Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/675 K.2021/577

Davacı vekili 24/03/2021 tarihli dilekçesiyle; davacı şirketin ile davalılardan ...'a ait ...Sitesi ....

Sokak No:... .../Konya adresindeki iş yerini 2019 yılı kasım ayında 3 yıllığına kiraladığını, bu iş yerinde 18/06/2020 tarihinde meydana gelen yangın sonucu davacının bütün envanter ve emtialarının zarar gördüğünü ve ayrıca davacının kazanç kaybına uğradığını, söz konusu yangının davalılardan ...'ın önceki kiracısı olan diğer davalı ...Şti.'nin bu iş yerine yaptırdığı çatıyı söktürdüğü sırada meydana geldiğini, her iki davalının meydana gelen yangından sorumlu olduğunu, davacıya dava dışı ...A.Ş. tarafından ödeme yapılmış ise de, zararın tamamen karşılanmadığını beyan ederek,

davacının tamamen karşılanmayan emtia ve envanter zararından dolayı şimdilik 993.681,88 TL.'nin yangın tarihi olan 18/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizi ile birlikte ve ayrıca şimdilik 5.000 TL. kazanç kaybının da en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Açılan dava Konya Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...E. sırasına kaydedilmiştir.

Konya . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 25/03/2021 gün ve ...E. ...K. sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verilmiş, dosya Mahkememizin ...E. sırasına kaydedilmiştir.

Mahkememizin ...E. sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılama sırasında davalılardan ...Şti. yönünden dava tefrik edilerek Mahkememizin ...E. sırasına kaydedilmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Davalı ...Şti. vekili, öncelikle görev ve pasif husumet yokluğu itirazında bulunmuş, davanın Konya . Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...E. sayılı davası ile birleştirilmesi, Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...soruşturma sayılı dosyasının sonucunun beklenilmesi, sigorta şirketinin davaya dahil edilmesi taleplerinde bulunmuş ve ayrıca esastan da reddini istemiştir.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Tazminat" davasıdır.

Somut olayda; davada öncelikle çözülmesi gereken sorunlar Mahkememizin görevli olup olmadığı, davalının pasif husumet ehliyetinin olup olmadığı ve arabuluculuğa ilişkin dava şartının mevcut olup olmadığı sorunudur.

Her ne kadar davalı tarafından görev itirazında bulunulmuş ise de; 6102 s. TTK.'nın 4/1. maddesi gereğince tacir olan her iki şirket arasındaki haksız fiilinden doğan davaya bakma görevinin ticaret mahkemelerine ait olduğu sonucuna varılarak davalı tarafın görev itirazı reddedilmiştir.

Davalı tarafından bu davanın Konya . Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...E. sayılı davası ile birleştirilmesi talep edilmiş ise de; 6102 s. HMK.'nin 166/1. maddesi göre, aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar birleştirilebileceğinden sulh hukuk mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemeleri aynı düzey ve sıfatta mahkeme olarak değerlendirilemeyeceğinden birleştirme talebi reddedilmiştir.

Davalı taraf Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...soruşturma sayılı dosyasının sonucunun beklenilmesini istemiş ise de; arabuluculuğa ilişkin dava şartı da göz önünde bulundurularak bu talep yerinde görülmemiştir.

Davalı taraf davanın pasif husumet yokluğundan davanın reddini de istemiş ise de; bu taleplerden önce arabuluculuk dava şartının değerlendirilmesi gerektiğinden bu talep incelenmemiştir.

Bu davanın tefrik edildiği Mahkememizin ...E. sayılı dosyasında görevsizlik kararı verilerek davalı ... yönünden sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğuna karar verilmiş ve Yargıtay.

HD.nin 22.06.2016 gün ve ...E. ...K. sayılı emsal içtihadına göre de, "Aynı davada, bir kısım davalılar hakkında genel mahkemenin, diğer davalılar hakkında ise uzman olan özel mahkemenin görevli bulunması halinde, uyuşmazlık aynı olaydan kaynaklanıyor ve zarar tek ise ya da taleplerden birisi yönünden verilecek karar diğerini doğrudan ilgilendirecek nitelikte bulunuyorsa; söz konusu özel mahkeme ile genel mahkeme arasında “yargılama usûlüne” ilişkin esaslı farklılıklar bulunmaması kaydıyla, bütün taraflar ve talepler yönünden uzman olan özel yetkili mahkemece yargılama yaparak uyuşmazlığın çözülmesi gerekir.

Bu husus, hukukun öngörülebilir olmasının, usûl ekonomisinin ve davaların makul süre içinde bitirilmesi yükümlülüğünün de gereği" ise de;

Davalı ... yönünden sulh hukuk mahkemesinde görülmesi gereken davanın 6100 s. HMK.'nin 316/1-a maddesine göre basit yargılama usulüne tabi olmasına rağmen, davalılardan ...Şti. yönünden davanın 6102 TTK.'nin 4/1 ve 4/2. maddesi gereğince yazılı yargılama usulüne tabi olduğu, davalılardan ...Şti.'nin davasının sulh hukuk mahkemesinde görülmesine karar verilmesinin ve basit yargılama usulüne tabi tutulmasının ...Şti.'nin adil yargılama hakkını ihlal edeceği sonucuna varılarak, her iki davalı yönünden görevsizlik kararı vermek yerine, ...Şti.'nin davasının tefrikine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmış ve tefrik işlemi yapılmıştır.

Tefrik olan bu davada arabuluculuk dava şartının değerlendirilmesi sonucu;

6102 s. TTK'nin 5/A-1 maddesine göre, "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır."

Her ne kadar davacı tarafından dava açıldıktan sonra 07/06/2021 tarihinde arabulucuya başvurulmuş ve arabulucu tarafından 16/06/2021 tarihli anlaşma olmadığına dair son tutanak tanzim edilmiş ise de; Arubuluculuk Kanunu'nun amacı, uyuşmazlıkların mahkeme önüne gelmeden çözüme kavuşturulmasını sağlamaktır. Konya BAM. . HD.'nin 18/06/2021 gün ve ...E. ...K. sayılı emsal kararında da belirtildiği üzere, dava şartı olarak getirilen arabuluculuk tamamlanabilir bir dava şartı olmayıp, dava açılmadan önce tarafların başvurup tüketmesi gereken usuli bir yoldur.

Kaldı ki, arabuluculuk dava şartının sonradan giderilebilir bir dava şartı olduğunun kabul edilmesi, Arabuluculuk Kanunu'nun davaların mahkeme önüne gelmeden çözüme kavuşturulması amacını, fiilen gerçekleştirilemez bir amaç ve sadece dava öncesi veya dava sırasında gereksiz bir ön prosedür haline getirecektir.

6100 s. HMK'nin 115/1. maddesine göre de, dava şartı her aşamada ve re'sen değerlendirilmesi gerektiğinden davacının davasının dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Yargıtay . HD.nin 18.10.2017 gün ve ...E. ...K. sayılı emsal içtihadına göre de, "6100 sayılı HMK'nın 331/2. maddesi uyarınca görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerine o mahkeme hükmeder. Mahkemece, davanın reddi nedeniyle davalı lehine nispi vekâlet ücreti taktir edildiği halde ayrıca Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen görevsizlik kararı nedeniyle, davalı lehine vekâlet ücreti takdir edilmesi doğru görülmemiştir."

Yukarıda yazılı Yargıtay emsal içtihadında da belirtildiği üzere, davanın reddine karar verilip davalı lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden görevsizlik kararından dolayı ayrıca vekalet ücretine hükmedilemeyeceği sonucuna varılmış ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip