Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/136 K.2024/554

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar

"TÜRK MİLLETİ ADINA"

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında akdedilen yazılı sözleşme ile, 26/06/2019-26/10/2019 tarih aralığında, davalı şirkete ait Ereğli'de bulunan maden ocağında kullanılmak üzere iş makinası kiraya verildiğini, davacının sözleşme gereği üzerine düşen yükümlülüğünü yerine getirdiğini, davalı şirketin ilk ay ücretini peşin olarak ödediğini fakat erken iş bıraktığı gibi, sözleşme konusu makinayı uhdesinde bulundurduğu sürenin bedelini de ödemediğini, bu durum nedeniyle, davacının 27/07/2019 tarih ve 41.300,00 TL bedelli faturayı davalıya tebliğ ettiğini, ödeme ihtarında bulunduğunu, davalı şirket cevaben, Konya.

Noterliği'nin ... yevmiye no.lu ihtarnamesi ile sözleşme konusu iş makinesinin arızalandığı gerekçesi ile fatura bedelini kabul etmediğini, davalının iddiasının gerçeği yansıtmadığını belirterek, iş makinası kira ve nakliye bedeli olarak fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmak üzere kiralama bedeli olan 41.300 TL ve nakliye bedeli olan 17.700 TL olmak üzere toplam 59.000 TL'nin 11/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalından alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ile davacı arasında iş makinesi kiralanması yönünde anlaşma yapılmış ise de; bu sözleşmede süre konusunda bir anlaşma olmayıp bu kısmın davacı tarafından tek taraflı olarak doldurulduğunun anlaşıldığını, davacının iş makinesi müvekkilinin maden sahasında çalışmaya başlamış ise de bu çalışması hiçbir zaman sözleşmede belirtilen şekilde gerçekleşmediğini, zira makinenin kronik arızalarının olduğunu, bakımları da davacı tarafından düzenli yapılmadığı için sürekli arıza verdiğini, sözleşme şartlarına göre belirtilen saat kadar hiçbir zaman çalışma yapmadığını,

bu süreçte davalının işlerinin aksadığını, işlerinin aksamaması için kendi sorumluluğunda olmamasına rağmen davalının işlerinin aksamaması için iş makinesinin arızaları ve bakımının davalı tarafından yapıldığını, bu arızalar nedeniyle iş makinesinin bir aylık süre de bile tam süresine uygun olarak çalışmadığını, bu hususta her gün çalışması tutanağa bağlandığını, iş makinesinin 1 aylık sürede tam olarak çalışmaması üzerine davalı çalışanları tarafından bu durumun davacıya bildirildiğini, bu sürenin tamamlanması ve iş makinesi için harcanan bedellerinin ödenmesi istenildiğini,

buna rağmen davacı 27.07.2019 tarih ve 41.300 TL bedelli faturayı düzenleyerek şantiye alanına bırakarak gittiğini, bunun üzerine davalı da bu faturayı kabul etmediğini davacıya belirterek davacıya iade ettiğini, kira sözleşmesinin davalı tarafından sonlandırılmadığını, buna rağmen davacı haber dahi etmeden işyerine araç göndererek iş makinesini şantiye alanından 01.08.2019 tarihinde aldırdığını, 3 aylık süre dolmadan haksız olarak sözleşmenin davacı tarafından sonlandırıldığını, ayrıca nakliye bedeli olarak istenilen miktar olan 17.700 TL'nin kabulünün mümkün olmadığını, bu bedelin çok yüksek olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydı ile;

iş makinesinin Karaman şantiyesi gelişte Samsun'dan gelmiş olup yaklaşık 700 km. için 7.500 TL+KDV nakliye bedeli ödenmesine rağmen, dönüşte yine Karaman'dan Uşak'a ( yaklaşık 450 km. ) götürüldüğü belirtilen iş makinesi için 15.000 TL+KDV nakliye bedeli ödenmiş olmasının kabulü de mümkün olmadığını, yargılama sonucunda davacının alacaklı olduğu yönünde kanaatte alınması halinde; davalının iş makinesi için yapmış olduğu harcamalar ile iş makinesinde yer alan yakıtın bu alacak miktarından mahsup edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır. Afyonkarahisar . Noterliği'ne, Afyonkarahisar Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne, Afyonkarahisar Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı'na, Afyonkarahisar Defterdarlığı'na, Konya Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne, Konya . Noterliği'ne yazılar yazılarak gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. SMMM bilirkişiden rapor alınarak, taraflara raporun tebliğinin temini sağlanmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; taraflar arasında imzalanan kira sözleşmesinden kaynaklı "Alacak" davasına ilişkindir.

Taraflar arasında düzenlenen makine kiralama sözleşmesinin incelenmesinde; sözleşmenin konusundan 2012 model iş makinesinin operatör ile birlikte kiralanması olduğu, kira bedelinin 35.000+KDV olup, işe başlama tarihinin 26/06/2019, işi bitiş tarihinin 26/10/2019 olduğu ilk ay ücretinin peşin ödendiğinin belirtildiği görülmüştür.

Konya . Noterliği'nin ... yevmiye numaralı 09/08/2019 tarihli ihtarnamesinde; ihtar edenin ... Ltd.Şti. Muhatabın ... olduğu, ''27/07/2019 tarih ve ... nolu ve 41.300,00 TL bedelli faturanın münderacatını kabul etmediklerinin ve ihtarname ekinde faturayı iade ettiklerini, tarafa yapılan ödemeden çalışılmayan günler ile akıt bedeli olarak 5.795,00 TL'nin 5 içinde ödenmesinin'' ihtar edildiği görülmüştür.

Taraflar arasındaki ticari ilişkinin ve taraflar arasında bulunan kira sözleşmesine ilişkin olarak borç alacak tutarının hesaplanabilmesi için davalının ticari defterleri incelenerek düzenlenen 04/08/2023 tarihli raporda sonuç olarak;

davalı ... Ltd.Şti.’ye ait incelenen 2019 yılı yevmiye defterinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, bunun dışında ticari defterlerin muhasebe usul ve esaslarına uygun şekilde tutulduğu ve ticari defterlerin kendi içerisinde birbirini teyit eder

nitelikte olduğu tespit edildiği, davalıya ait incelenen 2019 yılı ticari defterlerinde, davacı yan tarafın düzenlemiş olduğu dava konusu 27.07.2019 tarih ve ... nolu 41.300 TL faturanın ticari defter ve kayıtlarında bulunmadığı, 24.08.2019 tarihinde Meram Vergi Dairesine verilen BA formunda bildirilmediğinin tespit edildiğini, davalı yan tarafın 2019 yılı ticari defter ve kayıtlarına göre davacı yan tarafına faturalardan kaynaklanan borcu veya alacağının bulunmadığının tespit edildiği belirtilmiştir.

Davacı şirketin ticari defterlerinin incelenmesi sonucu düzenlenen 17/02/2024 tarihli raporda sonuç olarak; ticari defterler 213 sayılı VUK'na göre tutulmuş olup, açılış ve kapanış tasdikleri usullerine uygun yapıldığını, 2019 yılında ... Ltd.

Şti.'ye 24.06.2019 ve 30.07.2019 tarihlerinde 2 adet aynı tutarlı fatura kesildiğini, faturalar cari hesaba aktarıldığından açık fatura niteliğinde olduğunu, defter kayıtları birbiriyle doğrulanmakta olup; sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığını, 2019 yılında ki BS formunda 82.600 TL bildirim yapıldığını, 2019 yılı kapanış kayıtlarında ... Ltd.

Şti.'nin 82.600 TL borcu olduğu görüldüğünü, 2020 yılında ... yevmiye maddesiyle 41.300 TL ödendiği düzeltme maddesi yapılarak düşüldüğünü, herhangi bir iade faturası bulunmadığını, ... Ltd. Şti.'nin 2020 yılındaki kapanış hesaplarındaki borcu 41.300 TL olarak görüldüğü belirtilmiştir.

Tanık ... '' ben davalı şirkette ön muhasebe ve satış departmanında çalışıyorum, halen çalışıyorum, taraflara arasında makine kiralamasına ilişkin sözleşme bizim iş yerimizde yapıldı, ben sözleşme yapıldığı an oradaydım, sözleşme aylık 35.000,00 TL + KDV olarak anlaşıldı, ayrıca ilk gelen nakliye bedelini biz ödeyecektik, bu anlaşma doğrultusunda ilk ay makineyi kullanmaya başladık ancak makinede ilk aydan itibaren arızalar baş gösterdi, sürekli olarak tamirat istediği için söz konusu makineden yetirince faydalanamadık bu makineye ilişkin arızaları davacı tarafa bildirdik,

her seferinde Adanadan bakım için eleman gönderdiyseler de söz konusu servis ile çalıştığımız yer arasındaki mesafe nedeniyle zaman kayıpları oluştu, aynı zamanda bazı arızaları tarafımızca giderilmesi bizden istendi, ancak söz konusu arızalara rağmen ben davalı firmanın davacı ile herhangi bir görüşme yapıp yapmadığını bilmiyorum ancak arızalı makine yerine başkaca bir makine de kullanmak için satın almadık veya kiralamadık en azından benim haberim yok,

fakat şunu söylemek isterim ki daha makine tarafımıza ilk gönderildiğinde makine arıza verdi bununla birlikte makine bize teslim edildiğinde deposu tamamen boş olmasına rağmen bizden makineyi teslim aldıklarında söz konusu makinede 300 LT ye yakın mazot bulunmaktaydı, söz konusu mazotun bile bedeli tarafımıza ödenmedi, söz konusu makinelerin bakımı davacı tarafından karşılanacaktı, makineyi davacı taraf geldi kendisi götürdü, davalının herhangi bir makinenin alınması yönünde bir talebi olmadı, bu makine benim bildiğim kadarıyla yaklaşık 16 gün tam ve verimli çalıştı,

diğer günlerde tam ve verimli çalışmadı'' şeklinde Mahkememizde beyanda bulunmuştur.

Tanık ... '' ben davalı firmada şantiye şefi olarak çalışıyorum, ben makinenin çalışma sahasına geldiğinde oradaydım, daha tırdan makine indirildiğinde makine arıza verdi, bununla beraber ilk ayda bile 6-7 gün tamamen diğer günlerde ise kısmi arızalar meydana geldi, söz konusu makineden tam anlamıyla faydalanamadık, 1.aydan sonra davacı taraf 2.ayın faturasını düzenlemek için geldi, ancak davalı şirket yetkilisinin orada olmaması nedeniyle biz faturayı kabul edemeyeceğimizi bildirdik, buna rağmen davacı faturayı kesmekle beraber davaya konu makineyi kullanan operatörü beraberinde götürdü, davaya konu makine kullanım dışı kaldı,

belli bir zaman sonra yanılmıyorsa bayram döneminde davacı taraf makineyi gelip teslim aldı, hatta biz aracın deposunu ara ara kullandığımız için doldurmuştuk, yaklaşık olarak 300 litreye yakın mazotu vardı, davacı taraf söz konusu makineyi rızamız dışında alıp götürdü.

Bakım onarımın davacı tarafa aitti ancak davacının bakım için görevlendirdiği servis Adana'da olduğu için çeşitli zamanlarda Adana'dan geldi, fakat çoğunlukla Adananın şantiyeye uzak olması nedeniyle biz aracı kendi imkanlarımızla tamir ettik, zaten davacı ile yapmış olduğumuz anlaşma ile söz konusu ödeme miktarından düşülecekti.

Bununla beraber söz konusu makine tam ve verimli olarak 15-16 gün çalıştı kalan günlerde ise kısmen çalıştığı veya hiç çalışmadığı günler de oldu, söz konusu makine operatörü davacı tarafından geri çağrıldıktan sonra tarafımızca hiç kullanılmadı'' şeklinde Mahkememizde beyanda bulunmuştur.

Tanık ... '' Ben davalı şirkette ustabaşı olarak çalışırım, halen de aynı şirkette çalışmaktayım, biz iş makinası kiralamıştık, arabadan indirirken arızalı olduğu anlaşıldı, daha sonra sürekli arıza yaptı, benim bildiğim kadarıyla çalıştığım şirket, davacı şirketten iş makinası kiralamıştı, gelen makina daha teslim edildiği ilk gün arıza verdi ve kiralama döneminde de sürekli arızalar veriyordu, 40 gün kadar makina bizim elimizde kaldı, biz bayram iznindeyken davacı taraf makinayı gelip kendiliğinden almış, hatta makinanın içerisinde bize ait mazot ile beraber söz konusu iş makinasını geri aldılar,

makina yaklaşık 35 günün 15 günü verimsiz olarak çalıştı, yapılan tamiratlar Karaman'a götürüp kendimiz yaptırdı ve şirket söz konusu tamirata ilişkin borcu kendisi ödedi'' şeklinde Mahkememizde beyanda bulunmuştur.

Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; davacı vekilinin özetle, davalının sözleşme konusu kiraya ilişkin fatura bedelinin ödenmediği, davacı tarafından edimlerin eksiksiz olarak yerine getirildiğinin kiralamaya konu iş makinesinin arızalandığına dair bildirimin bulunmadığını, kira bedeli ve nakliyeye ilişkin fatura toplamının 59.000 TL olduğu iddiasında bulunduğu, davalı vekilinin ise sözleşmeye konu iş makinesinin arızalı olduğu,

iş makinesinin sözleşme süresi bitmeden davacı tarafından 01/08/2019 tarihinde aldırıldığını, faturadaki nakliye bedelinin yüksek olduğu iş makinesinin içinde de kendi yakıtlarının olduğu savunmasında bulunduğu, taraflar arasında operatörlü olarak iş makinesi kiralandığı konusunda ihtilaf bulunmadığı, ihtilafın sözleşmeye konu iş makinesinin arızalanıp arızalanmadığı, bu konuda bildirimin yapılıp yapılmadığı, tarafların edimlerini yerine getirip getirmediği, dava konusu faturada beliritlen alacağı olup olmadığı noktalarında olduğu, davalı tarafın ticari defterlerinde yapılan incelemede;

davacı yan tarafın düzenlemiş olduğu dava konusu 27.07.2019 tarih ve ... nolu 41.300 TL faturanın ticari defter ve kayıtlarında bulunmadığı, 24.08.2019 tarihinde Meram Vergi Dairesine verilen BA formunda bildirilmediğinin tespit edildiğini, davalı yan tarafın 2019 yılı ticari defter ve kayıtlarına göre davacı yan tarafına faturalardan kaynaklanan borcu veya alacağının bulunmadığının tespit edildiği, davacı tarafın ticari defterlerinde yapılan incelemede.

2019 yılında ki BS formunda 82.600 TL bildirim yapıldığını, 2019 yılı kapanış kayıtlarında ... Ltd. Şti.'nin 82.600 TL borcu olduğu görüldüğünü, 2020 yılında 03 yevmiye maddesiyle 41.300 TL ödendiği düzeltme maddesi yapılarak düşüldüğünü, herhangi bir iade faturası bulunmadığını, .... Ltd. Şti.'nin 2020 yılındaki kapanış hesaplarındaki borcu 41.300 TL olarak görüldüğünün belirtildiği, Konya.

Noterliği'nin ... yevmiye numaralı 09/08/2019 tarihli ihtarnamesinde; iş makinesinin sürekli olarak arızalandığının, bu nedenle bir alık çalışma süresinin tamamlanamadığının, arızanın giderilmesi için oluşan masrafların karşılanmadığının, makinenin çalışmadığının, 27/07/2019 tarih ve ... nolu ve 41.300,00 TL bedelli faturanın münderacatını kabul etmediklerinin ve ihtarname ekinde faturayı iade ettiklerini, tarafa yapılan ödemeden çalışılmayan günler ile yakıt bedeli olarak 5.795,00 TL'nin ödenmesinin ihtar edildiği anlaşılmakla, davalının iddialarını ticari defterler, tanık beyanları ve ihtarnamenin desteklediği,

ancak davacının fatura içeriğine konu edimlerin ifa edildiğine ve iş makinesinin arızalandığının bildirilmediğine yönelik iddiasını ispat edemediği, dava dilekçesinde yemin deliline de dayanmadığı anlaşılmakla, davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.