerçevesinde inceleme yapılarak tarafların talep ettikleri hususlara ilişkin soruların yanıtlanması ve bu çerçevede davacının davalıdan takip tarihi itibariyle alacaklı bulunup bulunmadığı hususlarında, varsa miktarı gibi hususlarda bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi heyetince sunulan raporunda özetle; Hesap Bilirkişi Görüşünde; Davacının Kayseri 6. Noterliği 27.03.2015 tarihli 0879 yevmiyeli 'Kooperatif

Hisse Devir Sözleşmesi' ile davalı kooperatifteki 279 no.lu üyeliği dava dışı Ali

Yüce'den devralmak suretiyle kooperatife üye olduğunu, davalı kooperatif tarafından davacıya Kayseri 6. Noterliği 22.08.2019 tarih

19369 yevmiyeli ihtarname ile kooperatife olan 29.200 TL aidat borcunu ve gecikme

cezasını 10 gün içinde ödenmesinin ihtar edildiği, tebliğ şerhinin incelenmesinde

tebligat üzerindeki adrese gidildiği iç kapı numarası belirtilmediği, bina içerisine

girilemediği ve muhatabın ismen tanınmadığı, evrakın çıkış merciine iade edildiğini, davalı kooperatif tarafından 25353 yevmiyeli Kayseri 6. Noterliği 01.11.2019

tarihli ikinci ihtarnamesi gönderildiği ve 08.11.2019 tarihli tebliğ şerhine göre adres

kapalı olması nedeniyle komşusuna haber bırakılarak tebligatın muhtarlığa

bırakıldığı belirtilmiştir. Kooperatif üyeliğinden ihraca dair yönetim kurulunun

09.12.2019 tarih ve 1998 karar numaralı yönetim kurulu kararının Kayseri 6.

Noterliği 09.12.2019 tarih 28993 yevmiyeli ihtarnamesi ile ihtar edildiği ve

12.12.2019 tarihli tebliğ şerhinin incelenmesinde muhatap dışarıda olduğundan

çalışanı Çetin Şahin'e tebliğ edildiğini, dosya kapsamında ihraç kararına itiraz yahut iptali için dava açıldığına dair

bir belgeye rastlanılmadığını, davacının kooperatif tarafından ihraç edildiği 09.12.2019 tarihinden sonra

2019 yılına ilişkin genel kurul toplantısının 26.09.2020 yılında yapıldığı ve 2019 yılı

bilançosunun da bu genel kurulda görüşüldü anlaşıldığı bildirilmiştir, Mali Müşavir Bilirkişi Görüşünde; rapor ekinde yer alan davacının ödemeleri gösteren hesap

ekstresinde ve mizan tablosunda toplam davacı ödemesi 132.650 TL olarak

gözüktüğünü, davacının davalı kooperatiften 2019 yılında ihraç edilmiş olması sebebiyle

davacı alacağından 2019 yılı genel giderlerinden hissesine düşen payın mahsubu

gerekmektedir. Raporumuz içinde yaptığımız hesaplamaya göre bu tutar 636,05 TL

olarak tespit edildiğini, davacının davalı kooperatife yapmış olduğu 132.650 TL ödemeden, ihraç

edildiği yıla ilişkin genel gider payı olan 636,05 TL mahsup edildiğinde davacının

talep edebileceği tutar (132.650 TL – 636,05 TL =) 132.013,95 TL olarak

hesaplandığını, bu tutara 27.10.2020 temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz

uygulanacağı bildirilmiştir.

Mahkememizin 13/03/2025 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararında; dosyanın önceki bilirkişiye tevdi ile taraf vekillerinin bilirkişi raporlarına yönelik beyan ve itirazlarının ayrı ayrı değerlendirilmesi ve yanıtlanması bakımından ek bilirkişi raporu aldırılmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi tarafından sunulan raporda özetle; Kooperatif tip ana sözleşmenin 15. maddesinde devir

dışında ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacaklarının o yılın bilançosuna

göre hesaplanarak, bilanço tarihinden itibaren bir ay içinde geri verileceğini, Hal böyle olunca 26.09.2020 tarihli genel kurul 2019 yılı dönemine

ilişkin olduğundan hazirun cetvelinde yer alan üye sayısının esas alınması

gerekeceğini, dosya kapsamına kök rapordan sonra dahil olmuş ödeme

belgesi, dekont vs. bulunmamaktadır. Kök raporumuz ekinde sunulan davacının

ödemeleri gösteren hesap ekstresinde ve mizan tablosunda toplam davacı ödemesi

132.650 TL olarak gözüktüğünü, davacının 09.12.2019 tarih ve 1998 numaralı yönetim

kurlu kararı ile kooperatiften ihraç edildiği, söz konusu kararın Kayseri 6. Noterliği

09.12.2019 tarih 28993 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 12.12.2019 tarihinde

tebliğ edildiği, davacının 2019 yılında kooperatiften ayrıldığı kabul edileceğinden

2019 yılı bilançosunun görüşüldüğü genel kurul tarihinden bir ay sonra alacak

muaccel olacaktır. Davalı kooperatifin 2019 yılı faaliyetlerinin görüşüldüğünü, davacının 09.12.2019 tarih ve 1998 numaralı yönetim

kurlu kararı ile kooperatiften ihraç edildiği, söz konusu kararın Kayseri 6. Noterliği

09.12.2019 tarih 28993 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 12.12.2019 tarihinde

tebliğ edildiğini, davacının 2019 yılında kooperatiften ayrıldığı kabul edileceğinden

2019 yılı bilançosunun görüşüldüğü genel kurul tarihinden bir ay sonra alacak

muaccel olacağını, davalı kooperatifin 2019 yılı faaliyetlerinin görüşüldüğünü, çıkan yahut çıkarılan ortağın alacağının ertelenmesi hali

kooperatifin tehlikeye düşeceği haller var ise mümkün olup genel kurul tarafından

üç yıla kadar ertelenebileceğini, alınan genel kurul karar geçmişe etkili olarak yahut

ileriye etkili olacak şekilde olmadığını, davacının üyelikten ayrıldığı 2019 yılı

faaliyetlerinin görüşüldüğü 26.09.2020 tarihli genel kurulda üyelere yapılacak

çıkma payı ödemelerinin ertelenmesine yönelik herhangi bir karar alınmadığını, aksi durumda dahi davalı kooperatifin 2019 yılı faaliyetlerinin görüşüldüğü genel

kurulun 26.09.2020 tarihinde yapıldığı 36 aylık erteleme süresi sonu 26.09.2023

tarihi olacağı davanın ise 18.02.2024 tarihinde açıldığını, Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre kooperatif üyeliğinden

ayrılan üyeye yapılacak çıkma payı ödemesinde ortaklıktan ayrıldığı yıla ilişkin

genel gider payının düşülmesi gerektiğini, bu sebeple kök rapordaki

hesaplamada bir değişiklik bulunmadığını, kök raporda yasal faiz hesaplanmış olup kooperatif

ile ortağı arasındaki ilişki ticari ilişki olmadığından kooperatif ve ortak arasındaki

parasal ödemelerde yasal oranda temerrüt faiz uygulanacağını Yargıtay yerleşik

içtihatları ile düzenlendiği bildirilmiştir.

Davacı vekili 21/10/2025 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, dava değerini 132.013,95-TL'ye arttırdığı anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; dava, davacının, kooperatif ödemeleri nedeniyle tapu iptal tescil, olmadığı takdirde eksik ödemenin depo kararı ile tapu iptal tescil, olmadığı takdirde ise kooperatif üyeliğinin sonlanması nedeniyle kooperatiften olan alacağının tahsili talebinden ibarettir.

Davalı taraf, davalının edimini yerine getirmediği için üyelikten ihraç edildiğini, tapu alma imkanının olmadığını, alacak talebinin ise zaman aşımına uğradığını, mahkeme aksi kanaatte ise sadece çıkma payını alabileceğini beyan etmiştir.

Dosyaya ibraz edilen ve yukarıda ayrıntısı anlatılan bilirkişi asıl ve ek raporları denetime elverişli bulunarak hükme esas alınmıştır. Dosya kapsamı ve anılan raporlar gereği davacının kooperatiften ihracına karar verildiği, bu kararın davacıya, noter ihtarı kanalı ile tebliğ edildiği, davacının ihraç kararına karşı dava tarihine kadar iptal davası açmadığı; şu halde kooperatife üye olmayan davacının tapu iptal tescil talebinde bulunamayacağı, depo kararı ile de bu talebin sağlanamayacağı görülmüştür. Bu nedenle asıl ve ilk terditli tapu iptal tescil talepleri reddedilmiştir.

Defter kayıtlarından davacının, davalı kooperatife 132.650 TL ödediği; ihraç edildiği ve ortaklıktan ayırıldığı yıl (2019) genel giderler düşüldükten sonra alacağını talep edebileceği; bu giderlerin ise 636,05TL olduğu; neticede bakiye kısmın 132.013,95 TL olacağı tespit edilmiştir. Dosya kapsamında ibraz edilen evraklardan genel kurulda üyelere yapılacak

çıkma payı ödemelerinin ertelenmesine yönelik herhangi bir karar alınmadığı görülmüştür.

Kooperatife karşı açılan eldeki davada zaman aşımının 5 yıl olduğu, davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı, 27/10/2020 tarihinden dava tarihi olan 18/02/2024'e kadar zaman aşımının henüz dolmadığı görülmüştür. Sunulan nihai dilekçenin alacağın belirli hale getirilmesi dilekçesi olduğu ve dava tarihi dikkate alınarak zamanaşımı defi yerinde görülmemiştir.

Neticede davacının tapu iptal tescil talebinin reddi gerekmiş; çıkma payının 132.013,95-TL olduğu görülerek bu bedelin davalı kooperatiften tahsiline karar vermek gerekmiştir. Davacının alacağının; çıkma kararının verildiği Genel Kurul toplantısından bir ay sonrası olan, 27/10/2020 tarihinde muaccel olacağı ve davalının bu tarihte temerrüte düşeceği kabul edilmiş ve faiz bu tarihten itibaren başlatılmıştır. Ayrıca taraflar arasında ticari ilişki olmadığı görülerek avans faizi talebi yerinde görülmemiş alacağa yasa faiz işletilmiştir. Sonuç olarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır