Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/495 K.2025/839

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA "TÜRK MİLLETİ ADINA"

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 10/08/2023 tarihli dilekçesiyle. Müvekkili ... 02/03/2022 tarihinde Sürücüsü ... idaresindeki ... Plakalı aracın çarpması neticesinde basit tıbbi müdahale ile giderilemez bir şekilde yaralandığını, ...'ın idaresindeki ... Plakalı aracın ... Sigorta A.Ş. tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası bulunduğunu, kaza sonrasında ... hakkında Akşehir. Asliye Ceza Mahkemesinin ...

Esas 2023/83 Karar sayılı dosyası ile mahkumiyet kararı verilip dosyanın kesinleştiğini, sigorta şirketine müvekkillinin uğradığı zarara yönelik maddi tazminat ödenmesi talep edilmiş ise de olumsuz cevap aldıklarını, başvurulan arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşma sağlanamadığını, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkı saklık kalmak kaydıyla müvekkilinin iş bu dava kapsamında yargılama giderlerini ödeyecek gücü olmaması nedeniyle adli yardım talebinin tensip ile kabulüne, iş bu haklı davalarının kabulüne, ilerde arttırılmak kaydıyla 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı,

200,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL tedavi gideri, 100,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 500,00 TL tazminatın 02/03/2022 haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 26/11/2025 tarihli ıslah dilekçesiyle; Bilirkişi raporunu doğrultusunda dava değerinin HMK 107.maddesi kapsamında artırılması neticesinde poliçe limiti üzerinde kalan artırımı yapılmayan tazminat miktarlarındaki fazlaya yönelik müvekkilinin tüm alacak hakları saklı saklı kalmak kaydı ile 385.397,37 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 44.602,63 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 6.000,00 TL tedavi gideri tazminatı, 15.012,00 TL bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplamda 451.012.00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek yasal faiz ile davalılardan kusur oranlarınca alınarak müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta 18/08/2023 tarihli cevap dilekçesiyle.

Dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacının %100 kusurlu olduğundan huzurdaki davanın reddini gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla sürekli sakatlık tazminatı hesaplaması karayolları zorunlu mali sorumluluk poliçesi genel şartları ve eklerinde yer alan kural ve ilkelere göre gerçekleştirilmesi gerektiğini, davacının geçici iş göremezlik ve bakıcı giderlerine dair zararına ilişkin tazminat talepleri tedavi gideri kapsamında olduğundan tedavi gideri taleplerinin trafik sigortası yeni genel şartları gereği teminat dışı olduğunu,

davacı tarafa SGK tarafından rücuya tabi herhangi bir ödeme veyahut gelir bağlama işleminin yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi gerektiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla faiz başlangıcı ancak dava tarihi olarak kabul edilebilir ve uygulanması gereken faiz türünün yasal faiz olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçede yazılı limitle sınırlı olduğunu, açıklanan nedenlerle haksız olarak açılan davanın dava şartı yokluğundan usulden ve sigortalısı araç sürücüsünün kusursuz olması hasebiyle esastan reddini, davacının davasının ispatı halinde;

müvekkili şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmamasını, olmaz ise, asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmilini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır. Mahkememizce Akşehir . Asliye Ceza Mahkemesine, Akşehir İlçe Emniyet Müdürlüğüne, Türkiye Noterler Birliğine, ... Sigorta A.Ş.'ye, Konya İl Sağlık Müdürlüğüne müzekkereler yazılmış, gelen yazı cevapları incelenmek suretiyle dosyamız arasına konulmuştur.

Akşehir. Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından davacının maluliyet oranının tespiti için dosya İstanbul ATK'ya gönderilmiş, Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen 09/01/2023 tarihli raporda özetle.

Sanık sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki kamyonet ile gündüz vakti meskun mahalde seyir halindeyken yola gereken dikkat ve özeni göstermesi, olay mahalli kavşağa geldiğinde mahal şartlarını dikkate alarak sola doğru dönüş manevrası öncesi yolu etkin bir şekilde kontrol etmesi, iki yönlü yolda dönüşünü kendi istikamet şeridini takiben geniş bir kavisle gerçekleştirmesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği anlaşılmakla meydana gelen olayda dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışları ile asli kusurlu olduğu,

Müşteki yaya ...'un olay mahalli kavşakta kaldırım kenarında karşıdan karşıya geçmek üzere bulunduğu sırada dönüş manevrasıyla gelen sanık sürücü idaresindeki aracın çarpmasına maruz kaldığı olayda kusurlu bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.

Dosya Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine müzekkere yazılarak davacının maluliyet oranın tespiti amacıyla Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği ve Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun rapor düzenlenmesi talep edilmiştir.

Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinden alınan 27/05/2024 tarihli raporda özetle. “Çalışma Gücü ve Meslekte Kazarıma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği" hükümlerine göre.

Kişide meydana gelen arızanın %24.2 oranında kalıcı sakatlık (sürekli iş göremezlik) niteliğinde olduğu, “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik" hükümlerine göre; kişide meydana gelen arızaların %5 oranında vücut konksiyon kaybına (sürekli iş göremezlik, kalıcı maluliyet, raporun geçerlilik süresi=süresiz) neden olduğu,

taraflarınca düzenlenen 01/06/2023 tarih ve ... no'lu rapor ile halihazırda düzenlenen bu rapor arasındaki Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre tüm vücut fonksiyon kaybı oranı farkının, şahsa 12/07/2023 tarihinde uygulanan ameliyat sonrasındaki iyileşme durumundan kaynaklandığı, "Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği” hükümlerine göre ise herhangi bir fark oluşturacak durum tespit edilmediği,

kişide meydana gelen arızaların emsallerine göre iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği, kişinin bu süre zarfında mesleğini icra edemeyeceği, bu sürenin geçici iş göremezlik süresi olarak değerlendirilebileceği, şahsın geçirdiği kazanın yeri, ikametgahı, tedavi gördüğü sağlık kuruluşu, yaralanmasının ağırlığı ve tedavi süreci dikkate alındığında, SGK kapsamı dışında kalan kaçınılmaz giderlerin olay tarihi itibarıyla 6.000,00 TL olarak değerlendirildiği (1.000,00 TL ulaşım, 5.000,00 TL diğer giderler), ...'un yaralanan vücut bölgesi ve yaralanma ağırlığı dikkate alındığında.

3 ay boyunca bakıcıya ihtiyaç duyacağının değerlendirildiği görülmüştür.

Yargılama devam ederken raporlar arasındaki çelişkinin giderilerek, kazaya karışan tarafların kusur durumunun tespiti için bilirkişiler ..., ... ve ...'in bulunduğu alanında uzman 3 kişilik bilirkişi heyetinden 15/11/2024 tarihinde rapor alınmış, alınan raporda özetle; ... Plaka Sayılı araç (Kamyonet) sürücüsü ...'ın; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 53/b, 84/f maddelerini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %100 ( Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Yaya ...'un; Bu kazanın oluşumunda herhangi bir kural ihlalinde bulunmadığı, görüş ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.

Tarafların tazminat taleplerinin hesaplanması için dosya aktüerya alanında uzman bilirkişiye gönderilmiş olup bilirkişi tarafından düzenlenen 26/06/2025 tarihli raporda özetle: 02.03.2022 günü meydana gelen trafik kazasında yaralanıp 9 ayda iyileşen, bu sürenin ilk 3 ayında bakıcıya ihtiyaç duyan, iyileşmesi sonrası tüm vücut fonksiyonundan kaybederek %5 oranında engelli kalan ve meslekte kazanma gücünden kısmen kaybederek %24,2 oranında malul kalan davacı ...'un;

1-)02.03.2022- 02.12.2022 Tarihleri Arası 9 Aylık Süre ile Sınırlı

Geçici İş Göremezlik Süresinde Uğradığı Maddi Zararının : 44.602,63 TL,

2-)Sürekli İş Göremezliği Nedeni ile Uğradığı Maddi Zararının:

a-)03.12.2022-09.09.2044 Tarihleri Arasındaki Süre ile Sınırlı %5 engel oranı ve TRH-2010 Kadın Mortalite Tablosuna göre ; 277.596,45 TL

b-)03.12.2022-09.04.2038 Tarihleri Arasındaki Süre ile Sınırlı %24,2 maluliyet oranı ve PMF - 1931 Yaşama Tablosuna göre ; 931.668,40 TL

3-)02.03.2022-02.06.2022 Tarihleri Arası 3 Aylık Süre ile Sınırlı İyileşme Süresinde Bakıcı Giderinden Doğan Maddi Zararının ; 15.012,00 TL;

4-)Fatura Edilen ve Fatura Edilemeyip Belgeye Bağlanamayan Kaçınılmaz Tedavi Giderlerinden Doğan Maddi Zararının 6.000,00 TL olduğunu raporunda belirtmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle uğranılan zararın tahsiline ilişkin tazminat isteminden ibarettir.

Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigorta kuruluşu kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. gün itibariyle temerrüde düşecektir.

Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde yaralandığını iddia ederek, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik dönemi bakıcı gideri tazminatı istemlerinde bulunmuştur.

Bu kapsamda öncelikle zarar görenlerin davaya konu trafik kazası nedeniyle sürekli iş göremez hale gelip gelmediğinin tespiti için hangi yönetmelik hükümlerinin uygulanması gerektiği belirlenmelidir. Maluliyetin tespiti yönünden hangi yönetmeliğin uygulanacağına ilişkin KTK'da ve TBK'da açık hüküm bulunmadığından bu boşluğun içtihatlarla doldurulması gerekmektedir.

Üzerinde durulmasının faydalı olacağı düşünülen bir husus, 14/02/2023 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan Anayasa Mahkemesi'nin 29/12/2022 gün ve ... E. ... K sayılı kararı iptal kararıdır. 7237 sayılı yasanın 18. maddesiyle 2918 sayılı KTK'nın 90. maddesinde yapılan değişiklik ile, 09/06/2021 tarihinden sonra meydana gelen trafik kazaları yönünden maluliyetin tespitinde Erişkinler ... Yönetmeliği hükümlerinin uygulanması yasal zorunluluk haline gelmiştir. Ancak, anılan değişikliğin AYM tarafından iptaline karar verilmesi karşısında bu zorunluluk ortadan kalkmış olup, iptal kararının Erişkinler ... Yönetmeliği'nin uygulanmasına engel bir yönü yoktur.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin yerleşik hale gelen uygulamasına göre; maluliyet belirlemesinin, kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arası Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.(Emsal ilam:Yargıtay . Hukuk Dairesi ... E ... K)

Tazminat hesabının ne şekilde yapılacağı konusunda 2918 sayılı KTK'da ve 6098 sayılı TBK'da açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu kapsamda hesaplamanın yargı kararları ile yerleşik hale gelen uygulamalara göre yapılması gerekir. Hesaplamalarda prograsif rant yönteminin uygulanması konusunda herhangi bir görüş farklılığı yoksa da bakiye yaşam süresinin tespitinde hangi yaşam tablosunun esas alınacağı konusunda uygulama farklılıkları bulunmaktadır.

TRH 2010 yaşam tablosunun, genel şartların yürürlüğe girmesiyle uygulanmaya başlandığı, önceki dönemde PMF 1931 yaşam tablosunun uygulandığı bilinen bir gerçektir. Genel şartların yürürlüğe girmesinden önceki dönemde, her ne kadar Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve Yargıtay Dairelerinin uygulamalarına istinaden PMF 1931 yaşam tablosu esas alınmaktaysa da TRH 2010 yaşam tablosunun esas alınmasına da engel yasal bir düzenleme bulunmamaktaydı.

Genel şartların yürürlüğe girmesiyle birlikte, KTK'da genel şartlara yapılan atıflar nedeniyle, hesaplamalarda TRH 2010 yaşam tablosunun dikkate alınması yasal bir zorunluluk haline gelmiş, devam eden süreçte ise AYM'nin 17/07/2020 tarihli ... E ... K sayılı iptal kararı ile bu zorunluluk ortadan kalkmıştır. Hemen belirtilmelidir ki, iptal kararı ile sadece bu zorunluluk ortadan kalkmış olup, iptal kararı TRH 2010 yaşam tablosunun uygulanmasını imkansız hale getirmemiştir.

Gelinen aşamada, mahkemeler takdir yetkisi kapsamında gerek PMF 1931 yaşam tablosunu, gerekse TRH 2010 tablosunu esas alabilecektir. Ancak takdir hakkının, 4721 sayılı TMK'nın 4. maddesi uyarınca hakkaniyete uygun olarak kullanılması gerekir. Bu takdir hakkı kapsamında, genel kabul gören yaşam tablosunun esas alınması hakkaniyete daha uygun olacaktır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 02/12/2021 tarihli, ... E, ... K sayılı ilamı ve 21/12/2021 tarihli, ... E., ...

K sayılı ilamı ile bakiye yaşam süresinin tespitinde ülkemize özgü ve güncel verileri içeren TRH 2010 yaşam tablosunun dikkate alınması gerektiğine işaret etmiştir. Yine, Yargıtay Daireleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin uygulamaları da bu yönde olmuştur. Bu nedenle, TRH 2010 yaşam tablosunun dikkate alınmasının hakkaniyete daha uygun olacağı kanaatine varılmıştır.

Kısaca üzerinde durulmasının faydalı olacağı düşünülen bir diğer husus ise, 14/02/2023 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan Anayasa Mahkemesi'nin 29/12/2022 gün ve ... E. ... K sayılı kararı iptal kararıdır. 7237 sayılı yasanın 18. maddesiyle 2918 sayılı KTK'nın 90. maddesinde yapılan değişiklik ile, 09/06/2021 tarihinden sonra meydana gelen trafik kazaları yönünden bakiye yaşam süresinin tespitinde TRH 2010 yaşam tablosunun uygulanması yasal zorunluluk haline gelmiştir. Ancak, anılan değişikliğin AYM tarafından iptaline karar verilmesi karşısında bu zorunluluk ortadan kalkmış olup, iptal kararının TRH 2010 yaşam tablosunun uygulanmasına engel bir yönü yoktur.

Kazanın Konya ili sınırları içerisinde gerçekleşmiş olması ve HMK 16.maddesi uyarınca; haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği yer mahkemesi de yetkili olduğundan davalı vekilinin, yetki itirazının reddine karar verilmiştir.

Her ne kadar 01/06/2023 tarihli Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi tarafından düzenlenen rapor ile yine Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi tarafından düzenlenen16/05/2024 tarihli rapor arasında Erişkinler için engellilik değerlendirmesi hakkında yönetmeliğe göre sürekli maluliyet yönünden fark çıkmış ise de, farkın ameliyat sonrasındaki iyileşme durumundan kaynaklandığı açıklandığından yeni bir rapor alınması yoluna gidilmesine gerek görülmemiştir.

Yukarıda izah edilenler, bilirkişi raporları, adli tıp raporları, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 02/12/2021 tarihli ... E. Ve ... karar sayılı ilamı ve Yargıtay.

Hukuk Dairesinin yerleşmiş içtihatları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, ... plakalı aracın yaya olan davacıya çarpması neticesinde gerçekleşen kazada, maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği, kaza neticesi yaya olan davacının yaralandığından bahisle mahkememizde tazminat davası açıldığı, davalı tarafın ise davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.

Söz konusu trafik kazasının meydana gelmesinde sürücü ...'ın %100 oranında kusurlu olduğunun alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği, davacının dava konusu trafik kazasına bağlı olarak maluliyetine ilişkin rapor aldırıldığı, davacının maddi zararının aktüer bilirkişi marifetiyle hesaplamasının yapıldığı, kazaya karışan ... plakalı sayılı aracın davalı ...

Sigorta şirketine ... poliçe numarası ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu, davacının maddi zararlarının tazmininde davalı ... sigorta şirketinin ZMMS poliçesi uyarınca sigortacı sıfatı ile müteselsilen sorumlu olduğu anlaşılmakla. TRH 2010 yaşam tablosuna göre alınan rapor doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim