Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/586 K.2023/579

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARAR YAZMA TARİHİ

Davacı taraf vekilinin davalı taraf aleyhine açtığı işbu dava mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizde yapılan açık yargılama sonunda, mahkememizin 07/07/2020 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararında belirtilen nedenlerle davanın kısmen kabulüne ilişkin istinaf kanun yolu açık olan kararımıza karşı taraf vekilleri tarafından kanun yoluna başvurulması üzerine Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 04/11/2020 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı ile kararımızın kaldırılmasına ve dava dosyasının mahkememize gönderilmesine kesin olarak karar verilmesi üzerine mahkememize gelen dava dosyası mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizce yapılan aleni/açık yargılama sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı ile müvekkil şirketi arasında ... Bankası Afyonkarahisar-Tınaztepe içme suyu inşaatı yapım işi kapsamında kullanılacak boruların imal edilerek satımı için 02/05/2017 tarihli 802.627,21-TL bedelli protokol akdedildiğini, akdedilen protokole göre ''Bütün Çaplar siyah mavi çizgili üretim ve testli olacaktır.İdarenin fabrikada ve bağımsız akredite laboratuvarlarda yaptıracağı testlerden geçmediği durumda borular kabul edilmeyecektir.

Boruların üzerinde şartnamade belirtilen yazılar yazılacaktır" şartlarını taşıması gerektiğinin taahhüt edildiğini, müvekkilinin üzerine düşen tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, teminat mektubu ve çekin davalı şirkete verildiğini, davalının üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmediğini, üretilen boruların UGATEM ve TSE laboratuvarlarında test edildiğini, ihale şartlarını taşımadığının ve davalı tarafından ikinci defa borular üretildiğinin belirtildiğini, protokol şartlarına uygun boru üretimi yapılamadığından ve testleri geçmediğinden davalı şirketten taahhüt edilen boruların alınamadığını,

ihale şartlarını taşıyan ürünler üçüncü şahıs olan ... Ltd.

Şti'den 21/07/2017 tarihli teklifname üzerine 864.406,83-TL bedelle satın alınmak zorunda kalındığını, bu sebeplerle davalı tarafından taahhüt edilen ürünlerin üretim ve tesliminin gerçekleşmemesinden davalının sorumluluğu bulunduğundan müvekkilce testler için yaptırılan masraflar, gidiş geliş vs. masrafları ile zararının tazmini için 9.000,00-TL'nin davalıdan ticari faiziyle tahsilini, gecikme cezasına ait gün sayısının belirlenerek 1.559,40-TL gecikme cezasının davalıdan ticari faiziyle tahsilini talep ve dava etmiş, duruşmada da bu beyanını tekrarlamıştır.

Davacı vekili 22/05/2019 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 70.850,81-TL'ye arttırmış ve harcını da ikmal etmiştir.

Davalı tarafa usule uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket ile davacı şirket arasında 02/05/2017 tarihinde yapılan sözleşme ile davacı şirketin yüklenicisi olduğu ...

Bankası ... içme suyu yapımı işi kapsamında kullanılacak boruların müvekkil şirketi tarafından imalatının yapılması ve teslimi karşılığında davacı tarafından 300.000-TL bedelli teminat mektubu verilmesinin kararlaştırıldığını, sipariş formu düzenleyen müvekkil şirketin anlaşma gereği sözleşmeye konu boruların üretimini tamamlayarak davacı şirkete bildirildiğini,test ücretlerinin yüklenici firma olan davacıya ait olduğunu, müvekkil şirketin ihale şartnamesinin tarafı olmadığından bahisle davacı tarafın iddia ettiği gibi gecikme nedeniyle kusuru bulunmadığını,

müvekkil şirketinin davacı şirkete hiçbir borcu bulunmadığını belirterek haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddini talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklı zararın tazminine ilişkindir.

Taraflar arasında 05/05/2017 tarihli sipariş formuna konu boru imalatına ilişkin sözleşmeyle, sözleşmeye konu boruların teslim öncesi testlerden geçemediğinden sözleşmenin ifayla sonuçlanmadığına yönelik uyuşmazlık yoktur.

Davacı; davalının 05/05/2017 sipariş forum tarihli 802,627,21 TL bedelli sözleşmedeki edimi yerine getirmemesi sebebiyle aynı hususta 21/07/2017 tarihli 864406,83 TL teklifnameyle başka bir şirketle daha yüksek bir bedelle sözleşme yaptığını belirterek davalı ile yapılan sözleşme bedeli arasındaki farkı, sözleşmeye ilişkin yapılan test ve diğer masrafları menfi zarar kalemi olarak istemiş, dava dışı idare ile yapmış olduğu sözleşmeden kaynaklı olarak da gecikme tazminatı isteminde bulunmuştur.

Mahkememizin 07/07/2020 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamında; talep olunan gidiş dönüş masrafları kalemi altındaki 4000,00 TL ile 1559,40 TL gecikme cezasına ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir. Konya Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesinin 04/11/2020 tarih ... Esas ...

Karar sayılı kararında;" Davacının talebine konu gecikme cezasının dava dışı idare ile yüklenicisi olan davacı arasındaki sözleşmeden kaynaklı olup davalıya bu hususta husumet yöneltilemeyeceğinden,

davacının ihtimal dahilinde olabilecek gecikme cezasının tazminiyle gidiş dönüş masrafları adı altında ispatlanamayan masrafların reddine dair karar somut olaya uygun bulunmakla davacı tarafça yapılan istinaf istemi yerinde görülmemiştir " denilmekle yine Mahkememizce talep olunan gidiş dönüş masrafları kalemi altındaki 4000,00 TL ile 1559,40 TL gecikme cezası olmak üzere toplam 5.559,40 TL 'ye ilişkin talep ile fazlaya ilişkin teleplerin reddine karar verilmiştir.

Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 04/11/2020 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararında özetle bahsedildiği üzere;

"Menfi zarar, uyulacağı ve yerine getirileceğine inanılan bir sözleşmenin hüküm ifade etmemesi ve yerine getirilmemesi yüzünden güvenin boşa çıkması dolayısıyla uğranılan zarardır. Başka bir anlatımla sözleşme yapılmasaydı uğranılmayacak olan zarardır. Menfi zarar borçlunun sözleşmeye aykırı hareket etmesi yüzünden sözleşme hüküm ifade etmemesi dolayısıyla ortaya çıkar (... , age., s. 427). Bu husus Borçlar Kanununun 108. Maddesindeki düzenlemeden kaynaklanmıştır: burada alacaklının sözleşmenin hükümsüzlüğünden kaynaklanan zararının tazmini söz konusudur. Çünkü sözleşme fesih edilerek hükümsüz olduktan sonra tekrar sözleşmeye dayanarak borcun ifa edilmemesinden doğan zarardan söz edilemez; istenilecek zarar menfi zarardır.

Menfi zarar kavramına şunların gireceği kabul edilmektedir (... , age., s. 427-428): Sözleşmenin yapılmasına ilişkin giderler: Harçlar, posta giderleri, noter ücreti gibi; Sözleşmenin yerine getirilmesi ve karşılık edanın kabulü için yapılan masraflar; Sözleşmenin yerine getirilmesi dolayısıyla uğranılan zarar: gönderilen şeyin yolda kaybolması gibi; sözleşmenin geçerliğine inanılarak başka bir sözleşme fırsatının kaçırılması dolayısıyla uğranılan zarar; hükümsüz sayılan sözleşmeyle satın alınan şey, örneğin o zaman başkasından 100 liraya alınabilirken şimdi 120 liraya alınabilmesi; başka bir sözleşmenin yerine getirilmemesi dolayısıyla uğranılan zarar; dava masrafları vb gibidir.

Somut olayda; davalının iki üretimde de kusurlu imalatı neticesinde üretilen ürünlerin testlerden geçemediği, sipariş formunda da kararlaştırıldığı üzere ürünlerin bağımsız testlerden geçmesinin iş sahibi yönünden ürünü kabul koşulu olup savunma olarak ileri sürüldüğü şekliyle sözleşmenin kurulmasına ilişkin şart olmadığı, edimini gereği gibi yerine getirmeyen yüklenicinin, iş sahibinin meydana gelmiş olan menfi zararından sorumlu olduğunun kabulü gerekir.

Her ne kadar borularla ilgili test ücretlerinden sunulan mutabakatlarda davacı iş sahibinin sorumlu olduğu ileri sürülmüş ise de, sözleşmenin ifayla sonuçlanması halinde test ücretlerinin davacıya ait olacağı, ifayla sonuçlanmayan sözleşme dolayısıyla test masraflarının sözleşmeye güvenilerek yapılan masraf kalemleri arasında kabul edilmesi gerektiğinden 9071,19 TL test masraflarının davalıdan tazminine yönelik davalının istinaf nedenleri ise yerinde değildir." denilmekle mahkememizce 9.071,19 TL test masrafının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Mahkememizce Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin 04/11/2020 tarih ... Esas ... Karar sayılı kaldırma kararındaki hususlar nazara alınmak suretiyle taraf ve mahkeme denetimine elverişli olacak şekilde davacının menfi zararının belirlenmesi hususunda daha önce rapor sunan bilirkişilere( kimya mühendisi bilirkişi ... sağlık sorunu nedeni ile çekilme talebinin kabulüne karar verilerek heyete kimya mühendisi olarak ... atandığı) tevdi edilerek rapor aldırılmasına karar verilmiştir.

Bilirkişiler tarafından düzenlenen 01/11/2022 tarihli raporda özetle; "... Tic. Ltd. Şti.nin yükleniminde Afyonkarahisar - Tınaztepe İçme Suyu İnşaatı Yapım İşi kapsamında kullanılacak aşağıda dökümü bulunan malzemeler için ... Tic A.Ş. ile yapılan 02.05.2017 tarihli sözleşmenin bedeli 802.627.21.- TL ( KDV hariç ) 'dir.

Davacı tarafından, aşağıdaki malzemeler için tekrar ... Ltd. Şti den teklif alınmış, 2107.2017 tarihli teklifname üzerine 864.406,83 TL ( KDV hariç ) bedel üzerinden sözleşme imzalanmıştır.

Heyetimiz tarafından yapılan piyasa rayici araştırmalarında davacının 02.05.2017 tarihinden sonra 21.07.2017 tarihinde 864.406,83 TL bedel üzerinden alınması, sezonun yaz olması ve boru talebinin artması nedeni ile standartlara uygun HDPE 100 borularının fiyatının günün rayicine uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Davacı tarafından, davalının yüklenimindeki ürünlerin standartlara uygun imalatının yapılmamış olması dolayısıyla oluşan 70.850,81-TL (61.779,62 TL, 1.395,29.-TL ,7.695,90.- TL) zararın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle istenebileceği, gecikme cezasının ve belgelenemeyen gidiş dönüş masraflarının talep edilemeyeceği, kök raporumuzdaki görüşlerimizde bir değişiklik olmadığı rapor edilmiştir." denilmektedir.

Konya Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesi'nin 04/11/2020 tarih ... Esas ... Karar sayılı kaldırma kararının son sayfasında da ifade edildiği üzere.

"Davaya konu boruların ikinci imalatın da olumsuz olan test sonuçlarından itibaren dava dışı şirketle yapılan sipariş tarihi itibari ile makul süre olarak kabul edilen bu tarih itibari ile siparişe konu işlerin yeniden aynı şartlarda yaptırılması için piyasa rayicine göre gerekli olan objektif bedel belirlenerek, davalıyla sözleşme yapılmamış olsaydı en yakın hangi fiyatla yapılabileceği," hususlarında itirazlar ve dosya kapsamına göre taraf, mahkeme ve üst mahkeme denetimine elverişli ek rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.

Bilirkişi makina mühendisi ... tarafından düzenlenen 28.08.2023 tarihli ek raporda özetle. Üretim yapan firmalardan yaptığımız piyasa araştırmasına göre Davacının 2.5.2017 tarihinden sonra 21.07.2017 tarihinde 864.406,83-TL(KDV hariç) bedel üzerinden alınması, sezonun yaz olması ve boru talebinin artması nedeniyle standartlara uygun HDPE 100 borularının fiyatının günün rayicine uygun olduğu, mahkememizce üç firmanın fiyatları değerlendirildiğinde.

21.07.2017 tarihindeki TCMB Döviz Satış Kuru (Kur : 3,5368) ve üç firmanın ortalaması birim fiyat alınınca; toplam 903.907,21 TL + KDV olduğu " şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Bilirkişi tarafından düzenlenen ek raporda hesap edilen miktarın davacının davalı ile yaptığı anlaşma ve bilirkişi heyetinin önceki raporlarında tespit etmiş olduğu bedelden daha yüksek olduğu görülmektedir. Bu durumda davacının talep ettiği miktarın piyasa rayiçlerine göre daha düşük olduğu ek rapor ile sabit görülmekle , Mahkememizce önceki kararda olduğu gibi davacının anlaşılan boruların istenilen nitelikte olmaması nedeniyle başka bir firma ile anlaşmak zorunda kalması nedeniyle davalı ile anlaşılan bedelden 61.779,62-TL daha fazla bedel ödemesi nedeniyle menfi zararının bulunduğu vicdani kanaatine Mahkememizce varılmakla iki ihale arasındaki fark olan 61.779,62 TL tutarındaki menfi zararın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim