Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/536 K.2022/670

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; davacı müvekkili şirketinin Adana ilinde patates soğan satışı yaptığını, davalı taraf ise Konya İlinde Hal'de dükkanı bulunup Adana İli ve diğer illerden almış olduğu patates soğan vb ürünlerin şehir içi satışını gerçekleştirdiğini, Künye no'su ... olan ve 02.05.2015 tarihli faturadan da görüleceği üzere davacı müvekkilİNİN davalıya ... plaka sayılı araç ile taşınan 20720 KG patates satışı yapmış ve bu araç ile de teslim ettiğini,

Künye no'su ... olan ve 01.05.2015 tarihli faturadan da görüleceği üzere davacı müvekkili davalıya ... plaka sayılı araç ile taşınan 20720 Kg patates satışı yaptığını ve bu araç ile de teslim ettiğini, söz konusu faturaların Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına ait Halcilik sisteminde müvekkilinin söz konusu ürünleri gönderdiğinin, davalının da sistem üzerinden onayladığını ve teslim aldığını, ticari defterine işlediğini, söz konusu borcun ödenmemesi nedeniyle de davalı aleyhine Konya.

İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine başlandığını, itiraz üzerine de takibin durdurulduğunu belirterek; öncelikle adli yardım taleplerinin kabulüne, itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özet olarak; davalı müvekkilinin ... İli ...

İlçesinde sebze alım satım (hal) işleri ile uğraş gösterdiğini, davalı ile müvekkili arasında ikame edilen işbu bu davaya konu akdi ilişkinin hasıl olduğunu, davalı tarafından iddia edilen akdi ilişkinin varlığını ikrar ettiklerini, ancak dava dilekçesinde yazılı fatura bedellerine itiraz itiraz ettiklerini, fatura bedellerinin 6278,16 TL , 7324,52 TL olduğunu, müvekkilinin bu sözleşmedeki, sözleşme bedelini ifa ettiğini, bu durumun davacı tarafından da bilendiğini, davacı tarafından başlatılan Konya.

İcra Dairesi ... Esas sayılı icra takip dosyasına süresi içinde hukuken muteber olan itirazlarının yerinde olduğunu, davacının ticari defterlerinde bu faturaların "ödeme" suretiyle kapatıldığının 2015 yılında kendilerine bildirildiğini belirterek; davanın reddine, alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali isteminden ibarettir.

Davaya konu Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı takibinin 20.720,00 TL asıl alacak ve 13.013,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 33.733,00 TL üzerinden başlatıldığı, takip dayanağı olarak her biri 10.360,00 TL bedelli olan iki ayrı faturanın gösterildiği, itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği ve itirazın asıl alacak üzerinden hükümden düşürülmesi için de eldeki itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 10/1. maddesine göre; Üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak ortaya çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla il merkezlerinde bir hal hakem heyeti oluşturulur. Bakanlıkça gerekli görülen ilçe merkezlerinde de hal hakem heyeti oluşturulabilir.

Aynı yasanın 10/5. maddesine göre ise; Değeri elli bin Türk Lirasının altında bulunan uyuşmazlıklarda, hal hakem heyetlerine başvuru zorunludur. Bu uyuşmazlıklarda heyetin vereceği kararlar ilam hükmündedir. Bu kararlar 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir. Taraflar, bu kararlara karşı on beş gün içinde hal hakem heyetinin bulunduğu yerde ticarî davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine itiraz edebilir. İtiraz, hal hakem heyeti kararının icrasını durdurmaz. Ancak, talep edilmesi şartıyla hâkim, hal hakem heyeti kararının icrasını tedbir yoluyla durdurabilir. Hal hakem heyeti kararlarına yapılan itiraz üzerine asliye ticaret mahkemesinin vereceği karar kesindir.

Aynı yasanın 2. maddesine göre de.

(1) Bu Kanunun uygulanmasında; a) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını, b) Belediye: 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununa tabi belediyeleri, c) Belediye toptancı hali: Belediyelerce kurulan toptancı hallerini, ç) Hal hakem heyeti: Üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla il veya ilçe merkezlerinde oluşturulan heyetleri, d) Hal rüsumu: Malları satın alanlarca toptan satış bedeli üzerinden ödenen meblağı,

e) İlgili bakanlıklar: İçişleri Bakanlığı ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığını, f) Komisyoncu: Malların toptan satışı amacıyla kendi adına ve başkası hesabına komisyon esası üzerinden çalışan meslek mensuplarını, g) Künye: Malların üretim yerini, cinsini, miktarını, hangi üretici ve işletmeye ait olduğunu, varsa sertifika bilgilerini ve Bakanlık ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca uygun görülecek diğer hususları ihtiva eden barkodlu etiketi veya bu bilgileri içeren belgeyi, ğ) Mal: Ticarete konu sebze ve meyveler ile arz ve talep derinliğine göre belirlenecek et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri, su ve su ürünleri,

bal ve yumurta gibi diğer gıda maddeleri ile kesme çiçek ve süs bitkilerini, h) Meslek kuruluşları: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu ile Türkiye Ziraat Odaları Birliğini, ı) Meslek mensubu: Malların ticaretiyle iştigal eden ilgili meslek odalarına kayıtlı kişileri, i) Özel toptancı hali: Gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan toptancı hallerini, j) Pazar yerleri: Belediyelerce tespit edilecek yer ve günlerde kurulan üretici ve semt pazarlarını,

k) Pazarcı: Mallar ile belediyece müsaade edilen diğer gıda ve ihtiyaç maddelerini semt pazarlarında doğrudan tüketicilere perakende olarak satan meslek mensuplarını, l) Perakendeci: Malları toptan temin ederek doğrudan tüketicilere perakende olarak satan meslek mensuplarını,m) Semt pazarı: Üreticiler ve pazarcılar tarafından satışa sunulan mallar ile belediyece müsaade edilen diğer gıda ve ihtiyaç maddelerinin doğrudan tüketicilere perakende olarak satıldığı açık veya kapalı pazar yerlerini, n) Toptancı hali: Bu Kanunda yer alan asgarî koşulları taşıyan projeler çerçevesinde belediyeler ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan,

malların ayrı ayrı yahut birlikte toptan alım ve satımı ile kaydının yapıldığı yerleri, o) Toptancı hal konseyi: Malların ticaretinin bu Kanuna uygun olarak yapılmasının sağlanması hususunda görüş alışverişinde bulunmak ve alınacak önlemleri tespit etmek amacıyla ilgili kurum ve kuruluşların temsilcilerinden oluşan konseyi, ö) Toptan satış miktarı: Bakanlıkça belirlenen mal miktarlarını, p) Tüccar: Malların toptan satışı amacıyla kendi adına ve hesabına çalışan meslek mensuplarını, r) Üretici: Malları üretenleri, s) Üretici örgütü: Üreticilerce kurulan ve Bakanlıktan üretici örgütü belgesi almış olan tüzel kişilikleri,

ş) Üretici pazarı: Üreticilerin kendi ürettikleri malları perakende olarak doğrudan tüketicilere sattıkları açık veya kapalı pazar yerlerini, ifade eder.

Anılan yasanın 2. maddesi dikkate alındığında tarafların her ikisinin de 5957 sayılı yasa kapsamında meslek mensubu oldukları anlaşılmaktadır. Dava değerinin de 20.720,00 TL olması karşısında eldeki uyuşmazlık yönünden öncelikle hal hakem heyetine başvurulması gerekmektedir.Bu nedenle davacının öncelikle hal hakem heyetine başvurmak zorunda olduğu halde doğrudan dava açması yasaya aykırı olup, davanın özel dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekmektedir. Nitekim Antalya BAM . HD.'nin ... E, ... K sayılı ilamı, aynı dairenin ... E ... K sayılı ilamı, Gaziantep BAM . HD.'nin ... E ... K sayılı ilamı ile Adana BAM . HD.'nin ... E ... K sayılı ilamı da bu yöndedir.

Ayrıca, davacı vekili 03/11/2022 tarihli dilekçesi ile, dava konusu olaya ilişkin olarak müvekkilinin Hal Hakem Heyetine müracaatı üzerine Adana Valiliği Ticaret İl Müdürlüğü Hal Hakem Heyetinin 01.09.2022 tarihli ... nolu kararı ile işbu bedelin ödenmesine karar verildiğini, bu davayı açmaktaki amaçlarının ise ilam niteliğinde belge ile icra takibine başlamak olduğunu beyan etmiştir.

Adana Valiliği Ticaret İl Müdürlüğü Hal Hakem Heyetinin 01.09.2022 tarihli ... nolu kararı ile 20.720,00 TL'nin davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine karar verildiği anlaşılmıştır. Anılan kararın 5957 yasanın 10/5. maddesi uyarınca ilam hükmünde olması karşısında da davacının eldeki davayı devam ettirmekte hukuki yararının da bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Anılan nedenlerle, eldeki uyuşmazlık yönünden hal hakem heyetine başvuru yapılmasının zorunlu olduğu ve bu zorunluluğunun özel dava şartı niteliğinde olduğu sonucuna varıldığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.