Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/162 K.2022/184

İddianın özeti

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Bankası ... Şubesi'nde ...

Müşteri No'lu hesabına ait çek koçanının kaybolduğunu, kaybolan çek koçanında hiç kullanılmamış 43 adet çek yaprağı bulunduğunu, çek yapraklarına ait seri numaraların ..., ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... ,... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... olduğunu, çek sayfalarının kötü niyetli 3. şahısların eline geçmesi ve doldurularak kullanılmasının firmanın mağduriyetine neden olacağını, bu nedenlerle çeklerin ibrazında bankaca ödenmemesine,

ödeme yasağı konulmasına ve söz konusu çeklerin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

6102 sayılı TTK'nin 651 ve TTK 'nin 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda ve de bu davalar nedeniyle talep edilecek ödeme yasağını havi içeren taleplerle ilgili olarak dava açma yetkisi hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. (Yargıtay .Hukuk Dairesinin 04/07/2014 tarih, ... E. ... K. sayılı ilamı)

Yine emsal nitelikteki Yargıtay .Hukuk Dairesinin 20/04/2016 tarih, ... E. ... K. sayılı ilamında da ifade edildiği üzere; Davacının çek hesabı sahibi olup, kendi çekleri hakkında zayi nedeniyle iptal davası açamayacağı gerekçesiyle davanın reddine yönelik yerel mahkemece verilen karar onanmıştır.

Mahkememizce de benimsenen birçok yerleşik Yargıtay Kararında belirtildiği gibi TTK nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK. nun 818/s maddesi yollamasıyla 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptal davası açabileceği ve keşideci olan davacının veya çek koçanı sahibinin dava açma (aktif husumet) ehliyeti olmadığı anlaşılmıştır.

Zayi olmuş çek hakkında keşideci, ibraz süresi geçtikten sonra çekten cayabilir veya çekte imzası yoksa her zaman muhatap banka şubesini çekteki imzanın kendisine ait olmadığı yönünde uyarabilir veyahut hamile karşı menfi tespit davası veyahut da lehtara karşı menfi tespit ve/veya istirdat davası açabilir.

Ayrıca dava konusu 43 adet çek, çek vasfında olmayıp, tüm hanelerinin boş ve keşidecinin imzasını içermediği, TTK. nun 812. maddesi gereğince muhatap bankanın sahte çeki ödemesi halinde kendisinin sorumlu olacağı, çek hesabı sahibinin her ne kadar muhatap bankayı ödemeden men yetkisi yok ise de bunun keşidecinin imzasını taşıyan çek için geçerli olduğu, keşidecinin sahte çeki veya sahte imzalı çeki ödemekten men etmesine gerek olmaksızın çekin veya çekteki imzanın sahte olduğunu bankaya bildirmesi yeterli olup, zaten banka sahte çeki ödemez, öderse sonucuna bankanın katlanacağı açıktır.

Bu durumda çek hesabı sahibi, çekin veya çekteki keşideci imzasının sahteliğini bankaya bildirmekle amacına fazlasıyla ulaşabilir. Keşidecinin bu şekilde mahkememize başvurmasında hukuki yararı yoktur, bankaya başvurması yeterlidir. Bu nedenle davanın reddine ilişkin aşağıdaki hükmün kurulması gerekmiştir.

Katip ... Hakim ...