Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/50 K.2025/604

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI : 1-

VEKİLİ

DAVALI : 2-

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARAR YAZMA TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinden özetle.

02/11/2024 günü, davalı sigorta şirketi tarafından ... poliçe numarasıyla sigortalanan ... plakalı aracın, müvekkiline ait araca zarar vererek maddi hasara neden oluştuğunu, aracın şoförü ve sigortalısı ...'in müvekkilinin ... sayılı plakalı aracına çarparak zarar verdiğini, bu kazada müvekkilinin herhangi bir kusuru olmadığını, kazaya asli ve tam kusuruyla sebebiyet veren aracın ... tarafından ... poliçe numarasıyla davalı ... Sigorta A.Ş.

Tarafından zorunlu trafik sigortası ile sigortalandığını, müvekkilinin aracında oluşan zararların tazmini için müvekkilinin davalı sigorta şirketine başvuru yaptığını, ancak davalı sigorta şirketinin müvekkilinin zararlarını karşılayacağını belirttiğini, fakat karşılamadığını, müvekkilinin ... plakalı araçta oluşan maddi zararların ve değer kaybının karşılanıp karşılanmayacağıyla ilgili sigorta şirketine vekil olarak başvuru yapmamıza rağmen davalı sigorta şirketi herhangi bir cevap vermediğini, kazadan sonra tutulan kaza tespit tutanağına göre dava konusu zararlandırıcı olayın meydana gelmesinde tam ve asli kusurlu olan davalı ... olduğunu,

ancak müvekkilinin aracında oluşan maddi hasardan sigorta şirketi davalı sürücü ve işleten müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, kaza sonrasında davalı sigorta şirketi tarafından müvekkilinin aracı yaptırılmadığını, müvekkilinin aracını yaptırmak zorunda kaldığını, ekte sundukları tamir masraflarına göre müvekkilinin aracının tamiri için 41.060 TL zarar için masraf yaptığını, müvekkilinin aracının kıymetine göre büyük bir hasara uğramış olması nedeniyle ciddi manada değer kaybına uğradığını,

sigorta şirketi tarafından zararının giderilerek tamir edileceği inancıyla uzun bir süre aracını kullanamayan müvekkilinin çok uzun bir süre aracından mahrum kaldığını, müvekkilinin aracından mahrum kaldığı süreye ilişkin zararın da giderilmesini talep ettiğini, davalı ...'in dava sonucunda çıkacak olan tazzminatları ödemekten kaçınmak amacıyla yargılama öncesi ve devamı sırasında müvekkilinin mağdur etmek amacıyla şahsına ait menkul ve gayri menkulleri elden çıkarma olasılığı bulunduğunu, müvekkilinin bu olumsuzluktan etkilenmemesi amacıyla,

borçlu gerçek kişinin resmi sicillerde adına kayıtlı menkul ve gayrimenkulleri ile banka hesapları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep ettiğini, başvurularına herhangi bir cevap vermeyen davalı sigorta şirketi aleyhine Konya Arabuluculuk başvuru yapıldığını, davalı sigorta şirketi ile zorunlu arabuluculuk süreci anlaşamama olarak sonlandırıldığını,

tüm bu nedenlerle aracında oluşan ve davalılar tarafından karşılanmayan maddi zararların tazmini için fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak şimdilik 3.000,00 TL maddi zararın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, HMK 107.maddeye göre ileride artırılmak üzere 100 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (sigorta şirketi dışındaki) davalı ...'ten tahsiline,

davalı sürücü ve işletenin mal kaçırma ve müvekkilinin maddi hak kaybını önlemek amacıyla davalılar adına resmi sicilde kayıtlı menkul gayrimenkul ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklar ile banka hesapları üzerine tensiple beraber ihtiyati haciz konulmasını, bu talepleri mahkemece uygun görülmemesi halinde ihtiyati tedbir konulmasına, yargılama giderleri ve arabulucu vekalet ücreti ile vekalet ücretinin davalılara müştereken ve müteselsilen yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...'in Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle.

Mahkeme tarafından maddi hasar ve araç mahrumiyet bedeli belirlenirken tarafların kusurunun belirlenmesi gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğu kusuru oranında olduğunu, haksız fiil sonucu kusur konusunda bir değerlendirme yapılabilmesi için kazanın meydana geldiği yerin kaza şekli ve nedeni hususlarının bilinmesi gerektiğini, hakimin gerçeği aydınlatma yükümlülüğü ve teknik bir konu olması münasebetiyle kusur konusunda uzman bir bilirkişiden rapor alınması gerektiğini, davaya konu trafik kazasında %100 kusuru yönündeki iddialarının kabulünün mümkün olmadığını,

bu nedenle öncelikle dosyada kusur değerlendirilmesi yapılması için dosyanın bilirkişiye tevdii edilmesini talep gerektiğini, davacının aracı için alınan hasar bedelinin talebinin mümkün olmadığını, bu kapsamda davaya konu aracı kaza sonrasındaki fotoğrafları ve kazanın meydana geliş şekli dikkate alınarak davacının bahsini ettiği rapordaki tespitlerin kaza ile uyumlu olup olmadığı işbu raporda tespit edilen parça ve işçilik fiyatlarının kaza tarihindeki piyasa fiyatları ile uyumlu olup olmadığı,

aracın en ekonomik şekilde tamir maliyetinin ne olacağı, aracın dava konusu kaza öncesindeki hasar için İTÜ ve Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyetinden araç hasarı konusunda uzman bilirkişi kurulundan bilirkişi raporu alınması gerektiğini, davacı tarafın aracı kullanamamasından kaynaklı zararlarını açıkta ispat etmesi gerektiğini, bu hususun ispat edilmediği takdirde davanın bu yönden reddi gerektiğini, ayrıca davacı tarafın sigorta şirketinden ikame araç alıp olmadığının da araştırılmasının zorunlu olduğunu, tüm bu nedenlerle dava konusu kazada herhangi bir sorumluluğu bulunmaması nedeni ile davanın reddine,

tüm yargılama giderlerinin davacı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle.

Kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacı taraf adına kayıtlı aracın kaza tarihinde tanzim edilmiş bir ZMMS poliçesi bulunmadığını, tarafların kendi arasında kaza tespit tutanağı düzenlemesi mümkün olmadığını, müvekkili sigorta şirketi, rizikodan poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, müvekkil şirketin ancak sigortalısının "kusuru" oranında sorumlu olduğunu, gerçek zararın giderilmesi ilkesi uyarınca, müvekkil şirketin kdv’den sorumlu tutulabilmesi için zarar görenin aracını onarırken kdv ödediğini ispatlaması ve yansıtma faturası kesmesi gerektiğini, bu nedenle,

parça ve işçilik fiyatlarına kdv dahil edilerek hesaplanacak hasar bedelinin tarafımızca kabulü mümkün olmamakla talebin reddi gerektiğini, kdv bedelinden müvekkil şirket sorumlu tutulamayacağını, teminat kapsamında olduğunu kabul anlamına gelmemek üzere; zarar gören araçta meydana gelen “değer kaybı’’ nın belirlenebilmesi için belirli kriterlere göre hesaplama yapılması gerektiğini, temerrüt tarihine açıkça itiraz etiklerini, tüm bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın usulden ve esastan reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLER, DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın trafik kazası nedeniyle oluşan varsa hasar bedeli ve araç mahrumiyet bedelinin tazmini hususunda olduğu anlaşılmıştır.

... Reasürans Şirketler Birliğine müzekkere yazılarak; davaya konu kaza tarihinde davacının maliki olduğu aracın değerine ait bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın tüm tramer kayıtlarının onaylı suretleri gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.

UYAP üzerinden 22/11/2024 kaza tarihinden bugüne kadar malikini ve tüm özelliklerini gösterir şekilde ... ve ... plaka plaka plaka sayılı 2 adet taşıtın trafik sicil kayıtları dosya kapsamına kazandırılmıştır.

Dosyadaki bilgilere göre ...

Sigorta Aş'ye dava dilekçesi örneği ekli ve bilinebilen poliçe adı, poliçe numarası, hasar/tazminat dosya numarası, hasar/zarar tarihi, varsa kazaya karışan taşıt plakaları vs. gibi gerekli bilgileri içerir yazı yazılarak; davaya konu hasar/zarar ile ilgili sigorta poliçesinin, sigorta genel şartlarının, genel şartların eki olan klozların, sigorta ekspertiz raporunun, varsa hasar/tazminat ödemesine ilişkin belgelerin, ibranamenin, hasar/tazminat dosyasının takım halinde onaylı fotokopilerinin ve hasar/zarar ile ilgili varsa fotoğraf asıllarının veya hiç değilse fotoğrafların renkli fotokopilerinin istenmesine,

ayrıca dava tarihi olan 23/01/2025 tarihinden önce sigortaya başvuru olup olmadığı sorularak, başvuru var ise buna ait tüm evraklar istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.

Mahkememizce aldırılan adli trafik bilirkişisi ve sigortacı bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetinin 24/03/2025 tarihli raporundan özetle. Davalı ...

Sigorta Aş tarafından sigortalanan ... plaka sayılı kamyonetin ruhsat sahibi ve sürücüsü davalı ...'in 2918 sayılı KTK'nun 53/b maddesi ve bentlerinde açıklanan trafik kurallarını ve bu kurallara karşılık gelen yine aynı kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan hallerden 84/f trafik kuralını ihlal ettiği, kusur durumu oran olarak istendiğinden dolayı sürücü ...'in %100 oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı otomobilin ruhsat sahibi ve sürücüsü olan davacı ...'ın ise kural ihlalinin bulunmadığı,

dosya içeriği itibariyle davaya konu 1998 model ... plakalı araçla ilgili belirtilen değerlendirme ve sorgulamalar neticesinde 02/11/2024 tarihi itibariyle reel değer kaybı tutarının bulunmadığı, davacının araç üzerinde meydana gelen hasar ve yapılan onarımlar dikkate alındığında aracın onarımının 3 gün süreceğinin değerlendirildiği, bu süreye kiralama bedelinin KDV dahil 2.850,00 TL olduğu rapor edilmiştir.

Raporda hasar bedeli yönünden yetersiz değerlendirme yapıldığından anlaşılmakla, tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre davacının aracında oluşan hasar bedeli yönünden yeniden değerlendirme yapılması için dosyanın kök rapor hazırlayan sigortacı bilirkişiye tevdii edilmiş, sigortacı bilirkişisinin 15/05/2025 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle.

Dosya içeriği itibariyle; başvuruya konu 35 PRA 89 plakalı araçla ilgili yukarıda belirtilen değerlendirme ve hesaplamalar neticesinde araçta KDV dahil 41.059,20-TL hasar tazminat tutarı oluştuğu tespit edildiği, dosya içeriği itibariyle; değer kaybı ve mahrumiyet zararı ile ilgili başvuran vekilinin ve sigorta şirketi vekilinin itirazlarına ilişkin yukarıda belirtilen değerlendirmeler neticesinde kök raporda herhangi bir değişiklik yapılmasına gerek olmadığı kanaatine varıldığı rapor edilmiştir.

Davacı vekilinin Mahkememize ibraz ettiği 21/08/2025 tarihli ıslah dilekçesinden özetle: Müvekkilinin aracında oluşan ve davalılar tarafından karşılanmayan maddi zararlar olarak hasar tazminatını 38.059,20 TL artırarak toplamda 41.059,20 TL olarak ıslahına ve kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı kalarak)davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, araç mahrumiyet bedelini 2.750 TL artırarak taleplerinin toplamda 2.850,00 TL olarak değer artırımına ve kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (sigorta şirketi dışındaki) davalı ...'ten tahsiline,

yargılama giderleri, arabulucu vekalet ücreti ile vekâlet ücretinin davalılara müştereken ve müteselsilen yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş, artırılan arttırılan meblağ üzerinden ıslah harcı yatırılmış, davalılara tebliğ edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklı oluşan varsa hasar bedelinin ve araç mahrumiyet bedelinin tahsiline ilişkindir.

Mahkememizin davaya bakmaya görevli ve yetkili olduğu anlaşılmıştır.

2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalılar kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı ve maliki olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedeli de gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortacısı bu zarardan poliçe teminat limiti dahilinde sorumludur.

Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır.

Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.

Bilirkişiler tarafından düzenlenen raporun olayın oluş ve şekline uygun olup hüküm kurmaya elverişli olduğu, Davalı ...

Sigorta Aş tarafından sigortalanan ... plaka sayılı kamyonetin ruhsat sahibi ve sürücüsü davalı ...'in 2918 sayılı KTK'nun 53/b maddesi ve bentlerinde açıklanan trafik kurallarını ve bu kurallara karşılık gelen yine aynı kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan hallerden 84/f trafik kuralını ihlal ettiği, kusur durumu oran olarak istendiğinden dolayı sürücü ...'in %100 oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı otomobilin ruhsat sahibi ve sürücüsü olan davacı ...'ın ise kural ihlalinin bulunmadığı,

dosya içeriği itibariyle davacının araç üzerinde meydana gelen hasar ve yapılan onarımlar dikkate alındığında aracın onarımının 3 gün süreceğinin değerlendirildiği, bu süreye kiralama bedelinin KDV dahil 2.850,00 TL olduğu, araçta KDV dahil 41.059,20-TL hasar tazminat tutarı oluştuğu kanaatine varılmakla tarafların kazadaki kusur durumları ile arttırım dilekçesi doğrultusunda hüküm kurulmuştur.

Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihine İlişkin Değerlendirmede;

2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir.

2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.

Davalı sigorta şirketine yapılan başvurudan itibaren davalı sigorta şirketinin 8 iş günü sonunda yani 03/01/2025 tarihinde temerrüde düşmüş olması nedeni ile bu tarihten itibaren tazminat miktarından sorumlu olmasına karar verilmiştir.

ARABULUCULUK ÜCRETİ YÖNÜNDEN

Kaza tarihinde ve poliçenin düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı’ başlıklı 97. maddesinde (Değişik:14/04/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz.

Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuru bulunduğu hallerde dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulamayacağının düzenlemesine göre;

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.

Nitekim Yargıtay HD'nin ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; Konya BAM . HD ... esas ... karar sayılı ilamlarında da aynı yönde değerlendirme yapılmıştır.

Katip Hakim