Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/419 K.2023/56

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

YÜCE TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇE YAZIM TARİHİ

Davacı taraf vekilinin davalı taraf aleyhine açtığı işbu dava mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizce yapılan aleni/açık yargılama sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle. Müvekkilinin Düzce ilinde ekmek üretimi yapmakla iştigal olduğunu, ...

Ekmek Fabrikaları isimli işyerini işletmekte olduğunu, davalı şirketin ise '' roll ekmek '' ürünün ambalajını üretme işiyle iştigal ettiğini, müvekkilinin davalı şirketle 33.000 TL'lik roll ekmek ambalajı göndermesi hususunda anlaşma sağlandığını, Sakarya keşide yerli 25.09.2021 vade tarihli 33.000 TL tutarlı müşterisinden aldığı çeki davalı firmaya gönderdiğini, davalı şirketin anlaşma konusu ambalaj ürünlerini kararlaştırılan tarihte müvekkiline göndermediğini, müvekkilinin bu hususta davalı şirketle görüşmeye çalışmışsa da davalı şirketin telefonları açmadığını ve bugüne değin ambalajların hiçbir surette gönderilmediğini,

müvekkilinin anlaşma konusu tutarın tamamını karşılar çeki göndermesine karşın davalı şirketin edimini yerine getirmediğini, bahse konu çekin açıklaması yapılan sebeple bedelsiz kaldığını, karşı edimin hiç ya da gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle çek borçlusu gözüken müvekkilinin somut olayın koşullarına göre fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydıyla TBK m. 125/2 uyarınca sözleşmeden dönmesi gerektiğini, bahse konu çekin davalı şirketçe vadesinde bankaya ibraz edilmesi veya dolaşıma sokulmuş olması durumunda müvekkili şirketin ciddi manada mağdur olacağını,

bu nedenlerle öncelikle ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile dava sonuna kadar çekin ödenmemesi için T.C. Ziraat Bankasına müzekkere yazılmasını, davanın kabulü ile T.C. ... Bankası'nın 16.02.2021 basım tarihli ... Ticaret Limited Şirketi'ne ait ( ...

Vergi Dairesi / ... ) Sakarya keşide yerli , 25.09.2021 vade tarihli ,33.000 TL tutarlı çekin iptali ile müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; Müvekkili Şirket tarafından davacının iddia ettiği gibi herhangi bir çek tahsilatı yapılmadığını, davacının müvekkili şirkete olan açık hesap borçlarını ödememek için bu şekilde bir yola gittiğini, davanın ispatı açısından herhangi bir şekilde yasal çerçevenin dışında bir ispat yolu ve biçimine muvafakatleri olmadığını, bu nedenlerle dava dosyasında davacının iddia ve taleplerinin haksız, usulsüz ve yersiz olduğunu, yüce mahkememizce yapılacak yargılama ile usul ve yasaya aykırı davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ

Taraflar arasında görülmekte olan davanın; Bedelsiz kaldığı iddia edilen çekten kaynaklı menfi tespit davası olduğu, Taraflar arasındaki ihtilafın ise 33.000,00 TL'lik roll ekmek ambalajı işiyle ilgili olarak davacı tarafından davalıya dava konusu çekin verilip verilmediği, verilmiş ise tarafların bu iş nedeniyle üzerine düşen edimlerini yerine getirip getirmediği, dava konusu çekin bedelsiz olup olmadığı hususunda olduğu görüldü.

II.HÜKME EMSAL ALINAN YÜKSEK MAHKEME İLAMLARI

1.T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 03/03/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Tüm dosya kapsamına göre; davaya konu icra takibinin alacaklısının ... olduğu ve menfi tespit davasının da adı geçen davalı bakımından kabul edilmesi gerektiği hususuna yönelik bozma ilamı doğrultusunda verilen karar dikkate alındığında davalılar ... ve ... mirasçıları ... , ... , ... , ... ve ... bakımından davaya konu icra takibinde alacaklı sıfatlarının bulunmadığı ve takibin de tarafı olmadıkları dikkate alınarak adı geçen davalılar bakımından davanın pasif husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile hüküm tesis edilmiş olması doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir." denilmiştir.

2.T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 08/12/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Evvelemirde, takip konusu senetten dolayı borçlu olunmadığı iddiası ile açılan işbu davada, ne takip konusu bonoda ne de takipte taraf olmayan davalı şirkete husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği hususunda herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın karar verilmesi doğru görülmemiştir." denilmiştir.

3.T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 25/04/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Davacının davaya konu çeklerin avans verildiği iddiasını ispatlayamadığı, davacı yemin deliline dayanmış ise de bedelsiz senedi kullanmak TCK'da suç olarak düzenlendiğinden yemin delilinin hatırlatılmadığı gerekçesiyle davanın ispatlanamadığından reddine karar verilmiştir.

...

Davacının, dava konusu çeklerin ticari ilişki kapsamında mal alımı için verildiğini, mal teslim edilmediğini bu nedenle çeklerin bedelsiz kaldığını yazılı delille ispatlayamadığı, ilk derece mahkemesince davanın reddine yönelik verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

...

Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 26,30 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 25/04/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi. " denilmiştir.

4.T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 03/11/2018 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

Mahkemece, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, Senette malen veya nakten kısmında ibare olmadığı, Davacının yaptığı şikayetler üzerine Cumhuriyet Başsavcılığında yapılan soruşturmalar takipsizlikle sonuçlandığı,suçlamaların mahiyeti itibarıyla konusu suç teşkil eden konularda yemin teklif edilemeyeceğinden yemin deliline dayanılmasının da söz konusu olamayacağı anlaşıldığı,

davacının iddialarını yazılı delille ispat etmesi gerekmekte olup, davacının dayandığı ve ibraz ettiği delillerin takip dayanağı 30/06/2010 tanzim tarihli , 01/07/2010 vade tarihli 200.000,00TL bedelli senedin teminat senedi olduğunu, bedelsiz olduğunu ve takip alacaklısı hamilin senedin teminat senedi ve bedelsiz olduğunu bile bile borçlunun zararına iktisap ettiğini ispatlamaya elverişli olmadığından ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerektiği, kötüniyet tazminatı talep eden davalı Kasım Sarı takip alacaklısı olmadığı gibi,

ihtiyati tedbir yolu ile takip durdurulmamış olması nedeniyle İİK.72. maddesindeki tazminat koşulları gerçekleşmediğinden davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 03/12/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi." denilmiştir.

III.DEĞERLENDİRME VE NETİCE

1.DAVA KONUSU ÇEKİN İNCELENMESİNDE; Mahkememizce dava konusu çekin yargılama aşamasında muhatap banka olan T.C. ... Bankasına ibraz edildiğinin anlaşılması üzerine ilgili bankaya müzekkere yazılmış ve ibraz anına ilişkin çek sureti temin edilmiştir. Dosya içerisinde yer alan çek suretinin incelenmesinde çekin keşidecisinin dava dışı ... Tic. Ltd., çekin keşide tarihinin 25/09/2021, bedelinin 33.000,00 TL, lehtarının ise davacı ... olduğu, çekin davacı tarafından ciro edildiği, cirantanın ise dava dışı ... olduğu, çekin son hamili olan ... tarafından bankaya ibraz edilerek tahsil edildiği, çek suretinin incelenmesinde davalının çek üzerinde herhangi bir cirosunun bulunmadığı görüldü.

2.TACİR OLAN TARAFLARIN TİCARİ DEFTERLERİNİN İNCELENMESİNE İLİŞKİN DEĞERLENDİRMEDE; Davacı tarafından eldeki davaya konu çekin taraflar arasında "roll ekmek" ürünün ambalajı dolayısıyla verildiği iddia olunmuştur.

a-Davacının Ticari Defterlerinin Değerlendirilmesinde; 12/04/2022 Tarihli bilirkişi raporunda dava konusu çekin dava dışı ... Yemek şirketinden 17/06/2021 tarihinde alınarak davacıya ait defteri kebire işlendiği, çekin davalı şirkete ciro edildiği, verildiği ya da cari hesap kayıtlarına işlendiğine dair incelenen defterlerinde herhangi bir kayıt bulunmadığı rapor edilmiştir.

b-Davalının Ticari Defterlerinin Değerlendirilmesinde; 14/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu çeke ilişkin olarak herhangi bir muhasebe kaydına rastlanılmadığı, taraflar arasında birbirlerine düzenlemiş oldukları fatura, iade faturası, banka işlemleri, çek-senet gibi kıymetli evraklar ve nakit akışına ilişkin bir kayıt olmadığı rapor edilmiştir.

3.ÇEKİN DAVALIYA KARGO YOLULYA TESLİM EDİLDİĞİ, TESLİM ALAN KİŞİNİN DAVALI ÇALIŞANI OLDUĞU, ÇEKİ TAHSİL EDEN KİŞİNİN DAVALI ÇALIŞANI OLDUĞU YÖNÜNDEKİ İDDİALARIN DEĞERLENDİRİLMESİNDE; Dava konusu çekin davacı tarafından davalıya kargo marifetiyle teslim edildiğinin iddia edilmesi üzerine ilgili karşı şirketine müzekkere yazılarak taraflar arasındaki kargo teslimine ilişkin bilgi ve belgeler temin edilmiştir.

... Kargo A.Ş. Müzekkere Cevaplarının İncelenmesinde; İlgili kargo şirketine yazılan müzekkere cevabında 2021 yılı içinde davacı tarafından davalıya iki adet gönderi gönderildiği, bu gönderilerin tarihlerinin ise 21/06/2021 ve 27/01/2021 tarihleri olduğu, dava konusu çekin ise keşide tarihinin bu tarihlerden sonra olan 25/09/2021 tarihi olduğu, hayatın olağan akışı gereğince keşide edilmeden önce dava konusu çekin davalıya gönderilmesinin mümkün olmadığı gibi söz konusu gönderilerin içerisinde neler olduğunun da bilinmediği anlaşılmış ve davacının bu yöndeki iddialarına itibar etmek mümkün olmamıştır.

b-Dava konusu Çeki Tahsil Eden ... Davalı Şirket Temsilci Ya da Yetkilisi Olup Olmadığı Açısından Yapılan İncelemede; Mahkememizce UYAP Bilişim sistemi marifetiyle davalı şirketi temsile yetkili kişi veya kişilere ilişkin ticaret sicil gazetesi ilanlarının dosyamız arasına alınmış, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin 26/07/2018 Tarih ve 9629 Sayılı Gazetesinin 450-451. sayfalarında davalı şirketi temsile yetkili kişinin ... olduğu, çeki tahsil eden ... davalı şirketi temsile yetkili olmadığı anlaşılmakla davacının bu yöndeki iddialarına itibar edilmemiştir.

4.DEĞERLENDİRME VE NETİCE. Dava konusu çek suretinin incelenmesinde çekin keşidecisinin dava dışı ... Tic. Ltd., çekin keşide tarihinin 25/09/2021, bedelinin 33.000,00 TL, lehtarının ise davacı ... olduğu, çekin davacı tarafından ciro edildiği, cirantanın ise dava dışı ... olduğu, çekin son hamili olan ... tarafından bankaya ibraz edilerek tahsil edildiği, çek suretinin incelenmesinde davalının çek üzerinde herhangi bir cirosunun bulunmadığı,

Her ne kadar davacı vekili tarafından 25/11/2022 Tarihli dilekçe ile çeki tahsil eden dava dışı ... ile dava dışı ... davalı şirket çalışanı olup olmadığı yönünde SGK kayıtlarının temini talep edilmiş ise de davacının kendi ticari defter ve belgelerinin incelenmesine ilişkin raporda dava konusu çeki davalı şirkete ciro ettiği ya da aralarındaki ticari ilişki sebebiyle verdiğine ilişkin bir kayıt olmaması, davacının kendi defter ve belgelerine göre davalı ile aralarında ticari ilişki bulunmaması,

yine davalıya ait ticari defter ve belgelerin incelenmesine ilişkin bilirkişi raporunda da davalı ile davacı arasında ticari ilişki olduğuna dair herhangi bir kayıt bulunmaması, ...

Kargo A.Ş'nin müzekkere cevabında 2021 yılı içinde davacı tarafından davalıya iki adet gönderi gönderildiği, bu gönderilerin tarihlerinin ise 21/06/2021 ve 27/01/2021 tarihleri olduğu, dava konusu çekin ise keşide tarihinin bu tarihlerden sonra olan 25/09/2021 tarihi olduğu, hayatın olağan akışı gereğince keşide edilmeden önce dava konusu çekin davalıya gönderilmesinin mümkün olmadığı gibi söz konusu gönderilerin içerisinde neler olduğunun da bilinmemesi, bir an için dava dışı Tuğçe Kendirci'nin davalı çalışanı olarak kabul edilse dahi T.C. ...

Bankası ... Şubesine yazılan ekinde yer alan dava konusu çekin ibraz anına ilişkin çek sureti de nazara alındığında davalının çek üzerinde herhangi bir cirosunun bulunmadığı anlaşılmakla yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay. Hukuk Dairesinin 03/03/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesinin 08/12/2021 Tarih ve ... Esas-...

Karar sayılı ilamı da emsal alınarak davalıya husumet yöneltilemeyeceği anlaşılmakla pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi hususunda Mahkememizde vicdani kanaat hasıl olmuştur.

5.DAVACININ YEMİN DELİLİNE DAYANMASI SEBEBİYLE YEMİN HAKKININ HATIRLATILIP HATIRLATILMAYACAĞI AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE. Her ne kadar davacı tarafından yemin deliline dayanılmış ve dava konusu çekin davalıya kargo marifetiyle gönderildiği ve kötüniyetli olarak davalı yanca ciro edilmeksizin tahsil eden Tuğba Kendirci'ye ciro edilmek suretiyle tahsil edildiği yönünde savunmada bulunulmuş ise de 6100 Sayılı Kanunun 226/1-c maddesi ile yukarıda detayı verilen T.C.

Yargıtay. Hukuk Dairesinin 25/04/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ve T.C. Yargıtay. Hukuk Dairesinin 03/11/2018 Tarih ve ... Esas-...

Karar sayılı ilamı gereğince mal teslim edilmemesi sebebiyle avans olarak verilen çekin bedelsiz kaldığı ya da çekin davalıya beyaza imza şeklinde ciro edilmesine rağmen zarara uğratma kastıyla üçüncü kişiye devrinin 5237 Sayılı TCK'nın 156/1 ve 209/1-2 maddeleri gereğince konusunun suç teşkil etmesi sebebiyle yemine konu olamayacağı anlaşılmakla davacıya yemin teklif etme hakkı tanınmasına yer olmadığına karar verilmiş ve davacıya yemin hakkı hatırlatılmadan hüküm tesis edilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Katip Hakim