Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/169 K.2022/212

2- 3-

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte bulunan "Bono iptali" davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle. Davacının Ciro suretiyle malik olduğu borçlusu ..., alacaklısı ... olan 27,07,2021 tanzim ve 25,07,2022 vadeli 50,000,00 TL bedeli bon senedi Yine Borçlusu ...

Alacaklısı ... olan 50,000,00 TL bedelli 27,07,2021 tanzim ve 25,08,2022 vcadelil bono senetleri ... tarafından ben davacıya verildiği Ayrıca 14,10,2020 tanzim ve 10,08,2022 vadeli 7,500,00 TL bedelli bana senedi,14,10,2020 tanzim ve 10,09,2022 vadeli 7,500,00TL bedelli bono, 14,10,2020 tanzim ve 10,10,2022 vadeli 7,500,00 TI bedelli bono, 14,10,2020 Tanzim ve 10,11,2022 vadeli 7,500,00 TI 14,10,2020 Tanzim ve 10,12,2022 Vade tarihli 7,500,00 Ti lik bono, 14,10,2020 Tanzim ve 10,01,2023 vadeli 7,500,00TL bedelli bono, 14,10,2020 tanzim ve 10,03,2023 vadeli 7,500,00 Tl bedelli bono,

14,10,2020 tanzim ve 10,05,2023 vadeli 7,500,00 TI bedelli bono, 10-14,10,2020 tanzim ve 10,06,2023 vadeli 7,500,00TL bedelli bono, 14,10,2020 Tanzim ve 10,07,2023 vadeli 7,500,00TL lik bono 12- 14,10,2020 tanzim ve 10,08,2023vadeli 7,500,00TL lik senetlerinde alacaklısı ... senet borçlusu ... Süt ve Süt ürünleri olan bu senetler ben davacıya ... tarafından verildiği, bu senetler önce ... Süt ürünlerine senet alacaklısı tarafından verildiği ve ...

Süt ürünlerine ... da mal verdiğinden mal karşılığı bu senetlerin Ciro edildiği ... tarafından da tarafıma ciro edilerek senetler tarafımda iken senetleri tüm aramalarıma rağmen bulamadığımdan yukarıda tanzim ve vade tarihleri yazılı bonolar kaybedilmiş olması nedeni ile bonoların üçüncü kişilere verilmesi durumunda mağduriyetim söz konusu olacağından kaybolan bonoların vadesinde başkasına ödenmemesi için ihtiyati tedbir konularak bonoların iptaline karar verilmesi için işbu davayı açtığını,

sunulacak deliller göz önüne alınarak kaybolan bu senetler üzerine ihtiyati tedbir konularak üçüncü şahıslara ödenmemesine ve senetlerin iptaline karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde. "Kıymetli evrakın kaybı, çalınması, okunamaz şekilde yıpranması, yırtılması vb gibi durumlarda, senedin kıymetli evrak niteliği ve dolayısıyla bunda doğmuş olan hak da sona ermezse de, ileri sürülmesi olanaksız olur. Çünkü hak ile senet özdeşleşmiştir. Bu gibi durumların çözümü, yukarıdaki birinci haldeki kadar basit değildir.

Çünkü kıymetli evrakın içerdiği hakkın borçludan talep edilebilmesi için, senedin ibrazı ve borçluya teslimi gerekir. Oysa senedin, çalınması, kaybolması yırtılması veya okunamaz hale gelmesi veya benzer hallerde, senet, hak sahibinin elinden ya rızası dışında çıkmış veya senet niteliğini yitirecek derecede tahrip olmuş ya da bozulmuş ve kullanılamaz hale gelmiştir.

Bu durumlarda, senedin borçluya ibrazı söz konusu olamayacak ve sonuçta hak sahibi, hakkını yitirme gibi ağır bir durumla karşı karşıya kalacaktır. Bu gibi hallerde hakkın tamamen kaybedilmesi hiçbir zaman haklı gösterilemeyeceği gibi, hukuk politikası yönünden de aşırı, anlamsız ve katı bir tutum teşkil eder. Kanun bu gibi durumların ortaya çıkması halinde hak sahiplerine bir takım kolaylıklar tanımış, ancak bunları da belirli bir prosedüre bağlamıştır.

Bu konuda yasada öngörülen çözüm şekilleri şöyledir;

Senedin Zayi Olması. İptal davasının ilk şartı, geniş anlamda senedin zayi olmuş, yani yitirilmiş olması gerekir. Zayi edilmiş olma, senetteki hakka değil, bizzat senede ilişkindir. Senedin fotokopisinin veya kopyasının elde bulunmasının da hiçbir önemi yoktur. Çünkü bunların ibrazı ile borçlunun ödeme yapmasını sağlamak hukuken mümkün değildir.

Senedin zayi olması demek, daha önce açıklandığı üzere, senedin hak sahibinin isteği dışında elden çıkması veya maddi olarak senedin mevcut olmaması nedeniyle ibrazın mümkün olamamasıdır. Ancak, senedin zayi olduğu nedeniyle hasımsız olarak açılan iptal davasında, davacının mahkemeye senedin maddi varlığını ispatı etmesi değil, senedin varlığıyla ilgili olumlu kanaat verecek kadar delil sunması yeterle olmalıdır.

Aksi takdirde davacıyı daha çok ispata sunması yeterli olmalıdır. Aksi takdirde davacıyı daha çok ispata zorlanması, zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalinin dava edilmesini imkansız hale getirir.

Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 16.11.2015 tarihli bir kararı da aynı yönde olup şöyledir: Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir." (Kıymetli Evrak Hukukunun Esasları (Prof. Dr. ... 6. Baskı).

Somut olayımıza baktığımızda, açılan dava dosyasında sadece dilekçe ibraz edildiği, davacının Mahkemeye olumlu bir kanaat getirecek kadar hiç bir delil sunmadığı anlaşılmakla, emsal Yargıtay kararı da dikkate alınarak ( . HD.16/11/2015, E. ... K. ... ) ayrıca davacı yan, davasını hasımlı açmıştır. Bunun neticesi de dava konusu bonoların kimde olduğu hususunun bilindiği anlamına gelmektedir. Mahkememizce oluşan vicdani kanaat ile reddine dair oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM : GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE

1-Davacının davasının REDDİNE, 2-Peşin harç yeterli olduğundan yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA, 3- Yapılan giderlerin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın kendilerine İADESİNE, Dair, davacı yanın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/03/2022

Katip ... Hakim ...