Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/514 K.2022/68

Davacı tarafından davale aleyhine mahkememize açılmış bulunan "Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)" davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

HEYETİMİZCE GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı 20.10.2021 tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle.

Pay sahibi olduğu ...'nin usulsüz çağrı kararına dayanılarak toplanan (ilk oturum) 2020 takvim yılı Olağan Genel Kurul Toplantısının 10.09.2021 tarihinde yapıldığını, bu toplantıda tarafınca 2020 yılı finansal tablolarının, rapor ve belgelerin yetersizliğinin ortaya konulduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında şahsına tanınan bilgi alma hakkı kapsamında, ek bilgi ve çalışma gerektirdiği için anılan raporların müzakeresinin ertelenmesi talebinin tutanağa işlendiğini,

bu talep doğrultusunda TTK.'nun 420.maddesi gereğince gündemin 3.4.5.6.7. ve 8.maddelerinin bir ay sonra toplanılarak görüşülmesine karar verilerek toplantının ertelendiğini, yine usulsüz bir yönetim kurulu kararı ile tarafına ertelenen toplantı tarihinin 10.10.2021 günü saat 16:00 olarak bildirildiğini, ancak 10.10.2021 tarihine kadar davalı şirket nezdinde yeni belge veya bilgilerin incelemeye açılmadığını, tarafına herhangi bir ek bilgi veya belge temin edilmediğini, 10.10.2021 tarihli ertelenen Genel Kurul Toplantı Tutanağının 3.maddesinde 2020 yılı gelir tablosu ve bilançonun eksik bilgi içerdiğini,

Genel Kurul'a sunulan 31.12.2020 tarihli mizanda 131 ortaklardan alacaklar hesabında borcunun olmadığı halde şirkete 56.000,00 TL tutarında borçlu gösterildiğini, şirketten hiçbir şekilde borç kullanmamış olması karşısında anılan hesap bilgisinin gerekçesini bu kaydın düzeltilmesini ve tarafına düzeltilmiş mizanın verilmesini, 170.yıllara yayın inşaat ve onarım maliyetleri ve 350.yıllara yaygın inşaat ve onarım hakediş gelirleri hesaplarında oluşan bakiyelerin mahiyetine ilişkin herhangi bir bilgi ve/veya belge bulunmadığını, bu kapsamda bu hesapların 2020 yılı muavin defter hareketlerinin tarafına verilmesini,

170.01 hesabında işlem gören yıllara yaygın inşaat onarım maliyet hesaplarında ...

Toki Konutları borç bakiyesi mizanda 2.021.524,12 TL olarak göründüğünü, bu işin fesih olan bir iş olmasına rağmen, bu feshe ilişkin genel kurulda hiçbir belge sunulmadığını, bu işe ait idare ile yapılan tüm yazışmaları, idareden gelen cevapları ve işlemleri, fesih sözleşmesini, fesih tutanak ve eklerini, tasfiye iş ve işlemleri ile ilgili belgeleri, tasfiye tutanağı, ödenen sözleşme masrafları, iş ile ve şantiye ile ilgili yapılan tüm masrafların dökümünü ve belgeleri, verilen teminat mektupları, kesin teminat mektubunun irat kaydedilip kaydedilmediği, feshin hangi yasa gerekçelerine dayanılarak yapıldığı,

teminat mektubunun iade alınıp alınmadığı, iş için yapılan masrafların idare tarafından şirkete ödenip ödenmediği, konuları hakkında detaylı ve belgeli bilgi verilmesini, 340.alınan sipariş avansları hesabında izlenen ...İnş.

A.Ş.alacak bakiyesinin belgeli olarak mahiyetini gibi pek çok hususta sadece detay mizanda yer alan sınırlı ve kapalı bilgilere yer verildiğini, tarafınca yapılan incelemenin bilgi ve belgeleriyle detaylı olarak cevaplandırılması, aksi takdirde özel denetçi atanması talebinin tutanağa geçirildiğini, anılan taleplerinin kabul edilmediğini, bilgi alma ve inceleme hakkının reddedildiğinden bahisle;

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla T.T.K.'nun 437/5.maddesi kapsamında bilgi alma ve inceleme istemini içeren davanın kabulüne, 10.10.2021 tarihli Genel Kurul Toplantı Tutanağında talep ettiği bilgi, belge ve evrakların tarafına iletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirket vekili 17.11.2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Davacının, müvekkili şirketin üç yönetim kurulu üyelerinden biri ve başkan yardımcısı olduğunu, T.T.K.'nun 437/2.maddesi kapsamında yönetim kurulu üyesi olan davacının bilgi alan değil bilgi veren konumunda olduğunu, pay sahipliği kapsamında bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmasının mümkün olmadığını, aksine davacının pay sahiplerinin bilgi alma ve inceleme haklarına dair sorularını cevaplamakla yükümlülüğünün bulunduğunu, davacının bilgi alma ve inceleme hakkını T.T.K.'nun 392.maddesi kapsamında kullanması gerektiğini, bu sebeple yönetim kurulu üyesi olan davacının pay sahipliğine dayanarak açtığı davanın reddinin gerektiğini,

davacının yönetim kurulu üyesi olarak şirketin tüm bilgilerine ulaşabilecek durumda olduğunu, müvekkili şirketin yönetim kurulu toplantılarının her hafta salı günü 17:00'da yapılacağını bildirir ve kendisinin de katılması gerektiğini belirtir Konya 9. Noterliğinin 23/07/2020 tarihli 25726 yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini, buna rağmen davacının önceki dönemde olduğu şekilde, yönetim kurulu toplantılarına katılmadığını, şirketin iş ve işlemleriyle ilgilenmediğini, talep edilen bilgilerinin tamamının finansal tablolarda ve yılı sonu faaliyet raporların yer aldığının davacı tarafından da bilindiğini,

bu sebeple dava şartının oluşmadığını, davacı tarafından sorulan soruların tamamının genel kurulda diğer yönetim kurulu üyeleri tarafından cevaplandığını, davacının talebinin hakkın kötüye kullanması mahiyetinde olduğunu, bu nedenlerle yönetim kurulu üyesi olan davacının pay sahipliğinden kaynaklı bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmasının hukuken mümkün olmaması,

yönetim kurulu üyesi olarak T.T.K.'nun 392.maddesine göre bu hakkı kullanmasının gerekli olması sebebiyle davanın usulden reddine, aksi kanaat hasılsa yapılacak yargılama sonunda davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesi yönünde karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı şirkete ait ticari kayıtlar dosyamız içerisine celbedilmiştir. Dava; davacıya pay sahibi olduğu davalı ... Şirketinde 6102 sayılı TTK'nun 437.maddesi gereğince bilgi edinme ve inceleme hakkının mahkememiz aracılığı ile kullandırılması istemine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde.

Davacının, Pay sahibi olduğu Maupreje İnşaat Anonim Şirketi'nin usulsüz çağrı kararına dayanılarak toplanan (ilk oturum) 2020 takvim yılı Olağan Genel Kurul Toplantısının 10.09.2021 tarihinde yapıldığını, bu toplantıda tarafınca 2020 yılı finansal tablolarının, rapor ve belgelerin yetersizliğinin ortaya konduğunu, Türk Ticaret Kanunu kapsamında şahsına tanınan bilgi alma hakkı kapsamında, ek bilgi ve çalışma gerektirdiği için anılan raporların müzakeresinin ertelenmesi talebinin tutanağa işlendiğini,

bu talep doğrultusunda Türk Ticaret Kanunun 420.maddesi gereğince gündemin 3.4.5.6.7. ve 8.maddelerinin bir ay sonra toplanılarak görüşülmesine karar verilerek toplantının ertelendiğini, yine usulsüz bir yönetim kurulu kararı ile tarafına ertelenen toplantı tarihinin 10.10.2021 günü saat 16:00 olarak bildirildiğini, ancak 10.10.2021 tarihine kadar davalı şirket nezdinde yeni belge veya bilgiler incelemesi açılmadığını, tarafınca herhangi bir ek bilgi veya belge temin edilmediğini, incelemenin bilgi ve belgeleriyle detaylı olarak cevaplandırılması,

aksi takdirde özel denetçi atanması talebinin tutanağa geçirildiğini, taleplerinin reddedildiğinden bahisle.

Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla T.T.K.'nun 437/5.maddesi kapsamında bilgi alma ve inceleme istemini içeren davanın kabulüne, 10.10.2021 tarihli Genel Kurul Toplantı Tutanağında talep ettiği bilgi, belge ve evrakların tarafına iletilmesini talep ve dava ettiği, davalı tarafın davanın reddine karar verilmesini talep ettiği, davanın, davacıya pay sahibi olduğu davalı ...

Şirketinde 6102 sayılı TTK'nun 437.maddesi gereğince bilgi edinme ve inceleme hakkının mahkememiz aracılığı ile kullandırılması istemine ilişkin olduğu,

6102 sayılı TTK'nun 392.maddesinde;"Madde 392- (1) Her yönetim kurulu üyesi şirketin tüm iş ve işlemleri hakkında bilgi isteyebilir, soru sorabilir, inceleme yapabilir. Bir üyenin istediği, herhangi bir defter, defter kaydı, sözleşme, yazışma veya belgenin yönetim kuruluna getirtilmesi, kurulca veya üyeler tarafından incelenmesi ve tartışılması ya da herhangi bir konu ile ilgili yöneticiden veya çalışandan bilgi alınması reddedilemez.

Reddedilmişse dördüncü fıkra hükmü uygulanır. (2) Yönetim kurulu toplantılarında, yönetim kurulunun bütün üyeleri gibi, şirket yönetimiyle görevlendirilen kişiler ve komiteler de bilgi vermekle yükümlüdür. Bir üyenin bu konudaki istemi de reddedilemez; soruları cevapsız bırakılamaz.

(3) Her yönetim kurulu üyesi, yönetim kurulu toplantıları dışında, yönetim kurulu başkanının izniyle, şirket yönetimiyle görevlendirilen kişilerden, işlerin gidişi ve belirli münferit işler hakkında bilgi alabilir ve görevinin yerine getirilebilmesi için gerekliyse, yönetim kurulu başkanından, şirket defterlerinin ve dosyalarının incelemesine sunulmasını isteyebilir.

(4) Başkan bir üyenin, üçüncü fıkrada öngörülen bilgi alma, soru sorma ve inceleme yapma istemini reddederse, konu iki gün içinde yönetim kuruluna getirilir. Kurulun toplanmaması veya bu istemi reddetmesi hâlinde üye, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Mahkeme istemi dosya üzerinden inceleyip karara bağlayabilir, mahkemenin kararı kesindir.

(5) Yönetim kurulu başkanı, kurulun izni olmaksızın, yönetim kurulu toplantıları dışında bilgi alamaz, şirket defter ve dosyalarını inceleyemez. Yönetim kurulu başkanının bu isteminin reddedilmesi hâlinde başkan, dördüncü fıkraya göre mahkemeye başvurabilir. (6) Yönetim kurulu üyesinin bu maddeden doğan hakları kısıtlanamaz, kaldırılamaz. Esas sözleşme ve yönetim kurulu, üyelerin bilgi alma ve inceleme haklarını genişletebilir.

(7) Her yönetim kurulu üyesi başkandan, yönetim kurulunu toplantıya çağırmasını yazılı olarak isteyebilir." şeklinde, 6102 sayılı TTK'nun 437.maddesinde;"(1) Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur.

Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir.(2) Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar.

Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.

(3) Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir. (4) Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir.

İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.(5) Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir.

Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir. (6) Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz." şeklinde düzenleneme yapıldığı görülmüştür.

Davacının her ne kadar 6102. S. TTK.'nun 437.maddesi gereğince davalı ... Şirketinde bilgi edinme ve inceleme hakkının mahkememiz aracılığı ile kullandırılmasını talep etmiş ise de.

Ticaret sicil Müdürlüğünden gelen 01/11/2021 tarihli müzekkere cevabında gönderilen belgelerden ve Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nin 13/11/2020 tarih ve 10202 sayı ve 758 sayfasında bulunan kayıtlardan; davalı şirketin 09/11/2020 tarihinde yapılan 2019 yılı olağan genel kurul toplantı tutanağının 7. Maddesi ile 3 yıllığına ve 09/11/2023 tarihine kadar şirket ortaklarından ... , ... ve ...'ın yönetim kurulu üyeliğine seçildikleri, yine davacı ve davalı şirket tarafından sunulan 2020 yılı olağan genel kurul toplantı tutnaklarına göre davalı şirketin 10/09/2021 tarihinde 2020 yılın ait olağan genel kurul toplantısı yapıldığı,

davacı ortak ...'ın talebi üzerine genel kurul toplantısının 10/10/2021 tarihine ertelendiği, 10/102021 tarihinde 2020 yılına ait olağan genel kurul toplantısının yapıldığı, 7.maddesi ile 3 yılllığına ... ve ... yönetim kurulu üyeliğine seçildikleri ve davacı ...'ın yönetim kurulu üyeliğinin sona erdiği, kararın Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nin 05/11/2021 tarih ve ... sayı, ... sayfasında ilan edildiği anlaşılmıştır.

Dava konusu 10/10/2021 tarihli genel kurulun yapıldığı tarih itibariyle davacının davalı şirketin yönetim kurulu üyesi olduğu, TTK'nun 437. Maddesinde yapılan açık düzenlemeden de anlaşılacağı üzere bilgi alma hakkının genel kurul toplantısında pay sahiplerinin yönetim kurulundan talep edebileceği, başka bir anlatımla bilgi alma hakkının kullanılacağı organın yönetim kurulu olduğu,

her ne kadar yönetim kurulu üyesinin aynı zamanda pay sahibi olması durumunda TTK'nun 437.maddesine dayanarak bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmasına engel bulunmasa da pay sahibi yönetim kurulu üyesinin TTK'nun 392.maddesinde yapılan düzenleme kapsamında bu hakkını kullanması buna rağmen bilgi alma hakkının ihlal edilmesi halinde TTK'nun 392.maddesine dayanarak dava yoluna gitmesi gerektiği, davacının yönetim kurulu üyesi olmasına rağmen TTK'nun 392.maddesinde düzenlenen yolu izlemeden, pay sahipleri için düzenlenen TTK'nun 437.

Maddesine göre dava açtığı anlaşıldığından ispat edilemeyen davanın reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.