Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/289 K.2025/808

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI : 1-

VEKİLİ

DAVALI : 2-

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalı ...'e ait, davalı şahıs sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın 16.08.2022 tarihinde Hüyük - Beyşehir istikametinde müvekkile ait ... plakalı araca kusur ve ihmaliyle çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, Kazada davalı şahıs tam kusurlu olduğunu, müvekkilin hiçbir kusuru olmadığını, Olaya ilişkin tutulan tutanaklardan da anlaşılacağı üzere müvekkilinin dönüş yapacağı sırada davalı şahsın, hızı sebebiyle duramayarak müvekkilimin aracına arkadan çarpmasıyla gerçekleşen kaza sonucunda müvekkilimin aracında ciddi hasar meydana geldiğini,

Müvekkili tamirata harcamış olduğu bedel için kısmi alacak kapsamında 250,00 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi bakımından temerrüt tarihinden, davalı ... bakımından haksız fiil tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, Müvekilimin aracında meydana gelen değer kaybı için belirsiz alacak olarak şimdilik 250,00 TL araç değer kaybı alacağının davalı sigorta şirketi bakımından temerrüt tarihinden, davalı ... bakımından haksız fiil tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini,

Müvekkile ait aracın davaya konu kaza nedeniyle kullanılamadığı günler için belirsiz alacak olarak şimdilik 250,00 TL mahrumiyet bedeli alacağının davalı ... bakımından haksız fiil tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile tahsilini, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

Davalı Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinden özetle; Davanın reddini, Aksi kanaatte olunması halinde ise; Tüm delillerin toplanmasını takiben dosyanın, “kusur tespiti”, "hasar onarım bedeli" ve “değer kaybı” bedellerinin tespiti için konusunda uzman ve ehil bilirkişiler kanalı ile bilirkişi incelemesi yapılmasını, Hüküm altına alınacak tazminat bedeli için dava tarihinden itibaren “Yasal Faiz”e hükmedilmesini, Değer kaybına ilişkin yapılacak inceleme aşamasında, dilekçemizde belirtilen kriterler çerçevesinde değerlendirme yapılmasını, Yargılama masrafları ve ücreti vekâletin karşı tarafa yükletilmesini talep ettiği görülmüştür.

Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın bilirkişi ...'a tevdii ile düzenlenen bilirkişi raporundan özetle; "... plakalı araç sürücüsü ...'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 56/1-c “Önlerinde giden araçları güvenli ve yeterli bir mesafeden izlememek (Yakın takip)” kuralını ihlal ederek, Karayolları Trafik Kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı 84. maddesinde yer alan asli kusurlardan (d) bendindeki (Arkadan çarpma) KURALLARINI İHLAL ettiği.

YÜZDE ELLİ (%50) KUSURLU OLDUĞU; ... plakalı kamyonet sürücüsü ...

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 47/1-c “Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara uymak zorundadır” kuralım ve Madde 53 Dönüş Kuralları: (Gidişe ayrılmış birden fazla şeridi bulunan yollarda, en sağdaki veya soldaki şerit işaretlenmek suretiyle sadece dönüşlere ayrılabilir, ayrılmış bu şeritlere bitişik diğer şeritlerden de işaretlenmek suretiyle sağa veya sola dönüşlerde izin verilebilir.

Bu dönüşler için Madde 53 (a) ve (b) bentlerindekine benzer manevra yapılır) kuralını ihlal ederek, Karayolları Trafik Kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı 84. maddesinde yer alan asli kusurlardan (j) bendindeki (Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama) KURALLARINI İHLAL ettiği. YÜZDE ELLİ (%50) KUSURLU OLDUĞU." görüş ve kanaat bildirir rapor tanzim etmiştir.

Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın bilirkişi Mürsel Ekrem'e tevdii ile düzenlenen bilirkişi raporundan özetle. "Değer kaybı (DK) hesabına esas olacak şekilde aracın 2022 yılı Türkiye Sigortalar Birliği kasko değeri 700 430 TL belirtilmiştir.

R : Rayiç değer katsayısı 0.95 K : Kullanılmışlık düzeyi katsayısı 0.75 (Aracın km belirtilmemiş olup piyasa koşullarına göre 200 000- 299 999 km olarak alınmıştır.) H : Hasara uğrayan parçalar katsayısı H=(HK+T)/100 T : Hasar tutarı katsayısı T = (Hasar Tutarı/Piyasa değeri) x 100 x 0,1 T=(18.772,00 / 700 430) x100 x 0,10= 0,2680 HK : Hasar katsayısı , araçta yapılan onarımlara ait faturaların incelenmesinden: sol arka çamurluk değişim, arka dingil onarım, sol arka çamurluk boya işlemi yapıldığı anlaşılmıştır.

İlgili tebliğe göre değer kaybı hesabında bu parçalardan hangilerinin dikkate alınması gerektiği belirtilmektedir.

HK=(P1+O1+Y1)+(P2+O2+Y2)+(P3+O3+Y3)+....P : Parça değişim katsayısı 4 O : Onarım katsayısı 1 Y : Boya katsayısı 1; dikkate alınarak HK=4+1+1 = 6 H=(6+0.2680)/100= 0.042680 G : Genel değerlendirme kodu G=1+ (G1+G2+G3) Araç ticari araç sınıfında olduğundan (G1=0) , daha önce kaza kaydı olmadığından (G2=0) ve kilometresi dikkate alınarak (G3=0) G= 1 +0+0 = 1 Bu değerler dikkate alınarak araçta kaza tarihi itibarıyla meydana gelen değer kaybı: DK=700 430 x 0.95 x 0.75 x 0.042680 x 1 = 21 299.73 TL olduğu kanaatindeyim.

Davacı vekili kazanın gerçekleştiği 16.08.2022 tarihinden 17.10.2022 tarihine kadar aracını kullanamadığını beyan etmiş olup servis kayıtları dava dosyası içerisinde olmadığından kazaya ait fotoğrafların incelenmesi sonucunda ve onarımın 6 (altı) gün olduğu ve ... marka araç kiralama, Ağustos 2022 tarihi itibariyle araçtan mahrum kalma, günlük araç kiralama bedeli ortalama 525 TL olup, 6x525 =3 150 TL olduğu" görüş ve kanaat bildirir rapor tanzim etmiştir.

Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın bilirkişi ...'e tevdii ile düzenlenen bilirkişi raporundan özetle. "Davacıya ait ... plakalı araçta kaza sonrası oluşan, Toplam Hasar Tutarının 18.772,00 TL (KDV Dahil) olduğu, bu tutarın davalının %50 kusurlu olması nedeni ile, davalının sigorta şirketi ...

Sigorta A.Ş. tarafından %50 x 18.772,00 = 9.386,00 TL (KDV Dahil) ödeme yapması gerektiği, Davacıya ait ... plakalı araçta kaza sonrası oluşan, değer kaybının 9.120,00 TL olarak hesaplandığı, bu tutarın davalının %50 kusurlu olması nedeni ile, davalının sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş. tarafından %50 x 9.120,00 = 4.560,00 TL (KDV Dahil) ödeme yapması gerektiği, Davalı sigorta şirketi ...

SİGORTA ŞİRKETİ tarafından, davaya konu kaza ile ilgili olarak hasar tazminatı ve araç değer kaybı ile alakalı herhangi bir ödeme yapmadığının dosya içer anlaşıldığı, Davalı sigorta şirketi ...

SİGORTA A.Ş.” nin sorumluluğu, sigortalının kusuru oranında olmak üzere, maddi zararlarda araç başına azami 100.000,00 TL ile sınırlı olduğu, hasar tazminatı ve değer kaybı tazminatlarının toplamının 13.946,00 TL olduğu ve sigorta poliçesi kapsamında kaldığı, Davaya konu aracın, kullanım Amacı/Şekli” nin YÜK NAKLİ / HUSUSİ araç olarak kullanılan 2 kişi kapasiteli, N1 sınıfında, M Segment KAMYONET (PANEL VAN) tarzı bir araç olduğu, Davacının, kusur oranına göre kazada %50 kusurlu bulunan ... plakalı araç sürücüsü / araç sahibi davalı ...” den talep edeceği Toplam Araç Mahrumiyet Tazminatının;

%50 x 1.163,00 = 581,50 TL olduğu," görüş ve kanaat bildirir rapor tanzim etmiştir.

Dava; Tazminat davasıdır. Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı vekili davalılar aleyhine Tazminat davası açmıştır.

Konunun 6098 sayılı TBK.49.maddesi ve KTK.85. ve devam eden maddelerinde düzenlendiği TBK.49/1. maddesinde.

"Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklinde, KTK.85. maddesinde;"Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar...................İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." şeklinde, KTK'nun 86/1.maddesinde;"İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur." şeklinde, KTK'nun 91/1.maddesinde;"İşletenlerin,

bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." şeklinde, KTK'nun 92.maddesinde(6704 S.K. 4. Mad.

İle değişiklik öncesi);"Aşağıdaki hususlar, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışındadırlar.a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,c) İşletenin;

bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler, d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar, f) Manevi tazminata ilişkin talepler." şeklinde, KTK'nun 97.maddesinde(6704 S.K. 5. Mad.

İle değişiklik öncesi);"Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi dava da açabilir." şeklinde, KTK'nun 99.maddesinde(6704 S.K. 6. Mad.

İle değişiklik öncesi);" Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." şeklinde düzenlemeler yapıldığı,

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceğinin düzenlendiği görülmüştür.

Yargıtay . Hukuk Dairesi’nin ... E. ... K. Sayılı ilamında; “Yargıtay uygulamasına göre değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun ... E. ... K. Sayılı ilamında; “Kazanın oluş şekline göre değişkenlik göstermekle birlikte, kazalı bir araçta hayatın olağan akışına göre değer kaybı oluşacağı muhakkaktır. Kazalı bir araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı veya oluşan değer kaybının miktarı; aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarın nitelik ve niceliği vs. gibi hususlara bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Değer kaybı; bahsedilen kriterler göz önüne alınarak, aracın hasarsız hâliyle ve kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki ikinci el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki hâline göre serbest piyasadaki ikinci el piyasa değeri arasındaki farkın tespit edilmesiyle bulunur.

Yargıtay . Hukuk Dairesi’nin ... E. ... K. Sayılı ilamında; “Araçta meydana gelen değer kaybının; aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği ve daha önce karışmış olduğu kaza da dikkate alınarak kazadan sonraki onarılmış halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya göre hesaplanması gerektiği,

Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile ... Esas ... Karar sayılı ilamı ve ... Esas ... Karar sayılı ilamları (... : Araç mahrumiyetinde makul süre) dikkate alınarak,

15/10/2025 tarihli duruşma tutanağında davacı vekiline bedel artırım için iki hafta kesin süre verildiği, bedel arttırma yapılmadığı anlaşılmıştır.

HMK MADDE 26 - Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır.

TMK 1/3. Maddesinde; "Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır."

Anayasa'nın 138/1. Maddesinde; " Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler." şeklinde düzenlemeler olduğu,

Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, alınan bilirkişi rapor/ları, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Mahkememizce benimsenen hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297.

Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile Davacının davalılar aleyhine açtığı 250,00 TL değer 250,00 TL hasar, 250,00 TL araç mahrumiyeti toplamı 750,00TL olan 16/08/2022 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte (davalı sigorta şirketi yönünden değer kaybı 250,00 TL + 250,00 TL hasar bedeli toplam 500 TL' den poliçe limiti ile sınırlı ve temerrüt tarihi 02/03/2023 tarihinden başlamak şartıyla) davalılardan alınıp, davacıya verilmesine, dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM : GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE

1-Davacının davalılar aleyhine açtığı 250,00 TL değer 250,00 TL hasar, 250,00 TL araç mahrumiyeti toplamı 750,00TL olan 16/08/2022 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte (davalı sigorta şirketi yönünden değer kaybı 250,00 TL + 250,00 TL hasar bedeli toplam 500 TL' den poliçe limiti ile sınırlı ve temerrüt tarihi 02/03/2023 tarihinden başlamak şartıyla) davalılardan alınıp, davacıya VERİLMESİNE,

2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 615,40-TL harçtan dava başında yatırılan 179,90TL peşin harç ile 313,16TL tamamlama harcının toplamı 493,06-TL harcın mahsubu ile bakiye 122,34-TL harcın davalılardan (davalı sigorta şirketi yönünden 81,56TL ile sınırlı olmak kaydıyla) alınarak hazineye irad KAYDINA,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 750,00-TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı sigorta şirketi yönünden 500,00TL ile sınırlı olmak kaydıyla) alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4-Davacı tarafından yapılan sarfına mecbur kalınan ilk yargılama harcı olan 385,40TL ile 313,16-TL Tamamlama Harcı, 7.402,00-TL bilirkişi ücretleri, tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 8.100,56TL'nin davalılardan (davalı sigorta şirketi yönünden 5.400,37TL ile sınırlı olmak kaydıyla) alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine YER OLMADIĞINA,

6-6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurulduğundan 3.200,00-TL arabulucu ücretinin 6235 sayılı Kanunu 18/A-13.maddesi gereğinc davalılardan (davalı sigorta şirketi yönünden 2.133,33TL ile sınırlı olmak kaydıyla) alınarak Hazine'ye gelir KAYDINA,

7-Davacı tarafından dava başında depo edilen gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,

Katip Hakim