Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/519 K.2024/518

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI : 1-

VEKİLİ

DAVALI : 2-

VEKİLİ

DAVA

Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇE YAZIM TARİHİ

Davacı taraf vekilinin davalılar aleyhine açtığı işbu dava mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizce duruşma yapılmaksızın evrak üzerinden yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle.

01.08.2023 tarihinde ...'ye ait olan kaza anında ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı ve ... numaralı poliçe ile müvekkil şirketin genişletilmiş kasko sigortalısı olan araç Türkalp sokağı takiben pazar alanı istikametinden Soytürk sokak istikametine doğru giderken no:69 önüne geldiğinde sürücünün aracın hakimiyetini kaybetmesi ve yolun ortasında kalmış olan ...'a ait ... seri numaralı elektrik direğine aracının ön kısmı ile çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, araçta maddi hasar oluştuğunu,

kaza sonucu ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasar sebebiyle müvekkili şirket tarafından 19.08.2023 tarihinde sigortalısına 275.000,00 TL ödendiğini, ödenen iş bu bedelden 173.250,00 TL sovtaj bedeli düşüldükten sonra kalan 101.750,00 TL bedelin kusur oranına göre bakiye 25.437,50 TL hasar bedelinden sigortalı aracın hasara uğramasına neden olan Konya Selçuklu Belediye Başkanlığı ve ...

Anonim Şirketi müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, bu nedenlerle fazlaya ilişkin her türlü hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla 01.08.2023 tarihinde gerçekleşen kaza sebebiyle müvekkili şirket tarafından ödenen 25.437,50 TL'nin ödeme tarihi olan 19.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri, arabuluculuk ücreti ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Başkanlığı vekili cevap dilekçesi ile özetle.

Davaya konu olayda müvekkili kurumun sorumluluğu olmadığını, müvekkili kurumun olaya konu elektrik direğini kaldırma yetkisi ve sorumluluğu olmadığını, bu konuda tüm sorumluluk diğer davalıya ait olduğunu, diğer davalıya mevcut direğin kaldırılması amacıyla 06.01.2016 tarih ve 492 sayılı yazı ( EK-1 ) ile bildirim yapıldığını, ayrıca 08.06.2018 tarihli yazıda ( EK-2 ) davaya konu olayın gerçekleştiği sokakta müvekkili kurum tarafından bordür, asfalt çalışması yapılacağından diğer davalının alt yapı çalışmalarının bitirilmesi için de yazı yazıldığını, müvekkili kurumun davaya konu olayda direği kaldırılması için yetkisi olmadığı gibi,

direği kaldırılması için diğer davalıya yazılar yazdığını, bu nedenlerle öncelikle müvekkili kurum yönünden görevsizlik kararı verilmesini, hukuki dayanaktan yoksun iş bu davanın müvekkili kurum yönünden reddini, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasını ve davacının taraflarına vekalet ücreti ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile özetle.

Davanın görevsiz mahkemede açıldığını, müvekkiline husumet düşmediğini, belediye sınırları içerisinde yol durumunu düzenlemek belediyelere ait olduğunu, dava konusu kazanın meydana geldiği yerin şehir içi sokak içinde olması itibariyle Belediyeler, şehir içi karayollarının yapım ve bakımdan sorumlu olduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmak, Karayolu yapısında ve üzerinde yapılacak çalışmalarda gerekli tedbirleri almak, aldırmak ve denetlemek, Karayolunda trafik için tehlike teşkil eden engelleri gece veya gündüze göre kolayca görülebilecek şekilde işaretlemek veya ortadan kaldırmak,

konusunda görevli ve yetkili olduğunu, zararın meydana gelmesinde müvekkilinin kusuru olmadığını, davacının kendi kusurunu müvekkiline yüklemeye çalıştığını, kazaya sebep olan aracın daha önce de kaza yaptığını, sovtaj bedeli gerçeği yansıtmadığını, bu nedenlerle davanın, öncelikle görevsizlik nedeniyle usulden reddini, mahkememiz aksi kanaatte olması halinde davada müvekkilinin husumet düşmemesi ve kusurunun bulunmaması sebepleriyle esastan reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ

Taraflar arasında görülmekte olan davanın davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalı ...'ye "Genişletilmiş Kasko Sigorta" poliçesi kapsamında ödemiş olduğu miktarın rücuen tahsili amacıyla açılan tazminat davası olduğu görüldü.

II.HÜKME EMSAL ALINAN YÜKSEK MAHKEME İLAMLARI

1.T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 14/03/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Davacı sigorta şirketi, eldeki davayı sigortalısının halefi olarak açmış olmasına göre, görevli mahkemenin tayininde sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyetinin nazara alınması gerekir. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22/03/1944 tarihli ... Esas ve ... Karar sayılı ilamında bu husus "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak, sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" şeklinde vurgulanmaktadır.

Öte yandan, TTK'nın "Halefiyet" başlığı altındaki 1472. (eski TTK 1301.) maddesinde; “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.” hükmüne yer verilmiştir.

Bu durumda, davacının sigortalısının tacir olmadığı ve davanın sigorta sözleşmesinden değil, davalının kusuru ile gerçekleşmesine sebebiyet verdiği iddia edilen haksız fiilden kaynaklandığı anlaşılmakla, uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir." denilmiştir.

2.T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 02/03/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Davacı sigorta şirketi, eldeki davayı sigortalısının halefi olarak açmış olmasına göre, görevli mahkemenin tayininde sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti nazara alınır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22.03.1944 tarihli ... Esas ve ... Karar sayılı ilamında bu husus "sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak, sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" şeklinde vurgulanmaktadır.

Öte yandan, TTK'nun "Halefiyet" başlığı altındaki 1472.(eski TTK 1301.) maddesinde; "sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder" hükmüne yer verilmiştir.

Bu durumda, davacının sigortalısının tacir olmadığı ve davanın sigorta sözleşmesinden değil, davalının kusuru ile gerçekleşmesine sebebiyet verdiği iddia edilen haksız fiilden kaynaklandığı anlaşılmakla, uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir." denilmiştir.

3.T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 24/05/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Halefiyet ilkesi doktrinde ''zarar gören sıfati ile sigorta ettiren rizikonun gerçekleşmesi sebebiyle meydana gelen zararlar için üçüncü şahsa karşı harhangi bir hukuki sebebe binaen tazminat alacağına sahip ise, bu hakkı ödenen sigorta tazminatı miktarınca kanun icabı sigortacıya geçmesi hali'' şeklinde tanımlanmıştır.( ..., Uygulamalı Zarar Sigortaları hukuku, Ankara 2012, syf: 224 ve devamı) iş bu tanımdan da anlaşılacağı üzere buradaki halefiyet ilkesi dava hakkını tanımakta olup, sigortalının diğer bir deyimle yerine kaim olunanın sahip olmadığı bir takım özel üstünlükleri halefe vermiş değildir.

Buradan hareketle yerine halef olunan ile zarar verenin arasındaki dava hangi şartlarda görülecek ise halef sigorta ile zarar veren arasındaki dava da aynı şartlarla görülmesi gerekmektedir.

Bu durumda zarar veren davalı ile zarar gören sigortalı arasındaki dava haksız fiil sorumluluğundan kaynaklı olup Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden, sigortalının yerine kaim sigorta şirketi ile davalı zarar veren arasındaki salt halefiyet ilkesine dayalı iş bu davanın da Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerekmektedir.

Keza zarar veren ile davacının arasında bir sigorta ilişkisi doğmuş değildir. ( halefiyet ilkesi ve yukarıda vardığımız sonucu öngören örnek içtihad 22/03/1944 tarih ...-... sayılı yargıtay içtihadı birleştirme kararı; ..., age sayfa: 225 ve devamı, )" denilmiştir.

III.DEĞERLENDİRME VE NETİCE

1.Somut olayda davacı ile dava dışı sigortalı arasında akdedilen poliçenin incelenmesinde; Poliçenin 04/11/2021 tarihinde başladığı ve 04/11/2022 tarihinde sona erdiği, sigortalının dava dışı ... olduğu, sigorta konusunun ... plakalı "Hususi Otomobil" olduğu, anlaşılmıştır.

2.Yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay. Hukuk Dairesinin 14/03/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı, T.C. Yargıtay. Hukuk Dairesinin 02/03/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesinin 24/05/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı da nazara alındığında.

Davacı sigorta şirketinin, eldeki davayı dava dışı sigortalısının halefi olarak açmış olmasına göre görevli mahkemenin tayininde dava dışı sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyetinin nazara alınması gerekmektedir. T.C. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22/03/1944 tarihli ... Esas ve ... Karar sayılı ilamında bu husus "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir.

Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak, sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" şeklinde vurgulanmıştır.

3.Halefiyet ilkesi doktrinde ''zarar gören sıfati ile sigorta ettiren rizikonun gerçekleşmesi sebebiyle meydana gelen zararlar için üçüncü şahsa karşı harhangi bir hukuki sebebe binaen tazminat alacağına sahip ise, bu hakkı ödenen sigorta tazminatı miktarınca kanun icabı sigortacıya geçmesi hali'' şeklinde tanımlanmıştır.( ..., Uygulamalı Zarar Sigortaları hukuku, Ankara 2012, syf: 224 ve devamı) iş bu tanımdan da anlaşılacağı üzere buradaki halefiyet ilkesi dava hakkını tanımakta olup, sigortalının diğer bir deyimle yerine kaim olunanın sahip olmadığı bir takım özel üstünlükleri halefe vermiş değildir.

Buradan hareketle yerine halef olunan ile zarar verenin arasındaki dava hangi şartlarda görülecek ise halef sigorta ile zarar veren arasındaki dava da aynı şartlarla görülmesi gerekmektedir. Mahkememizce dava dışı sigortalı ...'nin tacir olup olmadığı hususunda araştırma yapılmış, ticaret sicil müdürlüğünün 01/07/2024 tarihli müzekkere cevabı ile esnaf ve sanatkarlar odasının 01/07/2024 tarihli müzekkere cevabından tacir olmadığı anlaşılmıştır.

Vergi dairesinden gelen 04/07/2024 tarihli müzekkere cevabında sigortalının işletme hesabına göre defter tutmakla mükellef olduğu, vergi beyannamelerinin incelenmesinde yıllık alış-satış tutarlarının 6102 sayılı TTK 11/2 maddesi ile Esnaf ve Sanatkarlar ile Tacir ve Sanayicinin Ayrımına İlişkin 18/06/2007 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı gereğince 2013 sayılı VUK mükerrer 177.maddesi gereğince tacir sayılmasını gerektirir sınırı geçmediği bir başka ifade ile tacir sayılmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda davaya dayanak sigorta poliçesinin Genişletilmiş Kasko Sigorta poliçesi olması ve konusunun ... plakalı "Hususi Otomobil" olduğu zarar veren davalılar ile zarar gören sigortalı arasındaki dava haksız fiil sorumluluğundan kaynaklı olup Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden davanın 6100 sayılı HMK m. 114/1-c maddesi gereğince usulden reddine karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Katip Hakim