Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/642 K.2022/593

İddianın özeti

Davacı dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... ... /... Şubesine ait ... çek nolu boş 1 adet çeki kaybettiğini, çekin koybolduğunu veya çalındığını, çekin kötü niyetli kişilerin eline geçme ihtimaline binaen huzurdaki davanın açıldığını, kaybolan çekin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçme ve çeki tahsil etme durumlarının olduğunu, çekin müvekkilinin yedinde bulunduğu sırada kaybolduğundan tahsilatının mümkün olmadığını, bu durumun müvekkilinin mağduriyetine neden olacağını, ileride müvekkilinin telafisi mümkün olmayan zararlara uğramaması için HMK 389 maddesi gereği ihtiyati tedbir kararı verilerek ... ... /... şubesine müzekkere yazılmasını, dava konusu çekin icraya konulmaması yasağı getirilmesini ve çekin ödenmemesi konusunda ödemeden men kararı verilmesini talep etmiştir.

Dava ilk olarak T.C. Ereğli(Konya) . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açıldığı, mahkemece yapılan yargılama sonucunda 31/08/2022 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı yetkisizlik kararı ile dosyanın mahkememize gönderildiği, mahkememizin ... Esas sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK'nin 651 ve TTK 'nin 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda ve de bu davalar nedeniyle talep edilecek ödeme yasağını havi içeren taleplerle ilgili olarak dava açma yetkisi hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. (Yargıtay .Hukuk Dairesinin 04/07/2014 tarih, ... E. ... K. sayılı ilamı)

Yine emsal nitelikteki Yargıtay .Hukuk Dairesinin 20/04/2016 tarih, ... E. ... K. sayılı ilamında da ifade edildiği üzere; Davacının çek hesabı sahibi olup, kendi çekleri hakkında zayi nedeniyle iptal davası açamayacağı gerekçesiyle davanın reddine yönelik yerel mahkemece verilen karar onanmıştır.

Mahkememizce de benimsenen birçok yerleşik Yargıtay Kararında da belirtildiği gibi TTK nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK. nun 818/s maddesi yollamasıyla 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptal davası açabileceği ve keşideci olan davacının veya çek koçanı sahibinin dava açma (aktif husumet) ehliyeti olmadığı anlaşılmıştır.

Zayi olmuş çek hakkında keşideci, ibraz süresi geçtikten sonra çekten cayabilir veya çekte imzası yoksa her zaman muhatap banka şubesini çekteki imzanın kendisine ait olmadığı yönünde uyarabilir veyahut hamile karşı menfi tespit davası veyahut da lehtara karşı menfi tespit ve/veya istirdat davası açabilir.

Zayi olmuş çek hakkında keşideci, ibraz süresi geçtikten sonra çekten cayabilir veya çekte imzası yoksa her zaman muhatap banka şubesini çekteki imzanın kendisine ait olmadığı yönünde uyarabilir veyahut hamile karşı menfi tespit davası veyahut da lehtara karşı menfi tespit ve/veya istirdat davası açabilir.

Ayrıca dava konusu çek, çek vasfında olmayıp, tüm hanelerinin boş ve keşidecinin imzasını içermediği, TTK. nun 812. maddesi gereğince muhatap bankanın sahte çeki ödemesi halinde kendisinin sorumlu olacağı, çek hesabı sahibinin her ne kadar muhatap bankayı ödemeden men yetkisi yok ise de bunun keşidecinin imzasını taşıyan çek için geçerli olduğu, keşidecinin sahte çeki veya sahte imzalı çeki ödemekten men etmesine gerek olmaksızın çekin veya çekteki imzanın sahte olduğunu bankaya bildirmesi yeterli olup, zaten banka sahte çeki ödemez, öderse sonucuna bankanın katlanacağı açıktır. Bu durumda çek hesabı sahibi, çekin veya çekteki keşideci imzasının sahteliğini bankaya bildirmekle amacına fazlasıyla ulaşabilir.

Davacı çek hesabı sahibi yani keşideci olup, kendi çeki hakkında zayi nedeniyle iptal davası açamayacağından, HMK nun 114/1-d (tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartıdır), yine imzasız boş çek yaprağı TTK 'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca kambiyo senedi niteliğinde olmadığından ve HMK nun 115/2. maddeleri gereğince dava şartlarından olan bu hususun sonradan giderilmesi mümkün olmadığından bu konuda davacıya ek süre vs. verilmesine gerek olmaksızın dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin olarak aşağıdaki hükmün kurulması gerekmiştir.

Katip ... Hakim ...