Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/381 K.2024/11

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Konya . İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası kapsamında müvekkili aleyhine başlatılan icra takibi bakımından müvekkilinin borcu olmadığının tespiti ve haksız ve hukuka aykırı olarak müvekkil tarafından ödenen 18.288,02 TL’nin istirdadını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinden özetle; Haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

İstanbul . Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan talimatın 14/02/2023 tarihli duruşmasında ...'un 2 sayfadan ibaret imza örnekleri alındığı bildirilmiştir.

Mahkememiz ara kararı uyarınca dosyanın Adli Tıp Kurumu'na sevki ile alınan kurul raporundan özetle; İnceleme konusu çekte atılı keşideci imzası ile ...'un mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'un eli ürünü olmadığı hususlarını bildirir müşterek rapor tanzim etmişlerdir.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekili davalı aleyhine İstirdat davası açmıştır.

2004 sayılı İİK'nın 72. Maddesinde; "(Değişik: 18/2/1965-538/43 md.) Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.

İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir. (Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar.

Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez. (1) (Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur.

İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.

(1)Borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir. Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir.

Menfi tesbit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir. Davacı istirdat davasında yalnız paranın verilmesi lazım gelmediğini ispata mecburdur.

B) İstirdat Davasının Şartları

İstirdat davasının, biri takip hukukuna diğeri maddi hukuka ilişkin olmak üzere, iki şartı vardır. Bunlar başka, davanın açılması için bir yıllık hak düşürücü süre öngörülmüştür.

I-) İstirdat Davasının Takip Hukukuna İlişkin Şartı

1-)İstirdat davası için ilk şart, geri verilmesi istenen paranın icra takibi sırasında ödenmiş olmasıdır. Para, borçlu (veya üçüncü kişi) tarafından icra dairesinin banka hesabına (m.9,I) ödenmiş olabileceği gibi, borçlunun mallarının haczedilip, satılması suretiyle de ödenmiş olabilir.

İstirdat davası açılabilmesi için paranın (borcun) icra dairesine ödenmiş (icra veznesine girmiş) olması yeterli olup, paranın icra dairesince alacaklıya ödenmiş olması da şart değildir.

2-) Borcun Cebri İcra Tehdidi Altında Ödenmiş Olması:

İcra dairesine yapılmış olan ödemenin, borçlunun ödeme emrine itiraz etmemiş veya itiraz etmiş olup da itirazının kesin olarak kaldırılmış(m.68) olması yüzünden yapılmış olması gerekir (m.72,VII). Yani, borçlunun, ödeme emrine itiraz etmemesi veya itirazının kesin kaldırılması nedeniyle kesinleşmiş olan icra takibi icra takibi dolayısıyla, bu parayı (borcu) gerek doğruca (nakten), gerek mallarının haczedilip satılması suretiyle cebri icra tehdidi altında ödemek zorunda kalmış olması gerekir. (... , Yargıtay Üyesi, İtirazın İptali, Menfi Tespit ve İstirdat, Tasarrufun İptali, İflas ve İflasın Ertelenmesi, Sıra Cetvelline İtiraz, 4. Baskı).

Davacı yan, 2482,82TL'lik ödeme için 1 yıllık hak düşürücü süreden sonra dava açıldığından (10/02/2020 ödeme - dava tarihi 23/08/2021) bu talebin reddine karar verilmiştir.

İcra takibine konu çekteki imza borçlu şirket yetkilisine ait olmadığından Menfi Tespit davasının kabulüne süresinde talep edilen 15.805,20TL'nin (istirdat davasının şartları oluştuğundan) ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte istirdadına karar verilmiştir.

TMK 1/3. Maddesinde; "Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır."

Anayasa'nın 138/1. Maddesinde; " Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler." şeklinde düzenlemeler olduğu,

Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğundan ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmiştir. TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile davacının davalı aleyhine açtığı Menfi Tespit davasının kabulü ile Konya. İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı dosyasından sadece davacı yönünden geçerli olmak üzere borçlu olmadığının tespitine, istirdat talebi yönünden kısmen kabul kısmen reddi ile. 15.805,20TL'nin ödeme tarihi olan 01/04/2020 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine dair oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM : GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE

1- Davacının davalı aleyhine açtığı Menfi Tespit davasının kabulü ile Konya . İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasından sadece davacı yönünden geçerli olmak üzere borçlu olmadığının tespitine,

2- İstirdat talebi yönünden KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE; 15.805,20TL'nin ödeme tarihi olan 01/04/2020 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

3-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 1.079,65-TL harçtan dava başında yatırılan 312,32 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 767,33-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad KAYDINA,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 15.805,20-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmediğinden bu hususta hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA,

6-Davacı tarafından yapılan sarfına mecbur kalınan ilk yargılama harcı olan 380,12TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

7-Davacı tarafından yapılan sarfına mecbur kalınan 4.043,90-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 3.494,73-TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

8-Davalı tarafından yapılan sarfına mecbur kalınan 100,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 13,58-TL'lik kısmının davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin ise davalı üzerinde BIRAKILMASINA,

9-6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurulduğundan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin 6325 sayılı Kanunu 18/A-13.maddesi gereğince 1.140,74TL'lik kısmının davalıdan alınarak, geri kalan kısmının ise davacıdan alınarak hazine'ye gelir KAYDINA,

10-Taraflarca depo edilip kullanılmayan gider avansının bulunması halinde karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,

11-Dava dosyasına celp edilen evrak asıllarının karar kesinleştiğinde ilgili birimlere İADESİNE,

Katip ... Hakim ...