Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/167 K.2022/452

Davacı taraf vekilinin davalı taraf aleyhine açtığı işbu dava mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizde yapılan açık yargılama sonunda, mahkememizin 10/11/2020 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararında belirtilen nedenlerle davanın kabulüne ilişkin istinaf kanun yolu açık olan bu kararımıza karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine KONYA Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 10/03/2021 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı ile kararımızın kaldırılmasına ve dava dosyasının mahkememize gönderilmesine kesin olarak karar verilmesi üzerine mahkememize gelen dava dosyası mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizce yapılan aleni/açık yargılama sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu 18/10/2018 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında yapılan anlaşma gereğince ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, ... sokak, No:... , ... ada, ... parselde kayıtlı mesken için elektrik tesisat projesi çizimi yapıldığını, müvekkilinin üzerine düşen edinimini yerine getirerek projeyi çizerek davalıya teslim ettiğini ancak davalının projeye bedelini ödemediğini, müvekkilinin çizmiş olduğu projenin davalı şirket tarafından kullanıldığını,

müvekkilinin alacağını tahsil etme çabalarının sonuçsuz kaldığını beyanla fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla 10.000,00TL proje çizim bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu 22/01/2020 havale tarihli talep arttırım dilekçesinde özetle; 10.000,00TL belirsiz alacak talepli açmış oldukları davayı bilirkişi raporu doğrultusunda 55.051,42TL'ye ıslah ettiklerini, talepleri gibi bu bedel üzerinden karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili mahkememize vermiş olduğu 15/11/2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; projenin yapıldığı tarihte davacının tacir olmadığını, müvekkilinin işçisi olduğunu, davacının talebinin eser sözleşmesinden kaynaklı alacağa ilişkin olduğunu, davacının tacir olmadığından dolayı mahkememizin görevsiz olup öncelikle görev yönünden davanın reddi ile dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmiş esasa ilişkin cevaplarında;

davaya konu projenin hizmet iş sözleşmesi kapsamında yapıldığını, eser sözleşmesi olmadığını, davacı tarafın sözleşme kapsamında talebi gibi değerlendirme yapılsa bile alacaklı konumda olmadığını, davacının fatura kesip göndermediği bu nedenle temerrütten de söz edilemeyeceğini beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ

Taraflar arasında görülmekte olan davanın davacı ile davalı arasında ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, ... sokak, No:... , ... ada, ... parselde kayıtlı mesken için elektrik tesisat projesi çiziminden doğan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

II.HÜKME EMSAL ALINAN YÜKSEK MAHKEME İLAMI

1.T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 10/03/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı kaldırma ilamında; " Eser sözleşmelerinde sözleşme ilişkisinin varlığı çekişmesiz iken tarafların bedelde anlaşamamaları halinde gerçekleştirilen iş bedelinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun TBK'nın 481. maddesi gereğince yapıldığı yer ve zamanda eserin değerine ve yüklenicinin giderine bakılarak tespit gereklidir. Bundan anlaşılması gereken eserin teslim tarihindeki mahalli piyasa rayiçlerine göre değerinin belirlenmesidir. (Yargıtay . HD. ... E. ... K., ... E. ... K.)

Yukarıda yer alan açıklamalar ışığında somut olay da; işin yapıldığı tartışmasız olup bedele ilişkin uyuşmazlık bulunduğundan her ne kadar hükme esas alınan raporda EMO tarafından belirtilen güçteki bir projenin bedeli üzerinden yapılan değere göre davanın kabulüne karar verilmiş ise de, raporun bu hesaplamaya göre hükme esas alınması yerinde değildir. Dosya arasına alınan ... ... Mahallesi ... Ada ...

Parselde kayıtlı meskene ilişkin elektrik projesinin yapıldığı yer ve yapıldığı tarihle eserin değeri, yüklenicinin giderine göre belirtilen projenin dava konusu olayda onay tarihindeki piyasa rayicine göre ( piyasa rayiçlerinin içinde KDV de yer aldığından bulunan rakama ayrıca KDV ve yüklenici karı eklenmeksizin) gerekçeli ve piyasa rayiçleriyle ilgili denetime elverişli şekilde bilirkişiden ek rapor alınarak neticesine göre hüküm kurulması gerekmektedir.

Kabule göre de davanın davacı tarafça ileri sürülen sözleşmeden kaynaklanması dolayısıyla eldeki davanın dosya kapsamına göre kısmi dava olması nedeniyle dava ve ıslah tarihinden faize hükmedilmesi gerekirken ıslah edilen kısıma da dava tarihinden faiz işletilmesi ise usul ve yasaya aykırıdır." denilmiştir.

III.DEĞERLENDİRME VE NETİCE

1.Mahkememizce yukarıda detayı verilen kaldırma ilamı doğrultusunda araştırma yapılmış, önceki bilirkişiden aldırılan 29/04/2021 Tarihli Ek Raporda özetle.

Kök raporda 2015 Yılı EMO Yapı için Elektrik Tesisatı Mühendislik Hizmetleri ve Asgari Ücretleri Proje İhale dosyası bedelinin 14.379 m2 4/A sınıfı bir yapı için Proje İhale Dosyası bedelinin 73.401,91 TL olduğu, Konya ilinde 0,75 Bölgesel azaltma katsayısı uygulandığı, azaltma katsayısı uygulandıktan sonra PİD bedelinin 55.051,42 TL olduğu, proje onay tarihi olan 30/12/2015 tarihinde Piyasa Rayiç Bedelinin(Piyasa Rayiçlerinin içinde KDV de yer aldığından bulunan bu rakama ayrıca KDV ve yüklenici karı eklenmeksizin) 35.051,42 TL olduğu,

onay tarihinde piyasa rayiç bedelinin EMO Liste Fiyatının %50-%60 oranında kırım yapılarak bu işin yapılabileceği, davacının hak ettiği bedelin %50 oranında kırım yapılırsa 27.525,71 TL, %55 oranında kırım yapılırsa 24.773,14 TL, %60 oranında kırım yapılırsa 22.020,57 TL olabileceği rapor edilmiştir.

2.Taraflarca dosya içerisinde yer alan bilirkişi raporlarına yapılan itirazlar üzerine yeniden rapor aldırılmış, dosya içerisinde yer alan 01/11/2021 Tarihli bilirkişi raporunda özetle; Piyasa rayiç bedelinin hesaplanmasında önceki raporlarda yer alan verilerin referans alınarak dava konusu işin %80 kırımla yapılabileceği, bu oran üzerinde yapılan kırım neticesinde davacının hak ettiği bedelin 11.168,00 TL olduğu, nitekim davacının davasını 10.000,00 TL üzerinden kısmi olarak açmasının da piyasa rayiç fiyatını teyit eder mahiyette olduğu rapor edilmiştir. Söz konusu raporun hükme esas alınmasının mümkün olmaması ve önceki raporlar arasında çelişki meydana gelmesi sebebiyle Mahkememizce 3 kişilik bilirkişi heyetinden yeni bir hesap raporu aldırılmak durumunda kalınmıştır.

3.Mahkememizce Yıldız Teknik Üniversitesi Öğretim Görevlilerinden teşekkül ettirilen Elektrik/Elektronik Mühendisi bilirkişi heyetince dosya içerisinde yer alan bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmek ve gerekçesi izah edilmek suretiyle 6098 Sayılı TBK'nın 481. Maddesi gereğince davaya konu ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... Ada ...

Parselde kayıtlı meskene ilişkin elektrik projesinin yapıldığı yer ve yapıldığı tarihle eserin değeri, yüklenicinin giderine göre belirtilen projenin dava konusu olayda onay tarihindeki piyasa rayicine göre ( piyasa rayiçlerinin içinde KDV de yer aldığından bulunan rakama ayrıca KDV ve yüklenici karı eklenmeksizin) davacının hak etmiş olduğu ücretin tespiti hususunda aldırılan 18/04/2022 Tarihli Heyet Raporunda özetle.

Davacının hazırladığı elektrik tesisatı projesinin ... , Belediye ve Yapı Denetim firmaları tarafından onaylandığı, davacının sözleşme gereğince üzerine düşen edimini yerine getirdiği, 2015 Yılı EMO Yapı için Elektrik Tesisatı Mühendislik Hizmetleri ve Asgari Ücretleri Proje İhale dosyası bedelinin 14.379 m2 4/A sınıfı bir yapı için Proje İhale Dosyası bedelinin 73.401,91 TL olduğu, Konya ilinde 0,75 Bölgesel azaltma katsayısı uygulandığı, azaltma katsayısı uygulandıktan sonra PİD bedelinin 55.051,42 TL olduğu,

proje onay tarihi olan 30/12/2015 tarihinde Piyasa Rayiç Bedelinin(Piyasa Rayiçlerinin içinde KDV de yer aldığından bulunan bu rakama ayrıca KDV ve yüklenici karı eklenmeksizin) 35.051,42 TL olduğu, davacının hak ettiği bedelin tespitinin serbest piyasa koşulları da nazara alındığında sabit bir bedel takdirinin mümkün olmadığı, takdiri Mahkememize ait olmak üzere PİD değerinin alt sınırının 11.168,00 TL, üst sınırının ise 27.525,71 TL arasında olduğu rapor edilmiş, söz konusu raporun Yüksek Mahkemenin denetimine elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve yönetimine uygun olarak hazırlanmış olması sebebiyle hükme esas alınmasına karar verilmiştir.

4.Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, bilirkişi raporu, Yüksek Mahkemenin kaldırma ilamı ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde. Taraflar arasında görülmekte olan davanın eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkin olduğu, ... Ltd. Şti.

Logosuyla belirtilen taşınmaza ilişkin projenin davacı tarafça çizildiği, proje sahibinin ise davalı şirket olduğu, dava konusu bedelin istenildiği projeyle, davalının iş ilişkisi içinde çalışması bulunduğu ileri sürülen üniversite projesinin farklı yer ve işe ilişkin olduğu,

dava konusu Kılıçarslan Mahallesinde bulunan işle sınırlı olmak üzere davacının bu işe ilişkin herhangi bir SGK kaydının bulunmaması karşısında davacının dava konusu olmayan Selçuk Üniversitesi Rektörlük Binası yapım işinde davalı bünyesinde mevzuattan kaynaklı SGK kaydının olmasının taraflar arasında işçi-işveren ilişkisi doğurmayacağı, dolayısıyla taraflar arasındaki akdi ilişkinin eser sözleşmesinden kaynaklandığı,

eser sözleşmelerinde sözleşme ilişkisinin varlığı çekişmesiz iken tarafların bedelde anlaşamamaları halinde gerçekleştirilen iş bedelinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun TBK'nın 481. maddesi gereğince yapıldığı yer ve zamanda eserin değerine ve yüklenicinin giderine bakılarak tespitinin gerektiği, Mahkememizce kaldırma ilamı doğrultusunda Mahkememizce Yıldız Teknik Üniversitesi Öğretim Görevlilerinden teşekkül ettirilen Elektrik/Elektronik Mühendisi bilirkişi heyetinden aldırılan 18/04/2022 Tarihli Heyet Raporunda davacının hazırladığı elektrik tesisatı projesinin ... , Belediye ve Yapı Denetim firmaları tarafından onaylandığı,

davacının sözleşme gereğince üzerine düşen edimini yerine getirdiği, 2015 Yılı EMO Yapı için Elektrik Tesisatı Mühendislik Hizmetleri ve Asgari Ücretleri Proje İhale dosyası bedelinin 14.379 m2 4/A sınıfı bir yapı için Proje İhale Dosyası bedelinin 73.401,91 TL olduğu, Konya ilinde 0,75 Bölgesel azaltma katsayısı uygulandığı, azaltma katsayısı uygulandıktan sonra PİD bedelinin 55.051,42 TL olduğu, proje onay tarihi olan 30/12/2015 tarihinde Piyasa Rayiç Bedelinin(Piyasa Rayiçlerinin içinde KDV de yer aldığından bulunan bu rakama ayrıca KDV ve yüklenici karı eklenmeksizin) 35.051,42 TL olduğu,

davacının hak ettiği bedelin tespitinin serbest piyasa koşulları da nazara alındığında sabit bir bedel takdirinin mümkün olmadığı, takdiri Mahkememize ait olmak üzere PİD değerinin alt sınırının 11.168,00 TL, üst sınırının ise 27.525,71 TL arasında olduğunun rapor edildiği,

somut olayın özellikleri ve serbest piyasa koşulları nazara alındığında davacı lehine azami veya asgari bir ücret takdir etmenin hakkaniyete uygun düşmeyeceği, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 481/1 maddesi de gözönünde bulundurularak davacının yapmış olduğu işin niteliği, mesleki tecrübesi, edimini eksiksiz yerine getirmiş olması ve somut olay adaletinin sağlanması açısından asgari ve azami ücret değerinin ortalaması olan 19.346,85 TL'nin bedel olarak takdir edilmesinin hakkaniyete uygun düşeceği Mahkememizce kabul edilerek,

davacının davasının bu tutar üzerinden kısmen kabulüne karar verilerek 10.000,00 TL'nin dava tarihi olan 18/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 9.346,85 TL'nin ise ıslah tarihi olan 22/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hükümler tesis edilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Katip ... Hakim ...