Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/632 K.2025/133

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI : HASIMSIZ

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARAR YAZMA TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle. Müvekkil tarafından keşide edilen ... Bankası ... Şubesi, lehtarının ... Sistemleri Şirketinin olduğu, 200.000TL tutarında, 20/09/2024 vade tarihli, ... nolu çek ve müvekkilin ciranta ve lehtar olduğu; ... Ticaret Ltd. Şti. Tarafından keşide edilen ... Bankası ... Şubesi, lehtarının ... Tic. Ltd. Şti.

Olduğu, 40.000TL tutarında, 28/08/2024 vade tarihli, ... nolu çek keşide edildiğini, her ne kadar ilk çek için keşidecinin dava açamayacağına ilişkin yargıtay kararları mevcut olsa da keşidecinin elinden çıkıp lehtara ulaşmayan çekler de keşidecinin de dava açabileceğine ilişkin pek çok yargıtay kararı mevcut olduğundan ilgili çek için de ödeme men ve iptal haklarının mevcut olduğunu, her iki çek de müvekkilinin elinden ...

Makineye ulaştırılması için çıkmışken kaybolduğunu, çekler ile ilgili bütün aramalar yapıldığını, çekin kaybolmasıyla ilgili Konya Cumhuriyet Başsavcılığı ...

Sor. numaralı dosyasına da şikayette bulunulduğunu, müvekkilinin kaybolan çekin kötü niyetli üçüncü kişiler tarafından bankadan tahsil edilme riski ile karşı karşıya olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın kabul edilmesi halinde, başta müvekkilinin üzerinde bulunan ve detayları yukarıda belirtilen çeklerin ödenmesini engellemek amacıyla ödeme yasağı konulmasına ve ilgili çeklerin iptaline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davanın, 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesi delaletiyle adı geçen kanunun 757 ila 763 maddelerine dayanan çek iptali davasıdır.

Keşidecisi ... Ticaret Limited Şirketi, Muhatap Banka Şubesi ... Bankası ... Şubesi Müdürlüğü, Çek Seri Numarası ... , Keşide Tarihi 28/08/2024 , Miktarı (bedeli) 40.000,00 TL, olan çek yönünden;

T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 17/06/2019 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Ancak çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır." denilmiştir.

Mahkememizce ... Bankasına müzekkere yazılarak dava konusu çekin bilgilerinin gönderilmesinin istenildiği, müzekkereye verilen 29/08/2024 tarihli yazı cevabında Keşidecisi ... Tic. LTD ŞTİ, Muhatap Banka Şubesi ... Bankası ... Şubesi Müdürlüğü, Çek Seri Numarası ... , Keşide Tarihi 28/08/2024 , Miktarı (bedeli) 40.000,00 TL, çekin cirosunda görülen Ulusal Faktoring Aş tarafından takasa konulduğu bildirilmiştir.

Mahkememizce davacı şirket vekiline 6102 Sayılı Kanunun 763/1 maddesi gereğince istirdat davası açmak üzere iki haftalık kesin süre verildiği, kesin süre içerisinde davacı tarafından T.C. Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile çeki elinde bulundurduğu tespit edilen ... Aş'ye karşı istirdat davası açmış olduğu anlaşılmakla, yukarıda detayı verilen Yüksek Mahkeme ilamı doğrultusunda Konusu kalmayan davanın esası hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

Keşidecisi ... Ticaret Limited Şirketi, Muhatap Banka Şubesi ... Bankası ... Şubesi Müdürlüğü, Çek Seri Numarası ..., Keşide Tarihi 20/09/2024 , Miktarı (bedeli) 200.000,00 TL, olan 1 adet çeke ilişkin olarak;

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde; '' (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.

(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir." "İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise; '' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Kanunun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca; ''(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir. (2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir. Hükümleri yer almaktadır. Anılan maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir.

Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir. (Yargıtay HGK ... E., ... K.)

Dava konusu çeklerin keşidecisinin davacı olduğu, 6102 sayılı TTK'nin 818/1-s maddesi uyarınca çekler hakkında da uygulanacak aynı Yasa'nın 757. ve devam eden maddeleri gereğince zayi nedeniyle çek iptal davası açma hakkının hamile tanınmış bir hak olduğu, keşidecinin bu hükme dayanarak iptal davası açma hakkı bulunmadığı, davacı da ihtilaf konusu çeklerin keşidesi olduğundan 6102 sayılı TTK'nin 757 vd. maddelerine dayanarak çek iptali davası açamaz. (Yargıtay . HD ... E., ... K.)

"Zayi nedeniyle senet ve çek iptali davası TTK 651, 652 ve 757 maddeleri ve (6102 Sayılı) 818/1-s maddesindeki atıf uyarınca aynı Kanun'un 757 ve devamı maddeleri gereğince ancak hamil tarafından açılması gerekmesi nedeniyle ilk derece mahkemesince keşideci tarafından açılan davanın davacının aktif dava ehliyeti bulunmaması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir." (Konya BAM . HD ... E., ... K.)

Dava konusu olan çekin keşidecisinin davacı olduğu, yerleşik içtihatlarda da ifade edildiği üzere çek iptali davalarını açma hakkının çek üzerinde hak sahibi olan yetkili hamile ait olduğu, keşidecinin zayi nedeni ile iptal davası açma yetkisi olmadığı anlaşılmakla davacının aktif dava ehliyetinin bulunmaması sebebiyle, işbu çek yönünden davanın reddine dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim