Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/634 K.2023/48

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Menfi Tespit (Alım Satım)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili hakkında başlatılan Konya .İcra Müdürlüğü ... E sayılı dosya ile ...

Nolu Fatura 18.714,00 TL ve ... nolu fatura 23.384,00 TL bedelli faturalar dayanak gösterilmek sureti ile ilamsız icra takibi yapıldığını, müvekkilinin takibe ilişkin ödeme emri ve tüm evrakların Muhtara Tebliğ edilmesi nedeniyle süresinde haberdar olamaması nedeniyle itiraz edemediğini, 2004 Sayılı Yasa Madde 72'ye göre itiraz hakkını kullanamayan müvekkilinin işbu davası açması gerektiğini, icra takibine dayanak edilen fatura suretlerinin dosyaya sunulmadığını, faturalar yönünden temerrüt oluşmadığını, fatura içeriklerini kabul etmediklerini, müvekkilinin davalıya borcunun bulunmadığını,

Müvekkili ile davalı arasında süt alış-satışı şeklinde yapılan alışverişin bulunduğunu, 19/03/2022 tarihli ... A.Ş. Ye davalı adına yapılan 18.174,00 TL bedelli ödeme belgesi ile de bazen davalı adına başka firmalara da ödeme yapıldığını, bu nedenlerle; davalıya hiçbir borcu bulunmayan müvekkilinin Konya .icra Müdürlüğü ...

E sayılı dosya yönünden borcunun bulunmadığının tespiti ile kötü niyetli hareket eden davalının kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, dava sonuçlanıncaya kadar İİK gereği dosyaya tahsil edilen paranın davalıya ödenmemesi yönünde icra takip dosyasına tedbir kararı verilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin kaşı taraf üzerine yüklenilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davanın bir miktar paranın ödenmesi veya bir alacağa ilişkin olduğundan dava şartı arabuluculuğa başvurulması gerektiğini, arabuluculuğa başvurulmadığından dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi talep ettiklerini, davanın kambiyo senedinden kaynaklı olmaması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, davacı hakkında ... nolu 18.174,00-TL. Bedelli ve ... nolu 23.384,00-TL.

Bedelli faturalardan kaynaklanan bakiye borcun ödenmemesi nedeniyle Konya .İcra Dairesinin ...

E.sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, davacının müvekkili şirketten yem satın aldığını, karşılığında icra dosyasına konu faturalar ile 2021 yılından beri aldığı mallara ilişkin faturalar kesildiğini, davacının, müvekkili ile aralarındaki alım satım ilişkisini kabul ettiğini, davacının müvekkiline ödeme yaptığına dair herhangi bir belge sunmadığını, müvekkiline bir borcu bulunmadığını iddia ettiğini, davacının faturalar kendilerine tebliğ edilmediğinden temerrüt oluşmadığını ve fatura içeriğini kabul etmediğini beyan etse de iddia edilen borç için davacı tarafından 19/03/2022 tarihli 18.174,00-TL.ödeme yapıldığını,

davacının ödemiş olduğu 18.174,00-TL cari borcundan düşürüldüğünü ve icra takibine konu iki fatura bedelinden kalan bakiye borç miktarı üzerinden icra takibi başlatıldığını, bu nedenlerle.

24/10/2022 tarihli ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını, müvekkili şirket aleyhine açılan haksız ve yersiz davanın dava şartı yokluğundan reddini, mahkemenin görevsizliğine, mahkeme aksi kanaatteyse haksız davanın esastan reddini, iş bu davanın açılmasında ve borcun ödenmemesinde tamamen kötüniyetli olan davacının I.İ.K. md 72/4 uyarınca alacağın %20’ sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmolunmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVANIN VE GÖREVLİ MAHKEMENİN TESPİTİ VE GEREKÇE

Mahkemenin görevli olması, HMK 114/1-c maddeye göre dava şartıdır. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir (HMK 1. md.). “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler”(HMK115.md.).

Türk Ticaret Kanununun Ticari davalar, çekişmesiz yargı işleri ve delilleri başlıklı 4. Maddesi "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,

öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." hükmünü içerir.

Yine Türk Ticaret Kanununun Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler başlıklı 5. Maddesi "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." hükmünü içerir.

Ticari davalar kendi aralarında, mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olmak üzere ikiye ayrılır. Mutlak ticari davalarda tarafların sıfatlarına ve dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmazken Kanun o davayı ticari dava olarak tanımladığı için ticari dava sayılır. Mutlak ticari davalar, TTK nın 4/1/a-f bentleri arasında sayıldığı gibi, Kooperatifler Kanunu (md.99), İcra ve İflas Kanunu (md.154), Finansal Kiralama Kanunu (md.31) gibi bazı özel kanunlarda da belirlenmiştir.

Buna karşılık tarafları tacir olan ve her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olan davalara ise nispi ticari dava denir. Yani bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de tarafların tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

Bu haliyle taraflar arasındaki hukuki ilişkinin yukarıda belirtilen mutlak ticari davalar kapsamına girmediği gibi davacı Aynur DİRİ'nin Mevlana Vergi Dairesi cevabi yazısına göre; davacının Basit Usul Ticari Kazanç yönünden mükellef olduğu, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu 173/2. Maddesi uyarınca defter tutma hususunda istisnai sayılan mükellefler arasında yer aldığının bildirildiği, Konya Ticaret Sicili Müdürlüğünün cevabi yazısına göre; ticari işletme kaydına ve şirket ortaklığına rastlanılmadığının bildirildiği, Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinin cevabi yazısına göre; davacının herhangi bir kaydına rastlanılmadığının bildirildiği tespit edildiğinden eldeki davanın nispi ticari dava kapsamında da kalmadığı açıktır.

Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; bu davalara bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemelerine ait olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim