Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/410 K.2022/178

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; davalının uzun süredir müvekkili firma ile çalıştığını, buna istinaden ilaç vs ürünlerin davalı ecza deposuna tedarik edildiğini, faturaya konu ürünlerin davalı tarafa teslim edildiğini, faturalar herhangi bir itirazlarının bulunmadığını, fakat ürün bedellerinin ödenmemesi üzerine davalı aleyhine Konya . İcra Müdürlüğünün ... 0sayılı dosyası ile davalı borçluya icra takibi başlatıldığını, fakat davalı borçlunun icra takibine itiraz ettiğini, takibin durduğunu, itirazın kötüniyetli olarak tahsili geciktirmek maksadı taşıdığını ve açıkladığı nedenlerle davalı tarafın itirazının iptali ile davalı borçlu aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesiyle özet olarak; takibe ilişkin faturanın kabulünün mümkün olmadığını, davacının müvekkilinden alacağının bulunmadığını, faturadan kaynaklı alacağın ispat yükünün davacı tarafta olduğunu, davacı tarafın müvekkilinden alacağı olmadığı gibi müvekkilinin davacıdan alacaklı olduğunu, davacı aleyhine senetlerin ödenmemesi üzerine icra takipleri başlatıldığını ve takiplerin kesinleştiğini, davacının müvekkilinin alacağının tahsilini engellemek amacı ile muvazaalı olarak işlemlerde bulunduğunu, takibe konu faturalardaki malların teslim edilmesinin delil niteliğini taşımadığını ve açıkladığı nedenlerle davanın reddi ile davacının takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali isteminden ibarettir. Davaya konu Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı takibinin, 23/08/2014 tarihli ... seri numaralı ve 20.054,40 TL bedelli fatura bedelinin tahsiline ilişkin olarak 20.054,40 TL asıl alacak ve 1.814,79 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 21.869,19 TL üzerinden başlatıldığı, takibe itiraz edilmesi üzerinde icra takibinin durdurulmasına karar verildiği, itirazın hükümden düşürülmesi için de eldeki itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Dava ilk önce Konya. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sırasına kaydedilmiş yapılan yargılama neticesinde 19/03/2018 tarihli ... E ... K sayılı karar ile davanın reddine karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine Ankara BAM. Hukuk Dairesi'nin 28/06/2021 gün ve ... E ... K sayılı kararı ile '' İtirazın iptali davaları, yapılan takibe itiraz üzerine duran takibin devam etmesini sağlamak amacıyla açılan sıkı sıkıya bağlı davalardır.

Yasal dayanağını 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67. maddesinden alan itirazın iptali davası, alacaklının icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nın 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır. Takip hukukundan doğan bu davada belirlenecek husus, borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazında haklı olup olmadığıdır.

Somut uyuşmazlıkta mahkemece taraflar arasında açık hesap işlemleri bulunduğu ve davalı yanın sözkonusu açık hesap işlemlerine göre alacaklı durumda olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Ancak itirazın iptali davası icra takibi ile sıkı sıkıya bağlı olup incelemenin takip konusu fatura kapsamında yapılması gerekmektedir. Mahkemece bu ilkeden ayrılarak tüm ticari ilişkinin incelenmesi şeklinde düzenlenen raporun hükme esas alınması doğru görülmemiştir.

Bu durumda mahkemece somut olayda uyuşmazlığın 6098 sayılı TBK’nun 102. maddesi uyarınca çözümlenmesi gerekir. Anılan maddede “Kanunen geçerli bir açıklama yapılmadığı veya makbuzda bir açıklık bulunmadığı durumda ödeme,muaccel borç için yapılmış olur. Birden çok borç muaccel ise ödemenin, borçluya karşı ilk olarak takip edilen borç için yapılmış olduğu kabul edilir.

Takip yapılmamış ise ödeme, vadesi ilk önce gelmiş olan borç için yapılmış olur” şeklinde düzenleme yapılmıştır. Bu durumda açıklanan yönden inceleme ve delil toplanılarak davalının takibe konu faturadan ötürü davacıya borçlu olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir (Y.HD., 20/05/2019 tarih, ... Esas, ... Karar). Bunun yanında bir vakıayı ispat yükü kendisine düşen taraf o vakıayı başka delillerle ispat edemezse diğer tarafa yemin teklif eder.

Yemin teklifini ispat yükü kendisine düşen taraf yapar. Yemin teklifine dayanan taraf bunu dava dilekçesinde veya cevap dilekçesinde açıkça belirtmesi gerekir. Mahkeme ancak bu halde (dava dilekçesinde veya cevap lahiyasında yemin deliline dayanıldığının bildirilmesi halinde) yemin teklifini hatırlatmakla yükümlüdür.

Kendisine yemin teklif edilen taraf, yemin teklifinin kabulünden sonra, usulüne uygun biçimde (HMK m. 233) yemin eder ise, yemin teklif eden tarafın iddia ettiği vakıanın mevcut olmadığı kesin delil ile ispat edilmiş olur. Yemin teklif eden taraf, bundan sonra iddiasını ispat için başkaca delil gösteremez.

Davalı yan ödeme iddiasını ispat edememesi halinde ise cevap dilekçesinde yemin deliline de dayandığı nazara alınarak yemin delilinin hatırlatılarak varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir.'' gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiş, kaldırma kararı sonucunda dava Konya. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sırasına kaydedilmiştir.

Ankara BAM . Hukuk Dairesi'nin 28/06/2021 gün ve ... E ... K sayılı kararı uyarınca araştırılması ve değerlendirilmesi gereken davaya ve takibe konu faturadaki malların davalıya teslim edilip edilmediği, davacının bu fatura nedeniyle alacaklı olup olmadığı ile varsa alacak tutarının ne kadar olduğu hususlarından ibarettir.

Davacıya ait 2014 yılına ilişkin ticari defterler üzerinde yapılan inceleme neticesinde düzenlenen 18/01/2018 tarihli bilirkişi raporu ile davacıya ait defterlerin usulüne uygun olarak tutulduğu, davaya ve takibe konu faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olduğu ve cari hesap ilişkisine dayalı olarak davacının 20.054,40 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir.

Davalıya ait ticari defterler üzerinde yapılan inceleme neticesinde düzenlenen 28/08/2017 tarihli bilirkişi raporu ile davalıya ait defterlerin usulüne uygun olarak tutulduğu, davaya ve takibe konu faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olduğu ve cari hesap ilişkisine dayalı olarak davalının 27.409,02 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir.

Davaya konu icra takibinin faturaya dayalı olması karşısında anılan kaldırma kararında da belirtildiği üzere fatura odaklı inceleme yapılması gerekmektedir. Faturanın davalıya ait defterlerde kayıtlı olması karşısında fatura içeriğindeki malların davalıya teslim edildiği karine olarak kabul edilmelidir. Bu aşamada ispat yükü davalı üzerinde olup, faturaya konu malların kendisine teslim edilmediğini ya da fatura bedelinin ödendiğini yazılı delillerle ispat etmek zorundadır.

Her ne kadar davalı defterlerinde davaya konu fatura tarihinden sonra yapılan bir ödeme kaydı yoksa da davacıya ait 2015 yılı defterlerinde inceleme yapılmadığından ve davacı defterlerinde 2015 yılında yapılan ödemeye ilişkin bir kaydın bulunma ihtimaline binaen davacının 2015 yılı defterleri üzerinde de inceleme yapılmasına karar verilmiş ise de davacı 2015 yılına ait ticari defterlerini ibraz etmemiştir.

Bu kapsamda her ne kadar davacı defterlerini ibraz etmekten kaçınmış ise de davalı defterlerinde 2015 yılında yapılan ödemeye ilişkin bir kaydın bulunmaması ve davalı tarafça da delil olarak münhasıran davacı defterine dayanılmaması karşısında somut olayda ibrazdan kaçınmanın fatura bedelinin ödendiğinin kabulü için yeterli olmadığı kabul edilmiştir. (Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamı da bu yöndedir.)

Davalı tarafça 23/08/2014 tarihli ... seri numaralı ve 20.054,40 TL bedelli faturaya konu malların teslim edilmediği ya da fatura bedelinin ödendiği yönünde herhangi bir yazılı delil ibraz edilmemesi karşısında davalı vekiline yemin delili hatırlatılmış ancak davalı yemin teklifinde bulunmamıştır.

Anılan nedenlerle davaya ve takibe konu faturadaki malların davalıya teslim edildiği ve davalı tarafça fatura bedelinin ödenmediği kabul edilerek takibe itirazın asıl alacak olan 20.054,40 TL üzerinden iptaline karar verilmiştir.

Davacı itirazın iptali istemine ek olarak feri nitelikte icra inkar tazminatı isteminde de bulunmuştur. Mahkememizce faturaya konu malların teslim edilmesine rağmen fatura bedelinin ödenmemesi nedeniyle takibe itirazın haksız olduğu ve alacağın likit nitelikte olduğu kabul edildiğinden hükmedilen alacağın % 20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.

Her ne kadar davalı da feri nitelikte tazminat isteminde bulunmuş ise de takibe itirazın haksız olması, takibin muaccel alacağa dayanması ve davacının takip tarihi itibariyle alacaklı olduğunun kabul edilmesi nedeniyle davalının tazminat isteminin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.