Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/524 K.2023/181

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K. T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVA : MENFİ TESPİT

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 26/05/2017 tarihli dava dilekçesiyle ve 12/06/2019 ve 11/03/2020 tarihli duruşmalar ile 22/03/2023 tarihli son duruşmadaki tavzih beyanlarıyla ; davalı banka ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında kredi sözleşmesi imzalandığını, davacının bu sözleşmeyi kefil sıfatıyla imzaladığını, davalı banka tarafından Konya. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı takip dosyası üzerinden dava dışı asıl borçlu şirket ile yine dava dışı ... aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlattığını, bu takipte davacı ... borçlu olarak yer almadığını, davalı banka tarafından aynı kredi sözleşmesinden doğan alacağa istinaden, Konya. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı takip dosyası üzerinden ise 18/08/2015 tarihinde davacı borçlu ... ile dava dışı ... aleyhine, 570.410,49 TL. asıl alacak, 499.304,40 TL. takip tarihine kadar işlemiş faiz ve 24.965,22 TL. işlemiş faizin BSMV'si olmak üzere toplam 1.094.680,11 TL. üzerinden ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlattığını, icra takibinin halen derdest olduğunu, dava dilekçesindeki kefaletin geçersizliğinin tespiti talebinin menfi tespit davasının dayanağı olan feri bir talep olduğunu beyan ederek, davacının hem kefalet sözleşmesinin geçersiz olması,

hem de davacı bankanın mükerrer iki takip başlatması ve davacı kefilin borcunu asıl borçlunun borcundan fazla olamayacak olması nedeniyle, her iki takipten dolayı davacının davalı bankaya şimdilik 1.000 TL. (her iki takipten dolayı ayrı ayrı 500'er TL.) borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Açılan dava Konya . Tüketici Mahkemesi'nin ... E. sırasına kaydedilmiş, Konya . Tüketici Mahkemesi'nin 18/07/2017 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, karara karşı istinaf yoluna gidilmesi üzerine Ankara BAM . HD'nin 08/12/2017 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile asliye hukuk mahkemesinin değil, ticaret mahkemesinin görevli olduğuna karar verilerek dosyanın Konya Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiş, dosya Mahkememizin ... E. sırasına kaydedilmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... E. ve ... E. sayılı takip dosyalarına ilişkin ilgili belge suretleri dosyamıza getirtilmiş, 1. bilirkişiden 05/10/2018 havale tarihli rapor alınmış, rapora itiraz edilmesi ve önceki raporun yetersiz görülmesi üzerine başka bir (2.) bilirkişiden 05/11/2019 tarihli rapor alınmıştır.

Yapılan yargılama sonunda Mahkememizin 11/03/2020 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile, davacının davasının kabulüne karar verilmiş, karara karşı istinaf yoluna gidilmesi üzerine Ankara BAM . HD'nin 22/06/2022 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile Konya . İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyası hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmediği ve ayrıca davacı taraftan takibin iptalini isteyip istemedikleri belirlenerek takibin iptalinin de talep edilmesi halinde 1.094.680,11 TL. üzerinden eksik harcın tamamlattırılması gerektiği gerekçesiyle Mahkememizin kararı kaldırılmış, dosya Mahkememize geri gönderilmiş ve Mahkememizin ... E. sırasına kaydedilmiştir.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "menfi tespit" davasıdır.

Somut olayda ; Ankara BAM . HD'nin kararı sonrasında, 16/11/2022 tarihli duruşmada ve 21/12/2022 tarihli duruşmada davacı tarafa takibin iptalinin de istenilip istenilmediği sorularak takibin iptali de isteniliyor ise eksik harcın tamamlanması için süre (2. duruşmada kesin süre) verilmiş, kesin süreye ilişkin ara kararındaki ihtar ve davacı tarafın bu yönde beyanda bulunmaması üzerine takibin iptalinin istenilmeyip, sadece menfi tespit taleplerinin bulunduğu kabul edilmiş, eksik harç bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Davacı tarafa, Konya . İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takiplerinden vazgeçmelerinin, feragat mı, dosyadan işlemden kaldırılması mı, yoksa davanın geri alınması mı? olduğunu açıkça bildirmeleri istenilmiş, davacı taraf gerek 20/12/2022 tarihli tavzih beyanlarında ve gerekse 22/03/2023 tarihli son duruşmadaki tavzih beyanlarıyla, her iki takipten dolayı (ayrı ayrı 500 TL. olmak üzere) şimdilik toplam 1.000 TL. borçlu olmadıklarının tespitini istediklerini bildirmiş, Mahkememizce gerek bu beyan, gerekse Ankara BAM . HD'nin kararı gereğince her iki icra takibi hakkında hüküm kurulması gerektiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafından Konya . İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takibinden dolayı da, davalı bankaya 500 TL. borçlu olmadıklarının tespiti istenilmiş ise de;

Konya . İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasında takip alacaklısı davalı ... Bankası A.Ş. tarafından, dava dışı ... Ltd. Şti. ve ... aleyhine, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, 19/08/2015 tarihinde, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatıldığı, davacı ... bu takip dosyasında takip borçlusu olarak yer almadığı belirlenmiştir.

Davacının takip borçlusu olarak yer almadığı, icra takibinden dolayı takip alacaklısına karşı menfi tespit davası açma hakkının (aktif husumet sıfatının) bulunmadığı sonucuna varılmış, bu takip yönünden davacının davasının aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

Konya . İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takibine ilişkin menfi tespit talebi yönünden yapılan değerlendirmede ise;

Davacı tarafın takip tarihi itibariyle borçlu olmadığının tespitini istemesi ve raporun da takip tarihi itibariyle hazırlanması nedeniyle, 1. rapora karşı üstünlük tanınarak hükme esas alınan 2. bankacı bilirkişinin 05/11/2019 tarihli raporuna göre; Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyasında, davacı hakkında (da) 570.410,49 TL. asıl alacak, 499.304,40 TL. takip tarihine kadar işlemiş faiz ve 24.965,22 TL. işlemiş faizin BSMV'si olmak üzere toplam 1.094.680,11 TL. üzerinden ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatıldığı, bu takip tarihi itibariyle davacının, davalı bankaya 567.537,92 TL. asıl alacak, 467.093 TL. takip tarihine kadar işlemiş faiz ve 23.355,66 TL. işlemiş faizin BSMV'si olmak üzere toplam 1.057.986,58 TL. borçlu olduğu anlaşılmıştır.

Yine aynı bilirkişi raporunda ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... ve ... nolu kredi yönünden ayrıntılı hesap yapıldıktan sonra, sonuç kısmında asıl alacak ve faiz ile faizin BSMV'si topluca davacının borçlu olduğu miktar 1.057.986,58 TL. olarak hesap edilmiş ise de; bu hesapların ayrıntılarının değerlendirilmesi sonucu, bir kısım bedellerin takip talebine dayanak teşkil eden banka kayıtlarında bu raporla belirlenen bedele göre daha düşük, bir kısmının ise daha yüksek olarak yer aldığı görülmüştür.

Talepten fazlaya karar verilemeyeceğinden banka kayıtlarında rapora göre, daha azı ifade eden bedeller esas alınmak ve rapordan daha fazla bedel içeren kayıtlar yönünden ise rapordaki bedeller esas alınmak suretiyle, davacının borçlu olduğu miktar re'sen hesap edilmiş, davacının rapora itiraz etmesi nedeniyle davalı yönünden usuli kazanılmış hak da doğmayacağı anlaşılmıştır. Buna göre yukarıda yazılı krediler yönünden aynı sırasıyla davacının ;

a) Anapara borcu yönünden (191.145,40 + 43.333,36 + 43.333,36 + 183.849,04 + 53.004,77 + 43.650,90 + 8.566,09 + (... nolu kredi yönünden : 0 ) + 655 ) toplam : 567.537,92 TL. olduğu belirlenmiştir.

b) İşlemiş akdi faiz ile birlikte temerrüt faizi yönünden (152.291,44 + 35.658,41 + 36.192,49 + 172.091,16 + 61.942,04 + 33.773,20 + 1.636,62 + (... nolu kredi yönünden : 0) + 337,66 ) toplam : 493.923,02 TL. olduğu belirlenmiştir. Ancak, raporun 15. sayfasında takip tarihine kadar tahsil edilen faiz alacağının 69.244,20 TL. olduğu belirlendiğinden takip tarihi itibariyle kalan faiz borcunun 424.678,82 TL. olduğu anlaşılmıştır.

c) İşlemiş faizin BSMV'si yönünden : (7.614,57 + 1.782,92 + 1.809,62 + 8.604,56 + 3.097,10 + 1.688,66 + 81,83 (... nolu kredi yönünden : 0) + 16,88) toplam : 24.696,14 TL. olduğu anlaşılmıştır. Ancak, raporun 15. sayfasında takip tarihine kadar tahsil edilen BSMV'nin 3.462,21 TL. olduğu hesap edildiğinden takip tarihi itibariyle kalan BSMV borcunun 21.233,93 TL. olduğu anlaşılmıştır.

Davacının anapara, işlemiş faiz ve BSMV olmak üzere takip tarihi itibariyle kalan toplam borcunun (567.537,92 + 424.678,82 + 21.233,93) 1.013.450,67 TL. olduğu, dolayısıyla davacının bu takipten dolayı davalı bankaya (1.094.680,11 - 1.013.450,67=) 81.229,44 TL. borçlu olmadığı anlaşılmıştır.

Davacının takip tarihi itibariyle davalı bankaya borçlu olmadığı miktar her ne kadar 81.229,44 TL. ise de; davacı tarafın 22/03/2023 tarihli son duruşmadaki tavzih beyanlarıyla, bu takipten dolayı şimdilik 500 TL. borçlu olmadıklarının tespitini istediklerini bildirmeleri, önceki beyanlarıyla da harç tamamlamalarına rağmen, bunun ıslah olarak kabul edilmemesini, Mahkemenin isteği üzerine harç yatırıldığını beyan etmeleri karşısında dava değerinin bu takip yönünden (de) 500 TL. olduğu kabul edilmiştir.

Menfi tespit davalarında kısmı dava açılmasının mümkün olup olmadığı ve dolayısıyla kısmi menfi tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunup bulunmadığı yönünden yapılan incelemede ;

Yargıtay . HD.nin 22.11.2017 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadına göre, "Davacı vekili... davacının davalıya 12.500,00 TL borcunun olmadığının tespitine... karar verilmesini talep ve dava etmiştir... 6100 sayılı HMK'nın 109/2. maddesine göre kısmi dava açılması yasaklanmış iken bu madde 01.04.2015 tarih ve 6644 sayılı kanunla ilga edilmiş olup artık kısmi dava açma yasağı kalkmıştır. Usul hükümleri yayımlandığı anda yürürlüğe girer. Her ne kadar karar verildiğinde anılan usul hükmü yürürlükte ise de, henüz derdest olan eldeki davada da uygulanması dairemizin yerleşmiş uygulamasıdır."

Yargıtay. HD'nin 07.02.2019 gün ve ... E. ...

K. sayılı emsal içtihadına göre de, "mahkemece; ..."Talep konusunun miktarı, taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli ise kısmi dava açılamaz." şeklindeki HMK 109/2 maddesi uyarınca kısmi dava açılamayacağı gerekçesine dayanılmış ise de, taraflar arasındaki uyuşmazlıkta alacağın tamamı ihtilaflı olup, davacının bedelin fazla hesaplandığını iddia ederek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL üzerinden davasını ikame ettiği anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla talep konusunun miktarı belirli olmayıp taraflar arasında tartışmalıdır. Hal böyle olunca mahkemece, işin esasına girilip hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde davanın reddine dair hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir."

Yukarıda yazılı emsal Yargıtay içtihatlarında da belirtildiği üzere, 6100 s. HMK'nin 109/2. maddesinde yazılı "Talep konusunun miktarı, taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli ise kısmi dava açılamaz" düzenlemesinin 01.04.2015 tarih ve 6644 sayılı kanunla ilga edildiği, kaldı ki davacının borcunun ne kadar olduğunun taraflar arasında tartışmasız ve açıkça belli de olmadığı, ancak bilirkişi incelemesi ile belirlenebildiği, davacının bu nedenlerle kısmi menfi tespit davası açmakta hukuki yararının bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Davacının her ne kadar borçlu olmadığı miktar 81.229,44 TL. ise de; dava ve son duruşmadaki tavzih beyanlarıyla davacının bu alacağın 500 TL.'lik kısmından dolayı borçlu olmadığının tespitini istemesi ve talepten fazlaya karar verilemeyecek olması nedeniyle, davacının davasının kabulü ile davacının bu takipten dolayı davalıya 500 TL. borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.

Davacı dava dilekçesinde ayrıca tazminat talebinde de bulunmuş ise de; davalı bankanın yaptığı icra takibinde (alacağın 81.229,44 TL.'lik kısmı yönünden) haksız olmasına rağmen, takibin alacağın bu kısmı yönünden de kötü niyet olarak yapıldığı, davacı tarafından ispat edilemediğinden ve iyiniyet karine olarak (4721 s. TMK. md.3/1) mevcut olduğundan, davacının 2004 s. İİK'nin 72/5. maddesine göre şartları oluşmayan feri nitelikteki tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Dava değeri 500 TL. ise de; davanın saklı tutulan ve dava açılmayan kısmının istinaf sınırının üzerinde olduğu anlaşıldığından, 6100 s. HMK'nin 341/3. maddesi gereğince karara karşı istinaf yolunun açık olduğu belirlenmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip