Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/393 K.2025/721

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K. T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

TEMLİK ALAN

DAVACI

VEKİLLERİ

TEMLİK EDEN ÖNCEKİ

DAVACI

DAVALI

DAVA

KAYIT ve KABUL

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 03/07/2023 tarihli dilekçesiyle; davacının davalı müflis şirketten alacaklı olduğunu, davalı şirketin ise iflasına karar verilip iflas masasının oluşturulduğunu, alacaklarının iflas masasına bildirilmesine rağmen alacak taleplerinin kabul edilmediğini beyan ederek, iflas tarihi itibariyle 202.500 TL. olan alacaklarının iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Yargılama içerisinde davacı ... A.Ş., alacağını ... A.Ş.'ye temlik etmiş, ... A.Ş. yerine ... A.Ş. davacı olarak davayı takip etmiş, önceki davacı da karar başlığında gösterilmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Davalı müflis şirketi temsilen iflas idaresi adına iflas müdürlüğü, duruşmalara katılmamış ve davaya cevap vermemiştir.

Davalı müflis şirketin iflasına ilişkin Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin 27/04/2022 gün ve ... E. ... K. sayılı kesinleşmiş ilamı ve davalı müflis şirketin iflas masasına ilişkin ilgili belge suretleri dosyamıza getirtilmiş, davacı tarafından temlikname ibraz edilmiş, dava konusu çeklere ilişkin banka kayıtları araştırılmış, davalı müflis şirket ile bu şirket tarafından dava konusu çeklerin verildiği ... Ltd. Şti.'nin ve ... Ltd. Şti.'nin ticari defterlerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, 1. bilirkişiden 21/05/2024 tarihli rapor ve 05/07/2024 tarihli ek rapor, 2. bilirkişiden ise 05/05/2025 tarihli rapor alınmıştır.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Kayıt ve Kabul" davasıdır.

Yargıtay. HD.nin 04.05.2016 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadına göre, "Sıra cetveline itiraz davalarında dava açma süresi, görev ve yetki 2004 sayılı Kanun'un 235. maddesinde düzenlenmiştir. Bu hükme göre dava açma süresinin ilandan itibaren başlayacağı belirtildikten sonra, ayrıca 2004 sayılı Kanun'un 223/3. maddesi hükmünün saklı olduğu belirtilmiştir.

Saklı tutulan hükme göre, iflas masasına müracaat eden alacaklılar tebligatı kabule elverişli adres gösterir, yazı ve tebligat masrafları için avans yatırmışlarsa sıra cetveline itiraz davası açma süresi bu alacaklılar hakkında sıra cetvelinin kendilerine tebliğinden itibaren başlar. Davanın onbeş gün içinde açılması gerekmektedir. Bu süre hak düşürücü süre olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınır.

2004 sayılı Kanun'un 235/1. maddesine göre sıra cetveline itiraz davası iflas kararı veren ticaret mahkemesinin bulunduğu yerdeki herhangi bir ticaret mahkemesinde açılabilir. Görevin belirlenmesinde dava değerinin önemi olmadığı gibi, buradaki mahkemenin yetkisi de kamu düzenine ilişkindir."

Somut olayda ; Davanın, yukarıda yazılı Yargıtay emsal içtihadında belirtildiği üzere görevli ve yetkili mahkemesinde, hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmış, davanın esas yönünden incelenmesi gerekmiştir.

Davalı müflis şirketi temsilen iflas idare memuru seçilememiş ise de, Yargıtay HGK’nun 01/03/2022 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadı gereğince, iflas dairesinin (müdürlüğünün) iflas idaresinden sorumlu olduğu sonucuna varılarak tebligatlar iflas idaresi adına iflas müdürlüğüne yapılmıştır.

Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin 27/04/2022 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile davalı müflis ... Tic. Ltd. Şti.'nin iflasına, iflasın 27/04/2022 tarihi itibariyle açılmasına karar verildiği ve kararın da 09/02/2023 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir.

Dosya kapsamına uygun görülerek hükme esas alınan ve gerekçe ve içerikleri itibariyle 1. rapora karşı üstünlük tanınan 2. mali müşavir bilirkişinin 05/05/2025 tarihli raporuna göre; davalı müflis şirketin ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, dava konusu 3 adet (75.000 TL. + 78.505 TL. + 49.000 TL. bedelli) çekin davalı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, dava dışı ... Ltd. Şti. lehine düzenlenen 49.000 TL.'lik çek ile ... Ltd.

Şti. lehine düzenlenen 78.505 TL.'lik çeklerin gerçek bir ticari ilişkiye istinaden düzenlendiği, ... Ltd. Şti. lehine düzenlenen 75.000 TL.'lik çeke ilişkin olarak ise, müflis şirket ile ... Ltd. Şti. arasında herhangi bir mal veya hizmet alımına rastlanmadığından taraflar arasındaki karşılıklı finansal işlemler kapsamında düzenlendiği, müflis şirketin ... Ltd.

Şti.'den leasing yöntemi ile makineler edindiği ve borçlandığı, borcun müflis şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, dava konusu 3 adet çekten sadece 75.000 TL. bedelli çeke ilişkin 2.670 TL.'lik banka sorumluluk tutarının ödendiği, müflis şirketin dava dışı ... Ltd. Şti.'ye ve ... Ltd. Şti.'ye çek bedelinden daha fazla, ... Ltd. Şti.'ye ise 78.505 TL.'lik çek bedelinin ve kendi alacağının mahsubundan sonra 72.124,56 TL. borçlu olduğu belirlenmiştir.

Yargıtay HGK’nun 21.05.2019 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadına göre, "Şu anda yürürlükte bulunan FKFFŞK m. 9/f.II’de ve FKFFŞK'ya dayanılarak çıkarılan Yönetmelik m. 8/f.I'de de aynı yönde bir düzenleme yapılmıştır. Bu düzenlemelerin, uygulamada bir kısım boş ve hileli kambiyo senetlerinin, faktoring şirketlerince ciro yolu ile devralınmasının engellenmesi amacıyla sevkedildiği anlaşılmaktadır. Kanun hükmünde belirtilen koşullara uygun bir faktoring işlemi gerçekleştirilmediğinde, faktoring şirketi kambiyo senedinin yetkili hamili olmamaktadır. FKFFŞK m. 9/f.II, kamu düzenine ilişkin emredici bir hüküm olduğundan, mahkeme tarafından resen dikkate alınmalıdır.

Kanun ve Yönetmelikte açıkça, faktoring şirketlerinin kambiyo senedine dayalı olsa bile, bir mal satışından veya hizmet arzından doğmayan alacakları devralamayacakları düzenlenerek, kambiyo senedinin içerdiği hakkın soyutluğu ilkesi ortadan kaldırılmıştır. Buna göre faktoring şirketleri, ancak bir mal satışından ya da hizmet arzından doğan alacağın ifası için verilen kambiyo senetlerini, ciro ve teslim yolu ile devralabilmektedirler. Burada kambiyo senedindeki hakkın devri için yapılan ciro ve teslim, alacağın devrinin hukukî sonuçlarını doğurmaktadır. Senet borçlusu, faktoring işleminden haberdar olduğu andan itibaren, faktoring müşterisine karşı ileri sürebileceği şahsî defileri, faktöre karşı da ileri sürebilmektedir.

Şahsî defilerin faktoring şirketine karşı ileri sürülebilmesi, işlemin taraflarının, kambiyo ilişkisinin sıralı tarafları olmasına bağlıdır. Buna göre, senette düzenleyen ya da keşideci, lehtar ile faktoring şirketi arasında faktoring sözleşmesinin bulunması ve senedin de ciro ve teslim yolu ile lehtardan faktoring şirketine geçmesi hâlinde, lehtar ile arasındaki temel ilişkiden kaynaklanan şahsî defileri, faktoring şirketine karşı ileri sürebilmektedir.

Ciro ve teslim yoluyla devraldığı bir senedi, aradaki temel ilişki nedeniyle devreden borçlu, senedi kendisinden devralan ile faktoring şirketi arasında faktoring sözleşmesinin bulunması ve senedin, ciro ve teslim yoluyla kendisinden devralandan faktoring şirketine geçmesi hâlinde, temel ilişkiden kaynaklanan şahsi defileri faktoring şirketine karşı ileri sürebilmektedir...

Özetlemek gerekirse; factoring işlemi içinde yer alan kambiyo borçlusu, 818 sayılı BK'nın 167/1 (TBK, md. 188/1) maddesi uyarınca temlik eden durumundaki önceki alacaklısına yani satıcı firmaya (müşteriye) karşı ileri sürebileceği defi ve itirazları faktoring şirketine karşı da ileri sürebilir.

Burada Yönetmeliğin 22/2 ve yürürlük tarihine göre 6361 sayılı FKFFŞK'nun 9/2 maddesi uyarınca kambiyo senedi sebebe bağlandığından kambiyo senetlerinin soyutluk ve kamu güvenliği ilkesi ortadan kalkacak ve bunun sonucu olarak şahsi defilerin hamile karşı ileri sürülebilmesi için 6762 sayılı TTK'nın 599. (6102 sayılı TTK ,md.687) maddesinde öngörülen "hamilin senedi kötüniyetle iktisap etmesi gerektiği" koşulu aranmayacaktır.

Zira, Yönetmeliğin 22/2. ve yürürlük tarihine göre FKFFŞK'nın 9/2. maddesi uyarınca kambiyo senedindeki alacağın mutlaka bir mal veya hizmet satışından kaynaklanması gerekmekte ve senetteki alacak sebebe bağlanmaktadır. Sebebe bağlanan bu alacağın faktoring şirketine devri ciro yoluyla olmakla birlikte işlemin temelinde alacağın temliki hükümleri yatmaktadır.

Çek/senette ciro zinciri içinde yer almakla birlikte factoring işlemi içinde yer almayan kambiyo borçlusunun durumunun 818 sayılı BK'nın 167/1. (TBK md 188/1) maddesine göre değil 6762 sayılı TTK'nın 599.(6102 sayılı TTK md 687) maddesi hükmüne göre değerlendirilmesi gerekmektedir ... , s.268, 273, 274vd)."

Dava konusu 3 adet çekten dolayı davalı müflis şirketin çek lehtarlarına karşı borçlu olduğu, dava konusu çeklerin davalı müflis şirket tarafından gerçek bir ticari ilişkiye istinaden verilmiş olduğu, davacı yetkili hamilin de bu çekleri kötü niyetli olarak ele geçirdiğine dair herhangi bir delilinin söz konusu olmadığı, davalı müflis şirketin 3 adet çekten dolayı (ödenen banka sorumluluk tutarı hariç) davacı şirkete karşı da sorumlu olduğu kabul edilmiştir.

Dava konusu çek bedelleri toplamı (49.000+78.505+75.000=) 202.505 TL. olup, 2.670 TL.'lik ödenen banka sorumluluk tutarının mahsubundan sonra davacı tarafın kalan alacağının 199.835 TL. olduğu kabul edilmiş ve bu bedel üzerinden davacının davasının kısmen kabul, kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip