Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/82 K.2021/531

Davacı 12/04/2019 tarihli dilekçesiyle; davalı ile aralarında 06/03/2018 tarihli mimari maket yapımına ilişkin yazılı sözleşme yaptıklarını, sözleşmeye göre davacının 1 adet 1/150 ölçekli vaziyet-kütle maketi ile 3 adet 1/20 ölçekli iç mekan maketini yapacağı ve davalının ise maketler konusunda davacıya toplam 65.000,00 TL ödeyeceği konusunda anlaştıklarını, davalının işe başlarken ödemesi gereken peşinatı tek seferde ödemesi gerekirken 3 parça halinde ödediğini, ve akdin kurulmasından yaklaşık 1 ay sonra peşinata ilişkin KDV tutarını ödemesi gerekirken bunu da akdin kurulmasından 5 ay sonra ödediğini,

davalının sonradan aldığı bir kararla 1/150 ölçekli vaziyet-kütle maketinin 19-22 Nisan 2018 tarihleri arasında düzenlenecek fuarda da sergilenmesi için maketin bu tarihe yetiştirilmesini talep ettiğini, fuara 2 haftadan az bir süre kalmışken dile getirilen bu talep üzerine davacının iş yerine gelen davalı şirket yetkilileri ile görüştüğünü, davalı şirketin mimarı olan ...oluşabilecek riskleri kabul ettiğini, tüm sorumluluğu üzerine aldığını ve vaziyet-kütle maketinin ne olursa olsun fuara yetiştirilmesini istediklerini beyan ettiğini, bunun üzerine davacının 1 adet 1/150 ölçekli vaziyet-kütle maketini 18/04/2018 tarihinde,

3 adet 1/20 ölçekli iç mekan maketini de 07/06/2018 tarihinde teslim ettiğini, iç mekan maketlerinin şirketçe yapılan kontrollerden sonra tekrar atölyeye alındığını ve 29/06/2018 tarihinde şirkete teslim ettiğini, şirketin vaziyet-kütle maketini birkaç yerde sergilediklerini, 16/07/2018 tarihinde davalı şirket tarafından davacıya mail gönderildiğini, davacının bir çalışanı ile beraber 17/07/2018 tarihinde şirketin tanıtım ofisine giderek hiçbir ücret almadan istenilen tadilat ve ilaveler yaptığını, davalının tüm maketleri eksiksiz almasına rağmen 32.500,00 TL+KDV tutarındaki davacının alacağını ödemediğini, davalı şirketin Konya.

Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...D.İş sayılı dosyası ile başvuruda bulunduğunu, dosyada davacının aleyhine 20.000,00 TL nefaset kesintisi olduğunu ve bu rapora davacının itiraz ettiğini, davalı şirketin 01/10/2018 tarihli bir ek protokolü mail yoluyla ve 01/10/2018 tarih seri ...sıra numaralı faturayı da PTT yoluyla davacıya gönderildiğini, ancak davacının faturayı Konya.

Noterliği'nin 08/10/2018 tarih ve ...yevmiye numaralı işlemiyle iade ettiğini, davacı kendisine ödenmeyen 32.500,00 TL+KDV alacağının tahsili için Konya. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlattığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, 04/03/2019 tarihinde arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını iddia ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Davalı vekilinin 10/05/2019 tarihli davaya cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı arasında 06/03/2018 tarihli maket imalat sözleşmesi imzalandığını, sözleşme kapsamında iş sahibinin hatalı ve eksik uygulamalar tespit etmesi halinde müşavire hiçbir ek ücret ödenmeden eksikliklerin giderilmesini talep edeceğinin belirtildiği, davacıya 16/07/2018 tarihinde ayıp ve eksikliklerin giderilmesi için ihtar gönderildiğini ancak sözleşmedeki adrese gönderilen ihtarın davacı tarafından alınmadan iade edildiğini, müvekkili tarafından 08/08/2018 tarihinde Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne tespit talebi ile başvurulduğunu, Konya.

Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...

D.İş sayılı dosyası ile 28/08/2018 tarihinde tespit tutanağının tutulduğunu ve 06/09/2018 tarihinde bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğunu, raporda ayıp ve eksikliklerin bulunduğu ve bunların bedeli olarak 20.000,00 TL takdir edildiğini, bunun üzerine müvekkilinin 24/09/2018 tarihinde protokol hazırladığını ve protokol ile yine müvekkilinin düzenlediği faturayı davacıya gönderdiğini ancak davacının kabul etmeyerek uzlaşmaya yanaşmadığını iddia ederek davanın reddine, davacı hakkında %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davacı vekilinin 14/10/2019 havale tarihli dilekçesinde özetle; dosya üzerinden talimat yazılarak dinlenilmesini istedikleri tanıkların ifadelerinin alınmasını talep etmiştir.

Dava konusu faturaya ilişkin BA ve BS formlarının gönderilmesi için Konya Vergi Dairesi Müdürlüklerinden ilgili belgeler, Konya . Noterliği'nden ilgili belgeler istenilmiş, Konya . Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...D.İş sayılı tespit dosyası, Konya . İcra Müdürlüğü'nün ...sayılı dosyası celp edilmiş, Isparta Şarkikaraağaç Asliye Hukuk Mahkemesi'ne davacının bildirdiği tanığın ifadesinin alınması için talimat yazılmış, İzmir Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne davacının bildirdiği tanığın ifadesinin alınması için talimat yazılmış, dava konusu maketler üzerinde keşif yapılmış, alanında uzman Mimar bilirkişilerden rapor ve ek rapor alınmış, raporların ve ek raporun taraflara tebliği sağlanmıştır.

Mimar bilirkişisi ..., Mimar bilirkişisi ...ve Mimar bilirkişisi ...06/03/2020 havale tarihli raporlarına göre ; Dava konusu itirazın iptaline esas işin faturasının 65.000,00TL + 11.700,00TL(KDV)= 76.700,00 TL (Yetmişaltıbinyediyüz Türklirası) olduğunu, faturadan avans ödemesi olarak ödenen 38.450,00 TL bedel düşülerek bulunan 38.250,00 TL den maket yapım hizmeti işinde gerekli özen ve itinayı göstermediği için davacı ...'in kusurlu imalatından dolayı kesilmesi gereken 20,000,00 TL nefaset bedelinden kalan alacağa esas bedelin KDV dahil 18.250,00 TL (Onsekizbinikiyüzelli Türklirası) olduğunu bildirir görüş beyan etmişlerdir.

Mimar bilirkişisi ..., Mimar bilirkişisi ...ve Mimar bilirkişisi ...17/11/2020 havale tarihli raporlarına göre. Davaya ilişkin 1 adet 1/150 ölçekli vaziyet-peyzaj maketinin “Ayıplı mal” olduğu, 4+1 (A Tipi), 4+1 (C Tipi) ve 5+1 konumundaki konutların 3 adet 1/20 ölçekli iç mekân maketlerinin “Ayıplı Mal” olmadığı.

Malın, sözleşmeye göre süresinde, ayıpsız, kusursuz, sağlam, eksiksiz ve tam olarak davacı imalatçı/satıcı tarafından davalı şirkete alıcı/kullanıcıya teslim edilmesi gerektiği. Davaya ilişkin malın ayıplarının hem “üretimden/imalattan kaynaklandığı, hem de maketin nakliyesi ile maketin güneş ve neme karşı korunması vb. yönünde gerekli ihtimamın gösterilememesi, malın olumsuz yönde etkilenmesi ve mala zarar verilmesi vb. gibi gerekçelerle “alıcıdan/kullanıcıdan” kaynaklandığı.

1/150 ölçekteki makette tespit edilen tüm ayıpların ve eksikliklerin görsel kirlilik oluşturduğu. Ayıpların, hem “Açık ayıp” hem de “Gizli ayıp” niteliğinde bulunduğu. Ayıplı mallardan dolayı davacı imalatçı/satıcının sorumlu tutulacağı; ancak 1/150 ölçekli maketin Tüyap Konya Yapı Fuarı tesliminden sonra oluşarı nakliye ve maketin güneş ve neme karşı muhafaza edilememesinden dolayı sorumlu tutulamayacağı; buna ilişkin sorumluluğun da davalı şirkete/alıcıya ait olacağı.

Davalı şirketin davacı maket imalatçı/satıcıdan bedel indirimi talep edebileceği; pek çok kalemde ayıp ve eksiklikler tespit edildiğine göre, bedel indiriminin 1/5 oranın da (% 20) olabileceği.

1/150 ölçekli maketin bedelinin 35.000,00 TL + 6.300,00 TL (% 18 KDV) olduğuna göre; bedel indiriminin 35.000,00 TL x 0,20 = 7.000,00 TL + 1.260,00 TL (% 18 KDV) = 8.260,00 TL olduğu: bunun bir tazminat niteliğinde olmadığı, işin değerindeki azalma, kusur ve eksikliğin fazladan doğuracağı bakım ve onarım giderleri olacağı gerekçesiyle toplam bedelden düşülmesi gerektiği.

Davacı maket imalatçısı/satıcının davalı şirketten/alıcıdan toplam alacağının= 38.250,00 TL - 8.260,00 TL bedel indirimi = 29,990,00 TL (% 18 KDV dâhili) olduğu. Davaya ilişkin malların “Garanti Belgesi” nin tekemmül ettirilerek alıcıya verilmesi gerektiği, garanti süresinin taraflar arasında akdedilen 06/03/2018 tarihli Sözleşmenin “Garanti” kenar başlığını taşıyan mad.

17' de öngörülen hükümler gereği, 1 adet 1/150 ölçekli vaziyet- peyzaj vb. dış maketinin 18/04/2018, 1 adet 4+1 (Tip A), 1 adet 4+1 (Tip C) ve 1 adet 5+1 konumundaki 1/20 ölçekli daire iç mekân (dekorasyon) maketlerinin 07/06/2018 teslim tarihinden itibaren üç (3) yıl olduğu; dolayısıyla davacı imalatçı/salıcının edimlerini tam olarak ifa etmemiş olduğunu bildirir görüş beyan etmişlerdir.

Mimar bilirkişisi ..., Mimar bilirkişisi ...ve Mimar bilirkişisi ...25/02/2021 havale tarihli ek raporlarına göre. Davaya ilişkin 1/150 ölçekteki vaziyet-kitle maketindeki tespit edilen hata ve eksikliklerin (toplam=11+3 =14 maddelik) giderilebilmesi için 12/04/2019 dava tarihi itibariyle toplam serbest piyasa rayiç bedelinin % 18 KDV dâhil 8.260,00 TL olduğu.

Davacı maket imalatçısı müşavir tarafından ortaya konulan eserin bedelinde ayıp ve eksiklikler oranında (1/5) indirim yapılması gerektiği. Davaya ilişkin 1/20 ölçekteki üç adet iç mekân maketlerindeki tespit edilen hata ve eksikliklerin (3 maddelik) giderilebilmesi için yine 12/04/2019 dava tarihi itibariyle toplam serbest piyasa rayiç bedelinin % 18 KDV dâhil 1.770,00 YL olduğu.

Davacı maket imalatçısı müşavir tarafından ortaya konulan eserin bedelinde sadece ayıp oranında (1/20) indirim yapılması gerektiği; ancak bu bedelin, davalı tarafından davacıya e-posta yolu ile gönderilen 16/07/2018 tarihli ihtarnamede, 13/05/2019 havale tarihli cevap dilekçesinde ve 25/09/2020 tarihli beyan dilekçesinde açıkça belirtilmediği gerekçeleriyle talep edilemeyeceği; talep edilmesinin hakkaniyete ve objektif iyi niyet kurallarına aykırı olabileceğini bildirir görüş beyan etmişlerdir.

Davanın, İİK.67.maddesine bağlı itirazın iptali davası olduğu görülmüştür.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davacının davalı ile aralarında 06/03/2018 tarihli mimari maket yapımına ilişkin yazılı sözleşme yaptıklarını, sözleşmeye göre davacının 1 adet 1/150 ölçekli vaziyet-kütle maketi ile 3 adet 1/20 ölçekli iç mekan maketini yapacağı ve davalının ise maketler konusunda davacıya toplam 65.000,00 TL ödeyeceği konusunda anlaştıklarını, davalının işe başlarken ödemesi gereken peşinatı tek seferde ödemesi gerekirken 3 parça halinde ödediğini,

ve akdin kurulmasından yaklaşık 1 ay sonra peşinata ilişkin KDV tutarını ödemesi gerekirken bunu da akdin kurulmasından 5 ay sonra ödediğini, davalının sonradan aldığı bir kararla 1/150 ölçekli vaziyet-kütle maketinin 19-22 Nisan 2018 tarihleri arasında düzenlenecek fuarda da sergilenmesi için maketin bu tarihe yetiştirilmesini talep ettiğini, fuara 2 haftadan az bir süre kalmışken dile getirilen bu talep üzerine davacının iş yerine gelen davalı şirket yetkilileri ile görüştüğünü, davalı şirketin mimarı olan ...oluşabilecek riskleri kabul ettiğini,

tüm sorumluluğu üzerine aldığını ve vaziyet-kütle maketinin ne olursa olsun fuara yetiştirilmesini istediklerini beyan ettiğini, bunun üzerine davacının 1 adet 1/150 ölçekli vaziyet-kütle maketini 18/04/2018 tarihinde, 3 adet 1/20 ölçekli iç mekan maketini de 07/06/2018 tarihinde teslim ettiğini, iç mekan maketlerinin şirketçe yapılan kontrollerden sonra tekrar atölyeye alındığını ve 29/06/2018 tarihinde şirkete teslim ettiğini, şirketin vaziyet-kütle maketini birkaç yerde sergilediklerini, 16/07/2018 tarihinde davalı şirket tarafından davacıya mail gönderildiğini,

davacının bir çalışanı ile beraber 17/07/2018 tarihinde şirketin tanıtım ofisine giderek hiçbir ücret almadan istenilen tadilat ve ilaveler yaptığını, davalının tüm maketleri eksiksiz almasına rağmen 32.500,00 TL+KDV tutarındaki davacının alacağını ödemediğini, davalı şirketin Konya.

Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...D.İş sayılı dosyası ile başvuruda bulunduğunu, dosyada davacının aleyhine 20.000,00 TL nefaset kesintisi olduğunu ve bu rapora davacının itiraz ettiğini, davalı şirketin 01/10/2018 tarihli bir ek protokolü mail yoluyla ve 01/10/2018 tarih seri ...sıra numaralı faturayı da PTT yoluyla davacıya gönderildiğini, ancak davacının faturayı Konya.

Noterliği'nin 08/10/2018 tarih ve ...yevmiye numaralı işlemiyle iade ettiğini, davacı kendisine ödenmeyen 32.500,00 TL+KDV alacağının tahsili için Konya.

İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlattığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, 04/03/2019 tarihinde arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını iddia ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği görülmekle davanın yasal dayanağını oluşturan İİK.67. maddesinde.

"Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." şeklinde düzenlemenin yapıldığı görülmektedir.

Dosya incelendiğinde taraflar arasında bir eser sözleşmesi yapıldığı , davacı tarafın davalı vekilinin sipariş etmiş olduğu dosya kapsamında ölçekleri, miktarı, nitelikleri belirtilen 4 adet maket yapılması konusunda anlaşmış oldukları söz konusu anlaşmayı yazılı şekle getirdikleri , davalıya belirli bir ödeme yapıldığı kalan bakiyenin ise davacının iddiasına göre kendisine ödenmediği yapılan incelemelerde davalı tarafın kendisine teslim edilen malda eksiklikler ve ayıp olduğunu iddia ettiği bununla ilgili Sulh Hukuk Mahkemesinde tespit yaptırdığı, yapılan incelemelerde yaklaşık olarak 20.000,00TL'lik ayıbın tespit edildiği,

davalının ayrıca söz konusu maketlerden istifade edememesi nedeniyle başka bir firmadan maket temin ettiğini iddia ederek davacıya herhangi bir borcun olmadığını, ayrıca davacının malı hem ayıplı hem de zamanında teslim etmediğini iddia etmiştir.

Davacı taraf ise yapılan sözleşmeden ayrık olarak sipariş edilen malları sözleşmede belirtilen tarihten önce kendilerine teslim edilmesini istediğini, davacı tarafın söz konusu teslimi halinde maketlerde bir takım sıkıntılar ve zararlar gelebileceği hakkında uyarılarda bulunduğunu ancak davalı tarafın söz konusu zarar çıkma ihtimalini kabul ettiğini bu nedenle söz konusu maketleri davalının istediği tarihte de teslimi ettiğini ayrıca davalının maketleri teslim alırken herhangi bir itirazda bulunmadığını, bununla birlikte bir takım eksiklikleri davalının talebi ile yeniden yaptıklarını.

Ayrıca malın tesliminden dava tarihine kadar çok uzun süre geçtiğini, maketlerin söz konusu zamandan dolayı ayrıca davalının davaya konu maketleri birden fazla kez yer değiştirerek teşhir ettiği taşımada ve maketleri muhafazada gerekli özeni göstermemesi halinde maketler üzerinde deformasyonun da olabileceği davacının bütün edimlerini yerine getirdiği ve malı teslimi sırasında davalının herhangi bir itiraz öne sürmemesi nedeniyle borcun muaccel olduğu bu nedenle davasının kabulü gerektiği iddiasında bulunmuştur.

Mahkememizce tarafların iddialarının tespiti için davalının yaptırmış olduğu ayıba ilişkin tespite rağmen mahkememizce yeniden bilirkişi heyeti oluşturularak tarafların iddialarının ayrı ayrı incelenmesi sağlanmıştır.

Davalı ve davacı tanıkları dinlendiğinde davalının malı teslim aldığı hatta malın teslim tarihinin öne çekildiği belirlendiği, aynı zamanda malın ilk tesliminden sonra da maketlerde bir takım eksikliklerin de davacı tarafından yeniden elden geçirildiği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamı incelendiğinde taraflar arasında bir eser sözleşmesinin olduğu söz konusu eser sözleşmesine dayanan taraflara ayrı ayrı edimler yüklendiği davalı tarafın yaptırmış olduğu esere ilişkin ve sözleşmeye binaen kısmi ödeme yaptığı , ancak dosya kapsamı incelendiğinde bakiye borcunun bulunduğu, yine Borçlar Kanunu kapsamında davalı tarafın ayıba ilişkin hükümlerin dikkate alınması gerektiği, söz konusu maketlerde çeşitli gizli ayıpların mevcut olduğu , söz konusu ayıplara ilişkin davacı tarafın malın teslimi ile edimin tamamlanmış olduğu savunmasının yeterli olmadığı,

Borçlar Kanunu uyarınca gizli ayıp kapsamında eseri meydana getirenin sorumluluğunun devam ettiği, bununla beraber davaya konu maketteki arızanın bir kısmının ise ayıp harici olarak söz konusu maketlerin yapımından uzun bir süre geçmesi uygun şartlarda muhafaza edilememesi ayrıca birkaç sefer taşınması ve bu taşınma esnasında zarar görebileceği dikkate alındığından mahkememizin bilirkişisinin de dosya üzerinden yapmış olduğu incelemelerde de maketlerin durumunun tespit edildiği, sözleşme şartlarına uygun maket yapılıp yapılmadığı, maketlerdeki ayıpların neler olduğu,

sözleşmenin kapsamındaki belirtilen hangi hususların eksik olduğu ve bunların maliyetleri hesaplanmıştır.

Yapılan incelemelerde taraflar arasında bir sözleşme olduğu , sözleşmenin bedeli konusunda herhangi bir ihtilaf olmadığı, söz konusu bedelin bir kısmının davacıya ödendiği, ancak bakiye kısmın ödenmediği mahkememizce tespit edilmiştir.

Alınan rapor doğrultusunda sözleşmeye göre davacı tarafın yapmış olduğu esere ilişkin 65.000,00 TL+ KDV olmak üzere toplam 76.700,00 TL alacak hakkı olduğu ancak bu bedelin 32.500,00 TL+KDV'sinin peşin olarak ödendiği, bakiye 32.500,00 TL +KDV 'nin ödenmediği anlaşılmış olup ancak bilirkişilerce alınan raporda davalının iddiası olan ayıp ve eksikliklerin hesaplandığı , söz konusu ayıpların toplam değerinin iki kalem halinde hesaplandığı, bu ayıpların 1/150 ölçekteki maketteki bulunan ayıp ve eksikliklerin KDV dahil 8.260,00 TL olduğu , 1/20 ölçekteki 3 adet diğer maketlerdeki ayıpların ise bedeli olarak KDV dahil 1.770,00 TL olduğu,

böylelikle maketlerdeki toplam ayıbın 10.030,00 TL olduğu , davacının bakiye alacağından söz konusu ayıp ve eksiklik bedelinin tenzili ile KDV dahil 28.220,00 TL davacının bakiye alacağının kaldığı ve bu bedelin henüz ödenmediği anlaşılmıştır.

Alacağın miktarı belirli olup bu haliyle likit olduğundan asıl alacak üzerinden İİK.nın 67/2 maddesi uyarınca % 20 oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar vermek gerekmiş oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...