Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2011/188 K.2023/134

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E.- ... K. T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI

... - (T.C. Kimlik No: ...)

VEKİLLERİ

DAVALILAR : 1-

2-

VEKİLLERİ

FER'İ MÜDAHİL

VEKİLLERİ

BİRLEŞEN KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN

... E. ... K. SAYILI DOSYASINDA

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALILAR : 1-

2-

VEKİLİ

DAVA

ADİ ORTAKLIĞIN FESİH ve TASFİYESİ

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı ... vekili 07/04/2011 tarihli dilekçesiyle; davalılar ... İnş. Ltd. Şti. ile ... İnş. Ltd.

Şti.'nin adi ortaklık kurduklarını davacı ile davalıların oluşturduğu adi ortaklık arasında iş anlaşması yapıldığı, davacı tarafından yapılan işlere istinaden 08/09/2010 tanzim ve ... numaralı açık fatura davalıların oluşturduğu adi ortaklık adına tanzim edilerek kendilerine teslim edildiğini, yine davalıların adi ortaklıkta kullanılmak üzere davacıdan 5.000 TL. borç para alarak bütün bunların karşılığında davacıya 25.000 TL. bono imzalayarak verdiklerini, ancak süresinde borçlarını ödemediklerini, davacının da davalılar aleyhine Konya.

İcra Müdürlüğünün ... E. ve ... E. sayılı icra takiplerini başlattığını, davalı borçlu şirketlerin payına düşecek kısma haciz konulmak amacıyla Konya. İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. ... K. ve ... E. ...

K. sayılı ilamları ile 2004 s. İİK'nın 121. maddesi gereğince davalıların kurdukları adi ortaklığın fesih ve tasfiyesi için dava açması amacıyla davacıya yetki verildiğini beyan ederek, her iki davalının oluşturduğu adi ortaklığın fesih ve tasfiyesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Açılan dava Mahkememizin ... E. sırasına kaydedilmiştir.

Davacı ... vekili 28/06/2011 tarihli dilekçesiyle; her iki davalının adi ortaklık oluşturduğu, davacı şirket ile davalıların oluşturdukları adi ortaklık arasında iş anlaşması yapıldığını, davacı tarafından davalıların oluşturduğu adi ortaklığa yapılan işler nedeniyle 01/10/2010 tanzim tarihli ve... numaralı açık fatura düzenlenerek adi ortaklığa verildiğini, ancak davalıların oluşturduğu adi ortaklığın borcunu ödemediğini, davacının da davalı aleyhine Konya.

İcra Müdürlüğünün ... E. sırası üzerinden icra takibi başlattığını, davalı şirketlerin payına düşecek kısma haciz konulması amacıyla Konya. İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı kararı ile 2004 s. İİK'nin 121. maddesi gereğince davalıların kurdukları adi ortaklığın fesih ve tasfiyesi davası açması amacıyla davacıya yetki verildiğini beyan ederek, her iki davalının oluşturduğu adi ortaklığın fesih ve tasfiyesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Açılan dava Konya. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sırasına kaydedilmiştir.

Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin 30/06/2011 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile davanın, Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı davası ile birleştirilmesine karar verilmiştir. Birleşen her iki davada dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır. Birleşen her iki davada davalılar vekili, davanın reddini istemiştir.

Konya. İcra Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile Konya. İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı, Konya. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı ilam (görevsizlik kararı) suretleri, Konya. Asliye Ticaret Mahkemesinin görevsizlik kararına istinaden Konya. Asliye Hukuk Mahkemesine kaydedilen davaya ilişkin ... E. ... K. ilam suretleri, Konya. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı davasına ilişkin ilam ve Mahkememizin ...

E. ... K. sayılı ilam sureti, Konya. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı davasına ilişkin ilgili belge suretleri, davalı şirketlere ait ticaret sicil kayıtları, Konya. İcra Müdürlüğünün ... E. (önceki numarası ... E.), Konya. İcra Müdürlüğünün ... E.,. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyaları, Konya İl Özel İdaresi'nden de davalıların oluşturduğu iş ortaklığı ...

İlköğretim Okulu'nun inşaatına verdikleri teklif ve yaptıkları işlere ilişkin belge fotokopileri ve adi ortaklık beyanname suretleri dosyamıza getirtilmiş, bilirkişi heyetinden 21/10/2012 tarihli rapor, 20/02/2013 tarihli ek rapor alınmıştır.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Birleşen her iki dava, "Adi Ortaklığın Fesih ve Tasfiyesi" davasıdır.

Somut olayda ; birleşen her iki davada davacılar, davalıların oluşturdukları adi ortaklıktan olan alacaklarına istinaden başlattıkları icra takiplerine dayanarak ve Konya . İcra Hukuk ve . İcra Hukuk Mahkemelerinden aldıkları yetkiye istinaden her iki davalının oluşturduğu adi ortaklığın fesih ve tasfiyesini istemişlerdir.

Davacılar tarafından Konya . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı davasının sonucunun beklenilmesi istenilmiş ise de; Konya . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı davasının Mahkememizde birleşmiş halde görülen 2 ayrı davanın davacıları tarafından sadece Konya Valiliği (İl Milli Eğitim Müdürlüğü) aleyhine açılan alacak davası olduğu, Mahkememizdeki adi ortak olan davalıların ilgili davada yer almadığı ve ilgili davanın sonucunun bu dava ile doğrudan irtibatlı olmadığı anlaşıldığından, davacı tarafın Konya . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı davasının sonucunun beklenilmesi talebi reddedilmiştir.

Dava tarihi itibariyle uygulanması gereken mülga 818 s. BK'nin 535/1-3. maddesine göre, "Şeriklerden birinin tasfiyedeki hissesi hakkında cebri icra vukuu ile yahut bir şerikin müflis olması veya hacredilmesi ile" adi ortaklık sona erer.

Her iki davacı tarafından davalıların oluşturduğu adi ortaklıktan olan alacakları nedeniyle davalı adi ortaklar aleyhine icra takibi yapılmış, davalılardan adi ortaklıktaki kâr ve tasfiye payı üzerine haciz konulması için davalıların oluşturduğu adi ortaklığın fesih ve tasfiyesi davası açması amacıyla davacılara ilgili icra hukuk mahkemeleri tarafından yetki verilmiş, davalıların oluşturduğu adi ortaklığın mülga 818 s. BK'nin 535/1-3. maddesi gereğince sona erme şartlarının oluştuğu ve adi ortaklığın fesih ve tasfiyesine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Yargıtay . HD.nin 12/03/2019 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadına göre de, "Adi ortaklık ilişkisi, TBK'nun 639. maddesinde sayılan sona erme sebeplerinden birinin gerçekleşmesi ile sona erer. Bu şekilde ortaklığın sona ermesinin başlıca iki sonucu ortaya çıkar. Bunlardan ilki, yöneticilerin görevlerinin sona ermesi, diğeri de ortaklığın tasfiyesidir...

Mahkemece yapılacak iş; yukarıdaki yasa hükümlerine göre, ortaklık sözleşmesinde bu hususta hüküm bulunmadığından ortakların anlaşarak tasfiye memuru belirlemelerini istemek; bu konuda anlaşamamaları halinde ise hakim tarafından tasfiye işlemini gerçekleştirecek (ortaklığın faaliyet alanına göre konusunda uzman bir veya üç kişiyi) tasfiye memuru olarak resen atamak olmalıdır.

Bundan sonra ise, tasfiye işlemleri; hakim tarafından öngörülecek üçer aylık (uyuşmazlığın mahiyetine göre süreler uzatılıp kısaltılabilir) dönemlerde tasfiye memuru tarafından 3 aşamada gerçekleştirilmelidir.

Birinci aşamada; ortaklığın sona erdiği tarih itibariyle ortaklığın tüm malvarlığı (aktif ve pasifi ile birlikte) belirlenmeli, yönetici ve idareci ortaktan ortaklık hesabını gösterir hesap istenmeli, verilen hesapta uyuşmazlık çıktığı takdirde, taraflardan delilleri sorularak toplanmalı, tasfiye memurunun belirlediği malvarlığı bilânçosu taraflara tebliğ edilmeli, bu husustaki itirazları da karşılanıp, toplanacak delillere göre değerlendirilmelidir.

İkinci aşamada; ortaklığın malvarlığına ilişkin satış ve nakde çevirme işlemi (TMK'nun 634. vd. maddelerinde düzenlenen resmi tasfiye işlemi kıyasen uygulanmak suretiyle) gerçekleştirilmeli, şayet bu mallar mevcut değilse,değerleri bilirkişi marifetiyle saptanmalıdır.

Üçüncü ve son aşamada ise; yukarıdaki işlemler sonucu oluşan değerden, öncelikle ortaklığın borçları ödenmeli ve ortaklardan her birinin, ortaklığa verdiği avanslar ile ortaklık için yaptığı giderler ve katılım payı geri verilmeli, bundan sonra bir şey artarsa, bu kazanç veya (ortaklığın, borçlar, giderler ve avanslar ödendikten sonra kalan varlığı, ortakların koydukları katılım paylarının geri verilmesine yetmezse) zarar da belirlenerek ortaklara paylaştırılmak üzere son bilânço düzenlenmelidir.

Bu aşamalardan sonra ise; tasfiye memurunun yaptığı tasfiye işleminin sonuç bilançosuna göre hakim, (HMK'nun 297.maddesi uyarınca) tarafların hak ve yükümlülüklerini saptayıp, tasfiye işlemini sonlandırmalı ve bu doğrultuda hüküm oluşturmalıdır."

Sona erme şartları oluşan davalıların oluşturduğu adi ortaklığın fesih ve tasfiyesi için 30/11/2022 tarihli duruşmada her iki davacı tarafa ilave 18.000 TL. gider avansının yatırılması için kesin süre verilmiş, davacıların bu ara kararından dönülmesi talepleri 05/01/2023 tarihli ara kararı ile reddedilerek, tasfiye amacıyla ilave 18.000 TL. gider avansının yatırılması için ek 1 hafta kesin süre verilmiş, her iki davacı tarafından 2 kez verilen kesin süreler içerisinde ilave avans yatırılmamıştır.

Yukarıda yazılı Yargıtay emsal içtihadında da belirtildiği üzere, adi ortaklığın fesih ve tasfiyesi davalarında, dava sona ermeden tasfiye işlemleri başlamakta ve tasfiye tamamlanıp tasfiye sonucuna göre artan para varsa ortakların alacakları veya borç daha fazla ise ortakların borçtan sorumlulukları belirlenmek suretiyle dava sona erdirilmektedir.

Tasfiyenin tamamlanması için adi ortaklığın malvarlığının, alacak ve borçlarının tespiti, tasfiye memuru tayini ve tasfiyenin yapılması gerekmiş, bunun için de ilave avansa ihtiyaç duyulmuştur.

Her iki davacının 2 kez tanınan kesin süre içerisinde ilave avansları yatırmamaları nedeniyle tasfiye işlemleri yapılamamış, birleşen her iki davanın bu nedenle (ispat edilememesi nedeniyle) reddine karar vermek gerekmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...