Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/50 K.2023/652

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

MÜFLİS

DAVA

Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235))

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

HEYETİMİZCE GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu23/01/2023 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı müflis şirket hakkında Konya. Asliye Ticaret Mahkemesinin 07/04/2021 tarih, ... esas ... karar sayılı ilamı ile iflas kararı verildiğini, verilen karar gereğince Konya.

İcra Müdürlüğünün ... iflas sayılı dosyası ile iflas işlemlerinin başlatıldığını, müvekkili şirket tarafından müflis şirkete satılan malların bedeli olarak faturaya dayalı toplam 26.195,40USD alacaklarının olduğunu, bu alacaklarına karşılık olarak 05/07/2019 vade tarihli 13.196,00USD ve 28/06/2019 vade tarihli 13.000,00USD bedelli iki adet çek verildiğini, vade tarihinde ödenmeyen fatura bedellerine ilişkin %4 vade farkı uygulanmasına karar verildiğini, davalı tarafça verilen iki adet çek bedellerinin vadesinde tahsil edilmek istendiğini ancak bankada karşılıksız olduğunun belirlendiğini,

müvekkilinin müflis şirketten iflasın açıldığı tarih olan 07/04/2021 tarihi itibariyle 48.707,41USD alacağının olduğunu, iflas tarihi itibariyle döviz kurunun 8,1958 TL olup alacaklarının TL karşılığının 399.196,19TL olduğunu, bu bedelin tahsili için süresi içinde 03/06/2021 tarihli dilekçeleri ile iflas masasına alacak kayıt başvurusu yaptıklarını, iflas müdürlüğünce hazırlanan 03/01/2023 tarihli sıra cetveli ile müvekkili şirketin alacak başvurusunun reddine ilişkin verilen kararın aynı tarihte e-tebligat ile müvekkile tebliğ edildiğini, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, alacaklarının fatura ve çeke dayalı olduğunu,

müvekkilinin zarara uğratıldığını beyanla öncelikle ikinci alacaklılar toplantısına katılmak üzere tedbir kararı verilmesini, müvekkilinin fatura ve çeke dayalı olan 399.196,19TL alacağının sıra cetveline kayıt ve kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin müflis şirket üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı iflas müdürlüğünce mahkememize verilen 03/02/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin alacak kaydı sırasında ibraz ettiği belgelerden alacağın iflas açıldığı anda tahakkuk edip etmediğinin belirsiz olduğu ve bu nedenle açılan davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce, Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı dosyası, Konya . İcra Dairesinden iflas dosyasına ilişkin bilgi ve belgeler, ... Bankası ... Şubesinden davaya konu edilen çeklere ilişkin bilgi ve belgeler, Mevlana Vergi Dairesi ve Selçuk Vergi Dairesinden müflis şirkete ait BA-BS formları celp edilmiş, davacı şirket defter ve kayıtları üzerinde muhasebe uzmanı bilirkişiden rapor alınmıştır.

Konya . İcra Müdürlüğünün 25/01/2023 tarih ve ... iflas esas sayılı cevabı yazıları ile; Dava konusu müflis ... Ticaret Anonim Şirketi hakkında Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin 07/04/2021 tarih, ... esas ve ... karar sayılı kararı ile iflasına karar verildiği, birinci alacaklılar toplantısında seçilen iflas idare memurlarının istifası nedeniyle dosyada iflas idare memuru bulunmadığı, ikinci alacaklılar toplantısının 01/03/2022 tarihinde yapılmasına karar verildiği, ikinci alacaklılar toplantısına kadar masayı iflas idaresinin temsil etmesine karar verildiği bildirilmiştir.

Konya . İcra Müdürlüğünün 10/07/2023 tarih ve ... iflas esas sayılı cevabı yazıları ile; müflis şirket yetkilisi ...'a 03/03/2023 tarihinde şirkete ait 2016-2021 yıllarına ait ticari defter ve kayıtların bilirkişi incelemesine esas olmak üzere müdürlüklerine teslim edilmesine yönelik muhtıra gönderildiği ancak şirket yetkilisi tarafından cevap verilmediği ve istenilen defter ve kayıtların müdürlüklerine teslim edilmediği, şirket yetkilisi hakkında suç duyurusunda bulunulduğu bildirilmiştir.

Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin 07/04/2021 tarih, ... esas ve ... karar sayılı karar ile; dava konusu ... Ticaret Anonim Şirketinin iflasına, iflasın 07/04/2021 günü saat 14:15 itibariyle açılmasına karar verildiği, kararın 12/09/2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

... Bankası ... Şubesinin 11/07/2023 tarihli yazı cevabı ile; "Keşidecisi ... Tic. A.Ş. olan ... seri nolu 28.06.2019 keşide tarihli 13.000,00 USD bedelli çekin 28.06.2019 tarihinde, keşidecisi ... Tic. A.Ş. Olan 6001223 seri nolu 05.07.2019 keşide tarihli 13.196,00 USD bedelli çekin 05.07.2019 tarihinde Bankamıza takas merkezi aracılığı ile ibraz edildiği sonradan tespit edilmiş olup; ibraz anındaki görüntüleri ise ektedir. Anılan çekler kapsamında Bankamız tarafından herhangi bir ödeme yapılmamıştır. Çek yasal yükümlülük bedeli ödemesi de yapılmamıştır." şeklinde bilgi verildiği anlaşılmıştır.

DAVANIN NİTELİĞİ, DEĞERLENDİRİLME VE GEREKÇE

Dava, iflas sıra cetveline kayıt ve kabul davasıdır. Dava konusu .... A.Ş.'nin Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin 07/04/2021 tarih ve ... esas, ... karar sayılı kararı ile iflasına ve iflasın karar tarihi itibariyle açılmasına karar verildiği, kararın 12/09/2022 tarihinde kesinleştiği, müflis şirketin iflası üzerine de Konya . İcra (İflas) Müdürlüğü'nce ... İflas sayılı iflas masasının oluşturulduğu anlaşılmıştır. Davacı vekili müvekkilinin faturadan ve çekten kaynaklı alacaklarının taleplerine rağmen sıra cetveline kabul edilmediğini ileri sürerek 48.707,41USD miktarlı alacağın müflis şirketin iflas sıra cetveline kayıt ve kabulünü talep etmiştir.

Yargıtay. H.D.'nin 04.05.2016 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında belirtildiği üzere, "Alacaklıların alacaklarını kaydettirmeleri için 2004 sayılı Kanun'un 219/2. maddesinde öngörülen bir aylık sürenin bitiminden sonra, iflas idaresi alacakların doğru olup olmadığını incelemeye başlar. Maddi yönden inceleme sonucu kabul edilen her alacak tespit edilen sıraya göre sıra cetveline kaydedilir.

Kabul edilmeyen alacaklar da red sebebleri ile birlikte sıra cetvelinde gösterilir. İflas idaresi 2004 sayılı Kanun'un 232. maddesinde öngörülen sürede düzenlediği sıra cetvelini iflas idaresine verir ve alacaklıları aynı Kanun'un 166/2. maddesindeki usule göre ilan yoluyla haberdar eder. Ayrıca iflas masasına müracaat sırasında tebligatı gösterir adres ve tebligat masrafları için avans yatıranlara sıra cetveli tebliğ edilir.

Sıra cetveline itiraz davalarında dava açma süresi, görev ve yetki 2004 sayılı Kanun'un 235. maddesinde düzenlenmiştir. Bu hükme göre dava açma süresinin ilandan itibaren başlayacağı belirtildikten sonra, ayrıca 2004 sayılı Kanun'un 223/3. maddesi hükmünün saklı olduğu belirtilmiştir.

Saklı tutulan hükme göre, iflas masasına müracaat eden alacaklılar tebligatı kabule elverişli adres gösterir, yazı ve tebligat masrafları için avans yatırmışlarsa sıra cetveline itiraz davası açma süresi bu alacaklılar hakkında sıra cetvelinin kendilerine tebliğinden itibaren başlar. Davanın onbeş gün içinde açılması gerekmektedir. Bu süre hak düşürücü süre olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınır.

2004 sayılı Kanun'un 235/1. maddesine göre sıra cetveline itiraz davası iflas kararı veren ticaret mahkemesinin bulunduğu yerdeki herhangi bir ticaret mahkemesinde açılabilir. Görevin belirlenmesinde dava değerinin önemi olmadığı gibi, buradaki mahkemenin yetkisi de kamu düzenine ilişkindir."

Müflis şirketin iflas kararı mahkememizin yetki sınırlarındaki mahkemece verildiğinden iş bu davaya bakmaya mahkememizin kesin yetkili olduğu anlaşılmıştır.

Davacının iflas masasına başvurmasına rağmen, alacağın yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle, alacağın masaya kaydedilmesi talebinin reddedildiği ve sıra cetvelinin davacı tarafa 08/01/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davanın da 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı, iş bu davada kayıt kabul istemini 4 adet faturaya ve 2 adet unsurları tam olan çeke dayandırmıştır. Talebin dayanağı olan çeklerin incelenmesinde; keşidecisinin müflis şirket, lehtarının davacı şirket olduğu ve keşide tarihlerinin iflastan önce olduğu anlaşılmıştır. İlgili banka şubesinden gelen yazı cevabından söz konusu çeklerin lehtar-davacı tarafından tahsil edilemediği görülmüştür.

Davacı şirketin ticari defterler üzerinde yaptırılan yerinde inceleme neticesinde muhasebe uzmanı bilirkişinin düzenlediği rapor içeriğine göre toplam bedeli 26.196USD olan çekler sebebiyle davacının usulüne uygun tuttuğu defter kayıtları nazarında müflis şirketten belirtilen miktar kadar alacaklı olduğu tespiti yapılmıştır. Her ne kadar mahkememizce müflis şirket defterleri üzerinde de inceleme yaptırılmak istenilmiş ise de, gerek iflas idaresinin gerek mahkememizin müflis şirkete yapmış olduğu defter ibrazını içerir ihtaratların sonuçsuz kalması ve ayrıca dosyaya görevlendirilen bilirkişinin yerinde araştırma yapmasına rağmen defterlere erişememesi sebebiyle müflis şirketin ticari defterleri üzerinde inceleme yapılması mümkün olmamıştır.

Bu itibarla davacı şirketin usulüne uygun tutulan defter kayıtları, birbirini teyit eden BA-BS formları, ilgili çeklere ilişkin bankadan gelen yazı cevabı dikkate alınarak çek bedellerinin toplamı olan 26.196USD miktarı kadar iflas tarihi itibariyle davacı şirketin müflis şirketten alacaklı olduğu sonucuna varılmıştır. Davacı tarafça her ne kadar bu çekler haricinde dört adet fatura bedelinin toplamı olan 22.511,41USD'nin de sıra cetveline kayıt kabulü talep edilmiş ise de bahse konu faturaların alacağın varlığını tek başına ispata elverişli olmaması, faturada belirtilen mal veya ürünlerin müflis şirkete teslimine ilişkin dosyaya delil ibraz olunmaması ve davacı şirketin ticari defter kayıtları dikkate alınarak faturalara ilişkin talebin kabulü mümkün görülmemiştir.

Yargıtay . Hukuk Dairesinin ... esas, ... karar sayılı ilamı ile;

"...Dava kayıt kabul istemine ilişkindir. Yabancı para alacaklarının iflas masasına kayıt şekli konusunda İcra ve İflas Kanunu'nda açık bir hüküm yoktur. Sadece İcra ve İflas Kanunu'nun 198. maddesinin 1. fıkrasında, konusu para olmayan alacakların, ona eşit bir kıymete para alacağına çevrileceği öngörülmüştür.

Öğretide, konusu yabancı para olan alacakların da anılan yasa hükümlerine göre iflasın açıldığı andaki döviz kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilerek iflas masasına yazdırılacağı kabul edilmiştir (.... İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, 2013, 2. Baskı, Ankara, sf.1244).

İcra İflas Kanunu'nun 195. maddesinde iflasın açılması ile müflisin borçlarının muaccel olacağı ve iflasın açıldığı güne kadar işlemiş faiz ve takip masraflarının ana paraya ilave edilerek masaya kaydedileceği öngörülmüştür. Bu hükmün amacı, iflas tarihinde masanın aktif ve pasiflerinin eşit şekilde ve aynı zamanda belirlenerek müflisin tüm alacaklılarına eşit ödeme yapılmasıdır. Bunu sağlamak için de yabancı para alacakların aynı paraya (Türk Parasına) çevrilmesi gerekir.

Çeviri zamanı ise, yabancı para alacakları ve konusu para olmayan alacaklar için iflas kararının verildiği tarih olmalıdır. Diğer taraftan yabancı para alacağının aynen kaydı, alacaklılar arasında eşitliği ön planda tutan İflas Hukukunun bu prensibini de zedelemiş olacaktır.

Zira, iflasta imtiyazlı alacaklar İİK'nın 206. maddesinde ilk beş sırada sayılmış olup, yabancı paranın masaya aynen kaydedilmesi halinde, yabancı para alacakları lehine kanunda öngörülmeyen bir imtiyaz yaratılmış olur. Bu durumda ise, aynı sırada bulunan ülke parası alacaklısı ile yabancı para alacaklısı arasında eşitsizlik meydana gelecektir. Bu sonuç ise, her sıradaki alacaklıların eşit hakka sahip olduğunu belirten İİK'nın 207. maddesine aykırılık teşkil eder.

Dairemizin istikrarlı içtihatlarında da belirtildiği üzere, iflas davalarının kamu düzenini ilgilendiren davalardan olması ve mahkemece kayıt kabulüne karar verilecek miktarın diğer alacaklıların alacak miktarlarını ve haklarını da etkileyecek olması sebebiyle, davacının müflis şirketten olan alacağının iflasın açıldığı tarihteki Merkez Bankasının efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası'na çevrilerek masaya kayıt ve kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yabancı para cinsinden hüküm tesisi doğru olmamıştır..." şeklinde karar verilmiştir.

Mahkememizce de benimsenen ve yukarıda yer verilen Yargıtay ilamı dikkate alınarak davacının 26.196USD tutarındaki alacağının iflas tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuruna göre TL karşılığının 214.697,18TL olduğu ve kayıt kabul hükmünün bu miktar üzerinden kurulması gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

Başkan Üye Üye Katip