Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/953 K.2024/1078

Av.

DAVA

İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

DAVA TARİHİ : 26/05/2023

KARAR TARİHİ : 27/11/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 28/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin, Kayseri Genel İcra Dairesinin ...

Esas sayılı icra dosyasında alacaklı sıfatıyla bulunduğunu, söz konusu icra dosyası kapsamında davalı şirketin, dosyada borçlu olarak bulunan... aleyhine kesinleşen icra takibi sebebiyle, borçlu ile resmi veya gayriresmi herhangi bir bağlantısı bulunmayan müvekkili şirket adresine 12.10.2022 tarihinde fiili haciz yapma amacıyla geldiğini, müvekkili şirket yetkilisinin haciz için gelen memuru ve alacaklı vekiline müvekkili şirketin herhangi bir borçlu ile ilgisi bulunmadığını, 2014-2015 yıllarında işletmenin borçludan müvekkili şirketçe satın alındığını ve borçlunun işletmeden tamamen el çektiğini,

borçlunun...'tan satın alındığına yönelik her türlü belge sunulduğunu ancak davalı şirketin söz konusu belgelerin işletmenin devrine yönelik olmasına rağmen belgeleri, borçluya ait evrakları olarak nitelendirilerek İİK madde 97 hükmü gereğince haciz talep edildiğini, bunun neticesinde müvekkili şirkete ait kasa açılarak 6.220,00 TL tutarındaki paranın müvekkili şirket kasasından alınarak icra müdürlüğü kasasına alındığını, daha sonra istihkak iddiasına yönelik olarak Kayseri 1. İcra Hukuk Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyasında takibin devamına ve istihkak davacı açılması için taraflarına yedi günlük süre verilmesinin akabinde taraflarınca istihkak davacı açıldığını ve paranın alacaklıya ödenmemesi için tedbir talep edildiğini ancak tedbir talebi reddedilerek mahcuz paranın davalı şirkete ödendiğini, açmış oldukları istihkak davasının Kayseri 2. İcra Hukuk Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyasında görüldüğünü ve yapılan yargılamada borçlunun şirketle veya işletmeyle hiçbir bağının olmadığının tespitiyle haczedilen paranın müvekkili şirkete ait olduğunun ortaya çıktığını ancak mahcuz paranın alacaklıya ödenip dosyanın infazen kapatılması sebebiyle mahcuz para hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini, bu nedenlerle davalının kabulü ile, müvekkili şirketin haksız yere ödemiş olduğu dava konusu 6.220,00 TL ödeme tarihinden itibaren işlemiş yasal faiziyle birlikte iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle. Açılan istirdat davasının usul ve esas yönünden reddedilmesi gerektiğini, alacaklı ... A.Ş. tarafından borçlu hakkında Kayseri Genel İcra Dairesinin ...

Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, daha sonra müvekkili şirketin Borçlar Kanununun 183 ve devamı maddeleri gereğince alacağı temlik alarak alacaklı sıfatını kazandığını, icra takibine konu borcun ticari nitelik arz ettiğinden görevli mahkeme asliye hukuk mahkemelerinin değil asliye ticaret mahkemeleri olduğunu, İİK 72.madde metninin açık olduğunu, istirdat davasının ancak dosya borçlusu tarafından açılabileceğini, icra dosyasında borçlu sıfatı bulunmayan davacının müvekkiline karşı istirdat davacı açmasının husumeten mümkün olmadığını,

açılan davanın aktif husumet yokluğu sebebiyle de usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın bildirmiş olduğu istihkak davasının sonucunun iş bu istirdat davasının esasını da etkilemeyeceğinin aşikar olduğunu, istihkak davaları bir malın mülkiyetine ilişkin davalar olduğunu, istirdat davasının esası açısından belirleyici olmasının mümkün olmadığını, istirdat davasının esası açısından belirleyici olan iddiaların sınırlı olduğunu,

bu nedenlerle öncelikle icra takibine konu borcun ticari nitelik arz ettiğinden görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi değil asliye ticaret mahkemeleri olduğundan dava şartı noksanlığından ötürü iş bu dava için görevsizlik nedeniyle usulden ret kararı verilmesini, davacının icra dosyasından borçlu sıfatı bulunmadığından, İİK 72.maddesi gereğince icra dosya borcuna istinaden yapılan ödemelere ilişkin ancak dosya borçlusu tarafından istirdat davacı açılabileceğinden, bu eksikliğin aktif husumet yokluğu sebebi teşkil ettiğinden HMK 115.maddesi gereğince açılan davanın usulden reddine karar verilmesine,

aksi halde, iş bu istirdat davacı açısından "paranın tahsil edilmesine dayanak olan borcun gerçek bir borç olmaması vb sebeplere dayalı olarak" tahsil edilen paranın istirdatını haklı kılabilecek bir hukuki dayanak ileri sürülmesi ve ispatlanması gerektiğinden, istihkak davacı sonucunda verilen kararın iş bu istirdat davasının esasına hukuki dayanak olması mümkün olmadığından açılan davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası kapsamında, davacı şirketin adresinde yapılan haksız fiili haciz neticesinde dosyaya alınıp alacaklıya ödenen 6.220,00 TL nin istirdatı isteminden ibarettir. Kayseri 14. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... sayılı görevsizlik kararı ile dosyanın mahkememize gönderilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 2023/5228 E, 2023/6468 K sayılı ilamında “…2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkemenin;

davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına, yukarıda belirtilen Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine,

06.11.2023 tarihinde 5235 sayılı Kanun’un 35 inci maddesinin dördüncü fıkrası gereğince oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.” denildiği görülmüş olmakla iş bu davamızda da görevli Mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olması nedeni ile Mahkememizce görevsizlik kararı verilmesi gerekmiştir.

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi’nin...sayılı ilamında “…Dava, kira alacağına dayanan takip nedeniyle uygulanan haksız hacizden doğan zararın tazmini istemine ilişkin olup …..Eldeki dosyada da davacının haciz suretiyle satılan mallarının rayiç değerinin tazminini talep ettiği görülmektedir.

Dosya kapsamından, taraflar arasında kira ilişkisi bulunmamasına rağmen, davalı tarafından, davacı aleyhine haksız icra takibi yaptırması, eşyalarını haczettirip düşük fiyata satın alınmasından kaynaklı maddi tazminat istendiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla taraflar arasındaki hukuki ilişkinin kira hukuku kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu nedenle davaya bakmakla genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Mahkemece işin esasının incelenmesi gerekirken yazılı şekilde görev yönünden davanın usulden reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı bulunduğundan kararın kaldırılması gerekmiştir.

(Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2020/2334 E.2021/8054 K. Sayılı kararı, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2016/2 E. 2016/4306 K. Sayılı kararı, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2015/13385 E. 2015/13448 K. Sayılı kararı, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2014/17317 E.2015/119 K. Sayılı kararı, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2013/16397 E. 2013/17922 K. Sayılı kararı da aynı yöndedir.)”denildiği görülmüş olup,

hem yukarıda açıklanan içtihat gereğince davacının takibin tarafı olmaması nedeni ile hem de davacının işbu davada da dava konusu talebinin dayanağının haksız hacizden kaynaklı zarar olması nedeni ile açıklanan içtihatlar gereğince davada görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olması nedeni ile Mahkememizce görevsizlik kararı verilmesi gerekmiştir.

6335 Sayılı Yasanın 2. Maddesi ile 6102 Sayılı TTK'nun 5. Maddesinin 3 ve 4 nolu fıkraları değiştirilerek Ticaret Mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki iş bölümü ilişkisi görev ilişkisine dönüştürülmüştür. Görev hususu HMK'nun 114/1-c maddesi uyarına dava şartlarından olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınır.

Mahkememizce açıklanan nedenlerle görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş, HMK'nun 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içerisinde mahkememize başvurulması halinde dava dosyasının görevli Asliye Hukuk mahkemelerine gönderilmesine hükmedilmiş, HMK'nun 331/2 maddesi uyarınca görevsizlik kararından sonra Asliye Hukuk mahkemelerinde davaya devam edilmesi halinde yargılama giderlerine Asliye Hukuk Mahkemelerince hükmedileceğinden bu aşamada yargılama harç ve giderlerine hükmedilmemiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır