Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/810 K.2022/304

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K. T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI : HASIMSIZ

MÜDAHİLLER : 1-

VEKİLLERİ

2-

VEKİLİ

3-

VEKİLLERİ

4-

VEKİLİ

5-

VEKİLLERİ

6-

VEKİLİ

7-

VEKİLLERİ

8-

VEKİLLERİ

9-

VEKİLLERİ

10-

VEKİLİ

11-

VEKİLİ

12-

VEKİLİ

13-

VEKİLLERİ

14-

VEKİLLERİ

15-

VEKİLLERİ

16-

VEKİLLERİ

17-

VEKİLİ

18-

VEKİLLERİ

19-

VEKİLLERİ

20-

VEKİLİ

21-

VEKİLLERİ

22-

VEKİLLERİ

23-

VEKİLİ

24-

VEKİLLERİ

25-

VEKİLİ

26-

VEKİLİ

27-

VEKİLİ

28-

VEKİLİ

29-

VEKİLİ

30-

VEKİLİ

31-

VEKİLİ

32-

VEKİLİ

33-

VEKİLİ

34-

VEKİLİ

35-

VEKİLLERİ

36-

VEKİLLERİ

37-

VEKİLLERİ

38-

VEKİLİ

39-

VEKİLİ

40-

VEKİLİ

41-

VEKİLİ

42-

VEKİLİ

43-

VEKİLLERİ

44-

VEKİLLERİ

45-

VEKİLLERİ

46-

VEKİLLERİ

47-

VEKİLLERİ

48-

VEKİLİ

49-

VEKİLLERİ

50-

VEKİLİ

51-

VEKİLİ

52-

VEKİLLERİ

53- 54-

VEKİLİ

55-

VEKİLLERİ

56-

VEKİLLERİ

57-

VEKİLLERİ

58-

VEKİLİ

59-

VEKİLİ

60-

VEKİLLERİ

61-

VEKİLLERİ

62-

VEKİLİ

63-

VEKİLLERİ

64-

VEKİLLERİ

65-

VEKİLLERİ

66-

VEKİLLERİ

67-

VEKİLLERİ

68-

VEKİLİ

69-

VEKİLLERİ

70-

VEKİLİ

71-

VEKİLİ

72-

VEKİLİ

73-

VEKİLLERİ

74-

VEKİLİ

75-

VEKİLİ

76-

VEKİLİ

77-

VEKİLİ

78-

VEKİLİ

79-

VEKİLİ

80-

VEKİLLERİ

81-

VEKİLLERİ

82-

VEKİLİ

83-

VEKİLLERİ

84-

VEKİLLERİ

85-

VEKİLİ

86-

VEKİLLERİ

87- 88-

VEKİLLERİ

KONKORDATO GEÇİCİ

KOMİSERİ

DAVA : KONKORDATO

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Davacı tarafından hasımsız olarak açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 29/12/2021 tarihli dilekçesiyle; davacı şirketin borçlarını ödeme güçlüğü içerisine düştüğünü beyan ederek, 2004 s. İİK.nin 285 vd. maddeleri gereğince davacı şirket lehine 3 aylık konkordato geçici mühleti verilmesini ve davacı lehine tedbirlere hükmedilmesini dava ve talep etmiştir.

Davacı şirket tarafından ön proje ve ekleri ibraz edilmiştir.

03/01/2022 tarihli ara kararı ile davacı şirket lehine 03/01/2022 tarihinden itibaren 3 ay süre ile konkordato geçici mühleti verilmiş ve bir kısım tedbirlere hükmedilmiş, davacı tarafın talebi ve konkordato komiserinin önerisi üzerine de geçici mühlet ve tedbirlerin uygulanma süresi 03/04/2022 tarihinden itibaren 1 ay süre ile ve 03/05/2022 tarihine kadar uzatılmıştır.

Geçici mühlet dönemi içerisinde ilgili yerlere konkordatoya ve tedbirlere ilişkin müzekkereler yazılmış, ilanlar yapılmış, tayin edilen konkordato komiseri tarafından 23/03/2022 ve 25/04/2022 tarihli raporlar ibraz edilmiş, bilirkişilerden de 17/03/2022, 07/04/2022 tarihli raporlar alınmıştır. Bir kısım müdahiller tarafından müdahale dilekçeleri sunulmuştur.

27/04/2022 tarihli son duruşmada, davacı şirket temsilcisi ve vekili ile konkordato komiseri ve hazır olan müdahil vekilleri dinlenilmiştir.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Konkordato" davasıdır.

2004 s. İİK.nin 288/1. maddesine göre, "Geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğurur."

2004 s. İİK.nin 287/5. maddesine göre de, "291 inci ve 292 nci maddeler, geçici mühlet hakkında kıyasen uygulanır."

2004 s. İİK'nin 289. maddesine göre, "Mahkeme, kesin mühlet hakkındaki kararını geçici mühlet içinde verir.

Kesin mühlet hakkında bir karar verilebilmesi için, mahkeme borçluyu ve varsa konkordato talep eden alacaklıyı duruşmaya davet eder. Geçici komiser, duruşmadan önce yazılı raporunu sunar ve mahkemece gerekli görülürse, beyanı alınmak üzere duruşmada hazır bulunur. Mahkeme yapacağı değerlendirmede, itiraz eden alacaklıların dilekçelerinde ileri sürdükleri itiraz sebeplerini de dikkate alır.

Konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğunun anlaşılması hâlinde borçluya bir yıllık kesin mühlet verilir. Bu kararla birlikte mahkeme, yeni bir görevlendirme yapılmasını gerektiren bir durum olmadığı takdirde geçici komiser veya komiserlerin görevine devam etmesine karar verir ve dosyayı komisere tevdi eder..."

2004 s. İİK.nin 292. maddesine göre ise, "İflâsa tabi borçlu bakımından, kesin mühletin verilmesinden sonra aşağıdaki durumların gerçekleşmesi hâlinde komiserin yazılı raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine ve borçlunun iflâsına resen karar verir:

a) Borçlunun malvarlığının korunması için iflâsın açılması gerekiyorsa.

b) Konkordatonun başarıya ulaşamayacağı anlaşılıyorsa.

c) Borçlu, 297 nci maddeye aykırı davranır veya komiserin talimatlarına uymazsa.

d) Borca batık olduğu anlaşılan bir sermaye şirketi veya kooperatif, konkordato talebinden feragat ederse...

Mahkeme, bu madde uyarınca karar vermeden önce borçlu ve varsa konkordato talep eden alacaklı ve alacaklılar kurulunu duruşmaya davet eder; diğer alacaklıları ise gerekli görürse davet eder."

Somut olayda ; davacı şirketin açtığı konkordato davası üzerine, sunulan ön proje ve ekleri gereğince, Mahkememizin 03/01/2022 tarihli ara kararı ile davacı şirkete 03/01/2022 tarihinden itibaren 3 aylık konkordato geçici mühleti verildiği ve davacı şirket lehine bir takım tedbirlere hükmedildiği ve 23/03/2022 tarihli duruşmada da bu sürenin 03/05/2022 tarihine kadar 1 ay süreyle uzatıldığı belirlenmiştir.

Konkordato geçici komiserinin 23/03/2022 ve 25/04/2022 tarihli raporları ve duruşmadaki sözlü beyanları ile davacı şirket temsilcisinin son duruşmadaki sözlü beyanları ve dosyaya sunulan dilekçeler ve diğer belgeler birlikte değerlendirildiğinde;

Davacı şirketin son 2 yıla ait bilançosunun incelenmesi sonucu, kısa vadeli kredi borçlarının 2019 yılına oranla 2020 yılında %100 artış gösterdiği, davacı şirketin 2 katına çıkan kredi karşılığında herhangi bir yatırım yapmadığı, bu kredilere rağmen cirolarında belirgin bir artış olmadığı, 2021 yılında da kredi kullanımının aynı şekilde devam ettiği, banka kredisi kullanımının geçici olmaktan çıkıp süreklilik kazandığı (25/04/2022 tarihli komiser raporu sf:25),

Davacı şirketin kredi kullanımı karşısında kârlılığının artış göstermediği, hatta bu dönem bazı işlerde önemli ölçüde zarar ettiği, özellikle 2019 yılından itibaren belirgin bir tahsilat sorunu yaşadığı, bu hususun finansman maliyeti doğurduğu, aynı dönemde kârlılığın da azalmasıyla yabancı kaynak kullanımına daha fazla ihtiyaç duyulduğu, nihayetinde de dava öncesi ödeme acziyetinin gerçekleştiği, davacı şirketin uzun vadeli banka kredilerinin de yaklaşık % 15 arttığı, kâr marjlarının düşmesi ve paranın satın alma gücünün azalması nedeniyle, kredilerin verimli kullanılamadığı ve yabancı kaynak kullanımının günü kurtarmaya yönelik hamlelere dönüştüğü (Aynı rapor sf:26),

Bu dönemde davacı şirketin cirosu artmasa bile faaliyetlerini sürdürmesine rağmen, ciroya göre faaliyet giderlerinin daha yüksek oranda arttığı, kredi maliyetlerinin faaliyet kârının %70'den fazlasına karşılık geldiği, davacı şirketin faaliyetlerini öz sermaye yetersizliği nedeniyle sürekli yabancı kaynak ile finanse etmeye başladığı ve bu sorunun dava aşamasına kadar devam ettiği (Aynı rapor sf:27),

Davacı şirketin 2021 yılı başından, davanın açıldığı tarihe kadar olan yaklaşık 1 yıllık dönemde, hazır değerlerin varlık içerisindeki oranının düştüğü, hazır değerlerin bilanço payının olması gerekenden daha düşük hale geldiği, fiili olarak emtia stokunun bulunmadığı, ticari alacaklarının önceki dönemlere göre arttığı, bu durumun tahsilat sorunu göstergesi de olabileceği, duran varlık oranlarının çok yükseldiği, bu verilere göre bilançonun değerlerinin bilimsel standartlara göre makul oranlara sahip olmadığı (Aynı rapor sf:29),

Davacı şirketin 2019-2020 yıllarından ve özellikle 2021 yılı başından itibaren ve konkordato geçici mühletinin verildiği 03/01/2022 tarihine kadar kısa vadeli borçların, uzun vadeli borçların vadelerinin gelmesiyle birlikte daha da arttığı, konkordato sürecindeki tedbirlerin buna çare olmadığı, yeni borçlanma olmamasına rağmen borçların bir kısmının rehinli olması ve faiz işleyecek olması nedeniyle süreç içerisinde borçların artmaya devam edeceği, buna rağmen sermayede bir artışın olmadığı, bilakis özsermayenin eksi değerlerde olduğu, özsermaye yetersizliği nedeniyle davacı şirketin işletme sermayesine ve işletme sermayesini güçlendirecek yapısal değişikliklere ihtiyacının bulunduğu (Aynı rapor sf:30),

Davacı şirketin ön proje kapsamında sunduğu tablo değerleri ile, davacı şirketin kayıtları karşılaştırıldığında 17.903.814,62 TL.'lik farklılık ortaya çıktığı, bu farklılığın davacı şirketin muhasebe bölümündeki aksaklıklardan kaynaklandığı (Aynı rapor sf:14),

Davacı şirketin 2021 yılı içerisindeki 1 yıllık dönemde net satış toplamının 155.057.890,36 TL. olduğu (Aynı rapor sf:31),

Davacı şirketin doğalgaz altyapı tesisat taahhüt işleri yaptığı, bu sektörde doğru kaynak kullanımı, verimli çalışma, düzenli harcama ve yeterli işletme özsermayesi ön şartıyla, sektörün brüt karlılığının %15-20 arasında olabileceği, yapılan işin işçilik yoğun işlerden olması nedeniyle, mal maliyetinin yanında çok büyük oranda hizmet maliyetinin de oluşacağı ve toplamda %80-85 oranında bir birim maliyet oluşturacağı, faaliyet giderlerinin de %2-3 olabileceği ve net kârın cironun ortalama %12-18 oranına isabet edebileceği (Aynı rapor sf:34),

Konkordato komiserinin aldırdığı bilirkişi raporları, banka kayıtları, konkordato komiserinin yaptığı satıcı ve müşteri teyitleri ile dosya verileri sonucu hazırlanan davacı şirketin rayiç değer bilançosuna göre, 31/12/2021 tarihi itibariyle borçlarının 147.820.716,25 TL, varlıklarının 92.406.586,78 TL. olup, davacı şirketin 55.414.129.47 TL. borca batık olduğu (Aynı rapor sf:32),

Davacı şirket tarafından konkordato projesinde, konkordatonun tasdikinden itibaren ilk 6 ay ödemesiz, sonraki 30 ayda ödenmek üzere toplam 36 aylık dönemde, aylık 4.206.048,86 TL. borç ödemesi yapılarak, borcun tamamının ve faizsiz olarak ödenmesinin vaad edildiği (Aynı rapor sf:33), davacı şirket tarafından gayrimenkul satışları, şirket ortağının akrabasına ait ipotekli gayrimenkullerin de satılıp işletme sermayesi haline getirilmesi ve borç ödemesinde kullanılması, dışarıdan sermaye temini yoluyla bu borcun önerilen plan dahilinde ödenebileceğinin ifade edildiği (Aynı rapor sf:34),

Davacı şirketin borç/alacak dengesi bozukluğunun ve nakit sıkışıklığının son 1 yıldan daha uzun süredir var olduğu, mali sıkıntıyı aşmak için banka kredisi kullanıldığı, son dönemlerde kredi maliyetlerinin artması ve bankaların kredileri yenilememesi nedeniyle davacı şirket tarafından konkordatonun çare olarak görüldüğü (Aynı rapor sf:37),

Davacı şirketin borç ödeme açısından iflasa nazaran daha çok alacaklıyı tatmin edeceği kanaatine sahip olunmakla beraber, davacı borçlu şirketin aktifinde kayıtlı olan varlık satışları gerçekleşse bile elde edilecek gelirlerin borcun tamamını karşılamasının mümkün olmadığı..., faaliyetlerden elde edileceği öngörülenen kazançlar öncesinde katlanması gereken maliyetlere yeter işletme sermayesinin sağlanmasında güçlükler yaşandığı, faaliyetlere başlayabilmek için (sadece can suyu niteliğinde) yaklaşık 8.000.0000 TL. sermayeye ihtiyaç duyulduğu (Aynı rapor sf:41-42) anlaşılmıştır.

Davacı şirket yetkilisi son duruşmada. 2020 yılı cirolarının 150.000.000 TL, 2021 yılı cirolarının 175.000.000 TL. civarında olduğunu bildirmiş, cironun %12-18 oranındaki kârlılıkla aylık yaklaşık 4.500.000 TL. borcun nasıl ödenebileceği sorulmuş, yıllık 150.000.000 TL. cironun yeterli olacağı, enflasyonist yapı nedeniyle yıllık %20-30 oranında kâr elde edebilecekleri bildirilmiştir.

Ancak, aynı duruşmada konkordato komiseri bu sektörde %30 kârlılığa ulaşılacağını düşünmediğini, davacı şirkete iş veren 4-5 büyük şirketin, bu oranda bir kârı davacı gibi şirketlere vermeyecekleri, iş veren 4-5 büyük şirketin ortak hareket ettikleri bildirilmiş, davacı şirketin geçmişte de hiç %25-30 kâra ulaşmadığı anlaşılmış ve davacı şirket temsilcisinin geçmiştekinden farklı yüksek kârlılık vaadi inandırıcı bulunmamıştır.

Her ne kadar konkordato komiseri tarafından 2. raporunda ve son duruşmada, borcu ödemek anlamına gelmemek kaydıyla, sadece can suyu kabilinden ve davacı şirketin yeniden faaliyetlerine başlayabilmesi amacıyla, yaklaşık 8.000.000 TL. yeni başlangıç sermayesine ihtiyaç olduğunu bildirmiş ve davacı şirket tarafından da bu sermayenin bulunabileceği bildirilmiş ise de;

Davacı şirketin yaklaşık 2 yıldır, özellikle davadan önceki 1 yıllık dönemde yoğun bir şekilde sermaye ve finans sorunu yaşadığı, sürekli ve artan oranda kredi kullanmak suretiyle günü kurtarma çabasına girdiği, gerek davadan önceki 1 yıllık dönemde, gerekse uzatma ile birlikte 4 aylık geçici mühlet dönemi içerisinde dışarından sermaye getirmeye yönelik somut ve inandırıcı bir başarılarının olmadığı, Konya gibi bir şehirde ortalama standartlarda yaklaşık 4-5 daire parası değerindeki 8.000.000 TL. gibi bir sermayenin dava öncesi dönemde de şirkete sermaye olarak kazandırılamadığı anlaşılmıştır.

Davacı şirketin ... Ltd. Şti. ile grup şirket yapısına sahip olmasının ve dava dışı diğer grup şirket borçlarından da (müştereken ve müteselsilen) sorumluluğunun bulunmasının, davacı şirketin borç yükünü ve ödeme acziyetini daha da ağırlaştırdığı tespit edilmiştir.

Yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan raporda, yıllık net %12-18 ciro kârının, ancak iyi, verimli ve düzenli bir işletme ve yeterli sermaye ile ancak söz konusu olabileceği, oysa davacı şirketin yönetiminin bu yönetim kalitesinden uzak olduğu, örneğin konkordato komiserinin son duruşmadaki beyanlarından, işletme giderleri içerisinde çok önemli bir yer tutan akaryakıt giderlerine ilişkin kötü yönetimin komiser uyarısı ile ve konkordato geçici mühleti içerisinde düzeltilebildiği,

yine aynı raporun 14. sayfasında belirtildiği üzere, davacı şirketin muhasebe kayıtları yönünden bile aynı dönem için 17-18.000.000 TL.'lik uyumsuz kayıtların ortaya çıktığı, davacı şirketin alacakları yönünden de konkordato komiserinin yaptığı alacak teyidi çalışmaları sonucu alacakların önemli bir kısmında ihtilaf bulunduğu, davacı şirketin kazancının önemli bir kısmını ticari defterlerinde gelir hanesinde gösterdiği, oysa kazancın (cironun) ortalama %15'inin gelir ve kâr olduğu belirlenmiş, davacı şirketin kayıtlarının da davacı lehine güven oluşturmaktan uzak olduğu anlaşılmıştır.

Konkordato geçici ve kesin mühletinin verilmesi amacı, borca batık olan veya borca batık olmamasına rağmen ödeme güçlüğü içerisinde bulunan borçluların, belli bir plan dahilinde ve alacaklıların belli orandaki rızasıyla borçlarını tasfiyelerini sağlamaktır (2004 s. İİK. m. 285/1). Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına da uymak zorundadır (4721 s. MK. m.2/1).

Bilindiği üzere, konkordato davası açmadan önceki davaya hazırlık süreci ortalama yaklaşık 2 ay kadar sürebilmektedir. Çünkü, bu süre içerisinde bağımsız denetim şirketlerinin bu büyüklükteki bir şirketi hem kayden, hem fiilen usulüne ve standartlara uygun incelemeleri ve projelerin hazırlanması zaman almaktadır.

Davacı şirketin konkordato davası hazırlık süreci içerisinde, bir kısım alacaklarını, borçlu olduğu bir kısım şirketlere temlik etmiş, temlik yapılan bu şirketlerin konkordato sürecinden, faiz kaybından ve uzun süreli ve taksitli borç tahsili yükünden kurtulması sağlanmıştır. Davacı şirket temsilcisi her ne kadar son duruşmada, şirketin faaliyetleri için bu temliklere mecbur kaldıklarını, temlik yapılan şirketlerle çalışmaların zaruri olduğunu beyan etmiş ise de; konkordatoya ilişkin yasal düzenlemeler ve iyiniyet prensipleri, aynı sınıftaki alacaklılara mutlak olmasa dahi eşit davranma, alacaklılar arasında kayırma yapmadan hepsinin aynı şekilde alacaklarını almasını sağlama amacı taşımaktadır.

Davacı şirketin, konkordato davası hazırlık süreci içerisinde, kendi faaliyetleri yönünden daha zorunlu görmek suretiyle, bir kısım alacaklılarını konkordatodan etkilenmelerini önleyecek şekilde, bu alacaklılara alacak temliki yapmasının hem iyiniyet prensiplerine, hem de konkordatonun amacına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Bu temlikler (temlik edilen alacağın konkordato geçici mühletinden önce doğması kaydıyla) hukuken geçerli olsa bile, iyiniyet prensiplerine ve konkordatonun amacına aykırılığı ortadan kaldırmayacağı sonucuna varılmıştır.

Konkordato geçici ve kesin mühletleri, sadece borçlu davacı şirketin değil, alacaklıların da menfaatinin gözetilmesinin gerektiği süreçlerdir. Bir iki istisna hariç müdahillerin çok büyük bir kısmı da, gerek müdahale dilekçelerinde gerekse son duruşmada davanın reddini istemiştir.

Davacı şirketin yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere konkordato projesinin uygulanabilir bir proje olmadığı, projenin gerçekleşme ihtimalinin bulunmadığı, davacı şirketin teklifinin soyut vaadler düzeyinde kaldığı, bu vaadlerin gerçekleşebileceğine dair dava öncesi son 2 yıllık dönemde ve 4 aylık geçici mühlet dönemde somut ve inandırıcı hiç bir veri elde edilemediği, geçici mühletin bu yönde amacına uygun kullanılamadığı, davacı şirket yetkilisinin son duruşmadaki beyanlarından 4 aylık geçici mühlet döneminin sadece ve kısmen de başarısız olan borç tahsilatı çabasıyla geçirildiği,

sermaye girişine yönelik inandırıcı ve somut bir gelişme sağlanamadığı, kesin mühlete geçilmesinin beklenildiği bildirilse de dava öncesi dönemde de bu yönde bir sonuç alınamadığı, davacının konkordato projesinin şirket kaynaklarıyla orantılı olmadığı, kesin mühlet aşamasına geçilmesinin alacaklıları daha da mağdur edeceği, 2004 s. İİK.'nın 289/3. maddesi gereğince kesin mühlet verilmesinde bir fayda bulunmadığı sonucuna varıldığından, davacı şirkete verilen geçici mühletin ve bütün tedbirlerin kaldırılmasına, davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

2004 s. İİK.nin 292/1-b maddesi gereğince, konkordatonun başarıya ulaşamayacağının anlaşılması ve davacı şirketin rayiç değerlere göre borca batık (doğal olarak iflasa tabi şahıslardan) olması nedeniyle davacı şirketin re'sen iflasına da karar vermek gerekmiştir. Yargıtay . HD.nin 31.10.2017 gün ve ... E. ... K. ve Yargıtay . HD.nin 08/09/2015 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihatlarına göre, davaya müdahale halinde maktu olarak hem başvuru hem de peşin harcın yatırılması gerektiğinden, eksik harç yatıran müdahillerden de eksik harçların da tahsili gerekmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip