Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/623 K.2023/609

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar T.C.

KONYA "TÜRK MİLLETİ ADINA"

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALILAR : 1-

VEKİLİ

2-

VEKİLİ

DAVA

Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ..., satıcı ...

Ticaret Anonim Şirketi'nden 26/03/2019 tarihinde 155.000,00 TL bedelli Konya .Noterliğinin ... yevmiye nolu araç satış sözleşmesine istinaden tanzim edilen 31/03/2019 tarihli fatura ile beyaz renkli, ... plakalı, Volkswagen marka, ... model ... şasi, ... motor numaralı aracı devraldığını, davacının bir süre sonra aracın direksiyonunu sağ ya da sola tam tur döndürülmüş iken geri manevra yapıldığı takdirde direksiyon rot kolunun ön lastiğin iç kısmına sürtmekte olduğunu, aynı zamanda direksiyon manevralarında rot kolunun şasiye bağlandığı yerden olağan dışı sesler geldiğini tespit ettiğini,

davacı söz konusu arızaların giderilmesi için 10/06/2019 tarihinde yetkili servis ...

Tic A.Ş' ye durumu bildirdiğini, bildirim neticesinde aracın serviste incelemeye alındığını, en sonunda üretici firmadan gelen parça araca montajlanarak sorunun çözüldüğü yetkili servis tarafından davacıya bildirildiğini, yetkili servisin yapmış olduğu geçici onarımın araçtaki problemi ortadan kaldırmadığını davacı tarafından tespit edildiğini, yapılan sözlü görüşmeler neticesinde de bu ayıbın giderilemeyeceğinin bildirildiğini, 11/09/2019 tarihinde Ankara 14. Sulh Hukuk Mahkemesi'nden delil tespiti talep ettiklerini,

makine mühendisi bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda "aracın direksiyonu sağ tarafa veya sol tarafa tam tur döndürülmüş iken geri manevra yapıldığı takdirde direksiyon rot kolunun ön lastiğin iç kısmına sürtmekte olduğu , bu durum sürücü ve yolcuların can güvenliğini tehlikeye düşürecek kadar tehlikeli olduğu;

ayrıca direksiyondan tıkırtı şeklinde ses geldiği" tespit edildiğini, aracın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesine karar verilmesini, bunun mümkün olmaması halinde fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla, 155.000,00 TL’nin güncelleştirilmiş ederinin, satış tarihi olan 31/03/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faizi ile davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya iadesine karar verilmesini, ayrıca Ankara .Sulh Hukuk Mahkemesinin ...

D. İş sayılı dosyasında yapılan tespit masraflarının da yargılama giderlerine eklenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... A.Ş.

Vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine, davaya konu aracın 26.03.2019 tarihinde 500 kilometrede iken davacı tarafından satın alınarak ... plakası ile tescil edildiğini, satış öncesi alıcının aracı gördüğünü, hiçbir eksiği olmadığını beyan ettiği, test sürüşü ve fiziki kontroller yaptığı aracı satış formunu imzalayarak ayıpsız olarak teslim aldığını, davacının Noter satış evraklarında da görüleceği üzere araçta herhangi bir ayıp eksik hata/kusur bulunmadığı yönünde beyanı bulunduğunu, araç satışından dava açılmasına kadar geçen süreçte davalı şirkete yöneltilmiş herhangi bir talep bulunmadığını,

03.05.2019 tarihinde yetkili servise yapılan ilk başvuruda müşterinin istek ve şikayetlerinin 1.yıllık bakım yapılması, gaza basılınca teyip sesinin kısılması ve fan motoru sürekli çalışıyor şeklinde olduğunu, bir sonraki yetkili servis girişinin 11.06.2019 tarihinde olduğu müşterinin istek ve şikayetlerinin gaza basılınca teyip sesi düştüğü, sağ arka çıtanın çıktığı ve geri geri giderken direksiyonun kilitlendiği şeklinde olduğunu, 19.09.2019 tarihindeki servis girişinde ise müşterinin yalnızca 2. yıl bakımının yaptırılmasını istediğini,

28.11.2019 tarihli servis girişinde ise müşterinin istek ve şikayetlerinin direksiyon çevirince ses geldiği ve sağ sol kapıdan hava geldiği şeklinde olduğunu, araçta direksiyon kilitlenmesinin esaslı bir hata olduğunu, aracın tesliminden sonra 35.776 kilometre yol kat etmesinin oldukça zor olduğunu, yapılan tespit dosyasında alınan raporun kabulünün mümkün olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Tic. A.Ş.

Vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkisizlik kararı verilmesini, davalı şirketin ithalatçı olduğunu, husumet yöneltilmesini haklı gösterecek koşullar oluşmadığından davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini, ticari satışlar için öngörülen ihbar külfeti yerine getirilmediğinden davacının seçimlik hak kullanmasının mümkün olmadığını, delil tespitinin yokluklarında yapılması nedeniyle hükme esas alınmasının mümkün olmadığını, davacının “aracın güncelleştirilmiş bedeli” şeklindeki talebinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, dava konusu aracın ayıplı olmadığını, dava konusu aracın servis geçmişine göre;

araçta meydana gelen onarım ihtiyacının oluşumunda ürün kaynaklı ve/veya yetkili servis bakım-onarım yöntemi kaynaklı bir etkenin söz konusu olmadığını, aracın onarım ihtiyaçlarının gerekçeleri, uygulanması gereken onarım yöntemlerinin, yapılacak işlerin tek seferde ve doğru olarak belirlendiğini, onarımın en kısa sürede sonuçlandırıldığını, üretimden kaynaklı bir ayıbın olmadığını, feshin satıcı aleyhine doğurduğu sakıncanın alıcı lehine doğurduğu faydadan büyük olduğunu, davanın nedeni olarak gösterilen maddi vakıa bedel indirimine ya da ücretsiz onarıma yol açacak,

nitelikte olduğundan aracın misli ile değiştirilmesi yönündeki talebin reddi gerektiğini, faizin aracın iadesi ile başlayacağını, dava konusu aracın misli ile değiştirilmesine karar verilmesi halinde ayıplı malın her türlü takyidattan arındırılmış halde taraflarına teslimi gerektiğini, davacının aracı kullandığı süre için kullanım bedeli hesaplanması ve semen tenzili yapılması gerektiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)" davasıdır.

Mahkememizce Ankara . Sulh Hukuk Mahkemesi'ne Konya . Noterliği'ne, ... Tic. A.Ş.'ne, ... A.Ş.'ne, Yenimahalle Vergi Dairesi Başkanlığı'na, Konya Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne, Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığı'na, ... Türkiye Distribitörü ... Genel Müdürlüğü'ne yazılar yazılarak gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına konulmuştur.

Ankara . Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş Esas sayılı dosyasından aldırılan11/09/2019 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; ... Plaka sayılı ... aracın direksiyonu sağ tarafa veya sol tarafa tam tur döndürülmüş iken geri manevra yapıldığı takdirde direksiyon rot kolunun ön lastiğin iç kısmına sürtmekte olduğu, bu durumun sürücü ve yolcuların can güvenliğini tehlikeye düşürecek kadar tehlikeli olduğu; ayrıca direksiyondan tıkırtı şeklinde ses geldiği ve far motorunun ses yaptığı tespit edildiği belirtilmiştir.

Mahkememizce Ankara. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak, keşif icrası ve bilirkişi heyeti raporu düzenlenmesi sağlanmıştır. Bilirkişi heyetinde bulunan Makine Mühendisi ... , Makine Mühendisi ... , Trafik İşaretleme Mühendisi ... düzenlemiş oldukları 09/11/2020 tarihli raporda sonuç olarak. İnceleme ve tespite konu olan ... plakalı aracın 2018 model ... marka ... tipi kapalı kasa Kamyonet (... ) olduğu görülmüştür.

Yapılan inceleme ve değerlendirme sonrasında ... plakalı aracın olay tarihi itibariyle dava dilekçesi kapsamında bildirilen arızaların ancak imalat aşamasında oluşmasının mümkün oldabileceği için anılan aracın ayıplı mal kapsamında değerlendirilmesinin uygun olduğunu, bu nedenle ayıplı mal olarak değerlendirilen ... plakalı aracın maliki tarafında talep edilen değiştirilme veya bedelinin iade hususunun Mahkemenin takdirinde bulunduğu belirtilmiştir.

Aynı bilirkişiler 22/03/2020 tarihli ek raporda sonuç olarak. 09.11.2020 tarihli kök raporda yapılan açıklamanın aynen geçerli olduğunu belirtmişlerdir.

Ankara. Asliye Ticaret Mahkemesi kanalı ile Prof. Dr. Mak Müh. ... , Doç Dr. Mak. Müh. ... , Makine Mühendisi ... oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınmış, 05/12/2021 tarihli raporda sonuç olarak; dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden dava konusu aracın 500 km'de iken ...

Anonim Şirketi tarafından ...'ye satışının yapıldığı ve bilirkişi raporundan dava konusu aracın 09.11.2020 tarihi itibarıyla 62.139 kilometrede olduğu, davacı taraf aracın rotunun deve boynu kolunun fabrikasyon yapısı itibarıyla eğimli olan kesiminin ön lastik iç kısmına temas ettiğini, lastiğe zarar verdiğini, bu zararın tamamen dizayn hatası olduğundan aracın ayıplı olduğunu iddia etmekte, davalı taraf ise servis kayıtlarında görülen müşteri talebi olan onarım işlemlerinin yapıldığı,

ürün kaynaklı ve/veya yetkili servis bakım onarım yöntemi kaynaklı bir etken bir ayıp olmadığı iddiasında bulunduğunu, taraflar arasındaki ana uyuşmazlık konusunun direksiyon sisteminin ayıplı olup olmadığı konusunda yoğunlaştığı görüldüğünü, günümüzde taşıtlarda kullanılan direksiyon sisteminin çalışma mantığı “Ackerman prensibi”ne dayandığını, Ackerman prensibi, direksiyon döndürüldüğünde hangi tekerleğin kaç derecelik bir açı yapması gerektiğinin hesaplanması ile sağlandığını, teorik olarak düzlemsel hareket yapan bir taşıtın dönüş hareketi esnasında her tekerleği bir yay üzerinde hareket ettiğini,

dönüş esnasında taşıt kararlılığını korumak ve minimum tekerlek aşınması sağlamak için tekerleklerin kaymadan taşıt kararlılığını korumak ve minimum tekerlek aşınması sağlamak için tekerleklerin kaymadan yuvarlanmasını sağlamak gerektiğini, bu da tekerleklerin taradıkları yayların merkezinin yani ani dönme merkezlerinin çakışık olması koşulundan geçtiğini, aracın Ackerman geometrisine uygun hareket etmesi ise tekerlek üzerinde statik olarak tanımlı olan Toe açısının dinamik olarak değişmesi ile sağlandığını,

dava konusu olayda dava konusu aracın Ackerman geometrisine uygun hareket ettiğinin tespit edilmesi için öncelikle rot ayarı denilen ön düzen açılarının (kamber, kaster ve rot (toe) açıları) fabrika değerlerine uygunluğu tespit edilmesi gerektiğini, bu değerlerin fabrika değerlerine uygun olmasına rağmen bilirkişi raporunda belirtildiği üzere aracın teker izleri çakışmıyorsa araç ayıplı durumda olacağını, ayrıca bu işlem yapılmadan önce bilirkişilerce tekere sürttüğü tespit edilen sağ ön rot kolunun orijinal parça ile karşılaştırılarak formunun bozulup bozulmadığı da kontrol edilmesi gerektiğini,

dosya kapsamında bu veriler olmadığı için aracın ayıplı olup olmadığına dair bir kanaat oluşmadığından Mahkemenizce görevlendirme konusu olan diğer kalemlerle ilgili değerlendirme yapılamadığını, bu nedenle dava konusu aracın ön düzen açılarının (kamber, kaster ve rot (toc) fabrikasyon değerlerinin ne olduğu ve mevcut durumdaki değerlerinin ne olduğu konusunda açık ve net bilgilere ihtiyaç duyduklarını, aracın mevcut durumunun tespiti ve gerekli ölçümlerin yapılması için Volkswagen servisinde ya da tarafların uygun göreceği başka bir serviste heyetimiz ve tarafların bulunduğu durumda gerekli işlemlerin yapılmasını,

aksi takdirde gerekçeli ve denetime açık rapor tanzim edemeyeceklerini belirtmişlerdir. Aynı bilirkişiler 24/11/2022 tarihli 1. ek rapor alınmış, bilirkişi heyeti ek raporda sonuç olarak; mevcut haliyle geri manevralar esnasında rot kolunun otomobilin yanak tabir olunan iç kısmına temas edebiliyor olması nedeniyle ayıplı durumda olduğu, ayıbın imalattan mı yoksa kullanıcı hatasından mı kaynaklandığı: ayıbın kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, imalat kaynaklı olduğu,

ayıbın olağan bir gözden geçirme ile fark edilebilecek nitelikte olup olmadığı, araçtaki ayıbın açık

ya da gizli ayıp niteliğinde olup olmadığı:

ayıbın olağan bir gözden geçirme ile fark edilebilecek nitelikte olmadığı, zira ön düzen açılarının bilgisayarlı cihaz ile kontrolünde dahi tespit edilemediği hususu göz önüne alındığında ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu,

satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde bu tür

bir ayıbın bulunduğunun ne vakit anlaşıldığını, sonradan anlaşıldı ise, hemen satıcıya bildirilip

bildirilmediğini,

satılandaki ayıbın uzman olmayan bir kişinin olağan gözden geçirmesiyle ortaya çıkarılabilecek nitelikte

olmadığı; her hâlükârda; servis kayıtları incelendiğinde 10.06.2019’da 12.548 km iken “Geri geri gelirken

direksiyon kilitleniyor.” ve 22.11.2019’de 36.276 km “Direksiyon çevirince ses geliyor” şikayetlerinin

bildirildiği ancak yazılım güncellemesi, rot ayarları yapılmasına ve direksiyon dişli

kutusunun değiştirilmesine rağmen sonuçta arızanın giderilemediği, dolayısıyla satıcıya bildirimin ayıbın varlığına dair kuşkunun ortaya çıkmasıyla derhal gerçekleştirildiği, ayıbın onarımının mümkün olup olmadığı, mümkünse onarım bedelinin ne kadar olduğu ve

onarımının ekonomik olup olmayacağı, bedelde indirim gerekip gerekmediği, gerekmesi halinde

miktarı, aracın kullanım nedeniyle davacının fayda sağlayıp sağlamadığı, söz konusu arızanın direksiyon dişli kutusu, motor beşiği ve sağ ve sol alt salıncakların orijinali ile giderilmesinin bedelinin tahmini 52.000,00 TL (kdv ve işçilik hariç) olup gerekli kontrollerin yapılması sonucu giderilebileceği, davalılar tarafından aracın ücretsiz onarımın sağlanmasının mümkün olan en

ekonomik çözüm olacağı, onarımın sağlanması halinde aracın ayıpsız emsalleri gibi kullanımının mümkün olması ve aracın şimdiye kadar kullanımının davacıya sağladığı fayda dikkate alındığında bedelde indirim gerekmeyeceği, ayıbın araçtan beklenen faydayı kaldıracak nitelikte olması halinde ayıp sebebiyle davacının talep edebileceği bir bedel olup olmayacağı:

aracın yukarıda sözü edilen şekilde tamiratının yapılması durumunda ayıbın araçtan beklenen faydayı kaldıracak niteliğinin olmayacağı belirtilmiştir.

Aynı bilirkişiler 26/07/2023 tarihli 2. Ek raporda sonuç olarak; rapor tarihi itibarı ile arızanın direksiyon dişli kutusu, motor beşiği ve sağ ve sol alt salıncakların orijinali ile değiştirilerek giderilmesinin bedelinin tahmini 63.000,00 TL olduğu, bu işlemler için 10.000,00 TL işçilik bedeli ve %20 KDV eklendiğinde (63.000,00+10.000,00) x 1,20= 87.600,00 TL (işçilik ve KDV dahil) onarım bedeli olduğu, gerçekleştirilen piyasa araştırması neticesinde 11/11/2019 tarihindeki fiyatının 170.000 TL olacağı, söz konusu aracın güncel piyasa rayiç bedelinin 1.100.000 TL olduğu, dava konusu araç 2018 model olmasına karşın piyasada 2023 model ... ...

2.0 TDI (2+1) LWB HR 177 PS 3,5 T ... aracın liste fiyatının 1.093.000 TL olduğunun tespit edildiği belirtilmiştir.

Somut olayda; davacı ...'nin, satıcı ... Ticaret Anonim Şirketi'nden 26/03/2019 tarihinde ... marka, ... model aracı satın aldığı, bir süre sonra direksiyonun hareketine bağlı olarak araçta sorun oluştuğu, araçta ortaya çıkan sorunun davalı tarafından giderilmemesi nedeniyle mahkememizden satın alınan aracın öncelikle misliyle değişimi, mümkün olmaması halinde aracın güncel değerinin iadesine yönelik alacak davası açıldığı, mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan rapora göre; ayıbın kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, imalat kaynaklı olduğu,

ayıbın olağan bir gözden geçirme ile fark edilebilecek nitelikte olmadığı, zira ön düzen açılarının bilgisayarlı cihaz ile kontrolünde dahi tespit edilemediği hususu göz önüne alındığında ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu, davalılar tarafından aracın ücretsiz onarımının sağlanmasının mümkün olan en ekonomik çözüm olacağı, onarımın sağlanması halinde aracın ayıpsız emsalleri gibi kullanımının mümkün olması ve aracın şimdiye kadar kullanımının davacıya sağladığı fayda dikkate alındığında bedelde indirim gerekmeyeceği, yönünde tespitte bulunulduğu, alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olduğu,

alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, ayıbın gizli ayıp olduğu, davacının aracı servise götürmekle ayıp ihbarını zamanında gerçekleştirmiş olduğu, davalı ... Ticaret A.Ş.'nin aracın ithalatçısı olması nedeniyle diğer davalı ...

Ticaret A.Ş. ile birlikte araçtan kaynaklanan ayıplardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, davacı tarafından aracın belli bir süre kullanılmış olması ve bilirkişilerce onarımın sağlanması halinde aracın ayıpsız emsalleri gibi kullanımının mümkün olduğu yönündeki tespitleri de birlikte değerlendirildiğinde, hakkaniyete en uygun kararın aracın onarım ücretinin davalılarca karşılanması gerektiği yönünde kanaat oluşmuş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.