Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/658 K.2023/499

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı taraf arasındaki ticari ilişkinden kaynaklı olarak faturalar ve faturaların sipariş sözleşmelerinin düzenlendiğini, davalı taraf bu faturalara ilişkin olarak 4.613,57 USD'lik kısmı davacı şirkete ödenmediğini, faturaların tahsili için Konya .İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosya ile takip başlatılmış olup davalı tarafın itirazı sonucunda takibin durduğunu, bu sebeple TTK'den kaynaklanan zorunlu arabuluculuğa başvurulmuş ancak anlaşma sağlanamadığını, davalı tarafın icra dosyasına yetki itirazında bulunduğunu, ancak sözleşmenin kurulduğu yerin davacı şirketin bulunduğu yer olduğunu, ayrıca borçlar kanun 89.madde hükmü gereğince para ve parça borcunun alacaklının ikametgah yerinde ödeneceği hususunda bir beisin olmadığını, davacının ...

Mah. ... Sk.

No:6/8 Selçuklu/KONYA adresinde faaliyet gösterdiğini, davacının alacağının para borcu olması sebebiyle icra takibine konu yetkiyi dairenin Konya İcra daireleri ve mahkemelerinin olduğunu, davacı şirket ile davalı taraf arasındaki ticari ilişkinin bir sonucu olarak sürekli olarak malzeme alım satım işlemleri yapıldığını, bu alım satım işlerinin sonucunda faturalar düzenlendiğini, faturalardaki tutarın yabancı para USD cinsinden olduğunu, davalı tarafın faturalardaki USD bedelinin ödeme tarihindeki kurdan ödemesi gerekirken faturalardaki dolar karşılığını düzenlenme tarihindeki USD kuru üzerinden hesaplayarak TL olarak ödediğini,

yaşanan kur dalgalanmaları neticesinde davacı şirketin maddi zarara uğradığını, davacı şirket tarafından düzenlenen faturalarda "T.C.M.B. Döviz kuru, bu fatura dahil cariye bakiyenin ne kadar olduğunun yazıldığını," "işbu fatura.... USD karşılığıdır ve kur risklidir.

Fatura bedeli alıcı tarafından faturada belirtilen döviz cinsinden döviz olarak veya fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden TL'ye çevrilerek satıcıya ödenecektir" ibaresinin yer aldığını, davalının borcu üzerinde davacı tarafa ödeme yapmaması ve ileride davacının söz konusu alacağını tahsil edememesi ihtimalinden dolayı davalı üzerine kayıtlı taşınmazlar ve araçlar üzerinden ihtiyati haciz konulmasını talep ettiğini, davalının işbu haksız dayanaktan yoksun ve kötü niyetli itirazı nedeniyle borçlu aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle. Davacı tarafından, davalı şirkete karşı 21/02/2022 tarihinde Konya .İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı icra dosyası ile 4.613,57 USD'lik takip başlatıldığını, 24/02/2022 tarihinde davalının borca itiraz ettiğini, davacının davalı şirket aleyhine itirazın iptali davası açtığını, davacı 02/11/2022 tarihinde söz de dosya borcunun davalı tarafından ihtirazi kayıt ile %115 teminat ile ödenmek zorunda kalındığını, davacının haksız yere gerekçesi belirtilmeyen bir bakiyeyi davalı şirketten istediğini, sözlü olarak davalıya da bunun kur farkı olduğunu belirttiğini, davacının haksız bir biçimde sözde bir borç uydurarak,

bu borcu da kılıfına uydurma amacıyla kur farkı yalanını uydurduğunu, davalı şirketin davacıya hiçbir borcu olmadığını, bu nedenlerden dolayı davanın reddini, davacı aleyhine %20’den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

(II) YARGILAMADA TOPLANAN DELİLLER

Mahkememizce Konya . İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden celp edilerek incelenmiştir.

SMMM Bilirkişisi ... mahkememize sunmuş olduğu 08/03/2023 tarihli raporunda özetle. Davacı tarafın incelenen ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı.

Davacı şirketin davaya konu ettiği faturalarda, “fatura bedeli alıcı tarafından faturada belirtilen döviz cinsinden döviz olarak veya fiili ödeme tarihindeki merkez bankası döviz satış kurundan TL'ye çevrilerek satıcıya ödenecektir.” olarak yazılı olduğu, davalı şirket ödemelerinin tamamını, faturalardaki TL bedelleri üzerinden ödediği, TL cinsinden davacı şirkete borçlu olmadığı,

faturadaki dövizli bedeller ve ödeme tarihlerindeki Merkez Bankası Satış kuru üzerinden yapılan hesaplamalara göre, davacı şirketin KDV dahil 4.613,57 USD tutarında, KDV hariç ise 3.909,81 USD tutarında “faturalardan kaynaklanan” alacağının bulunduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.

SMMM Bilirkişisi ... mahkememize sunmuş olduğu 09/05/2023 tarihli Kök raporunda özetle; ... Tic. A.Ş. tarafından ... Tic. A.Ş.'ne kesilen bütün faturalar üzerinde '' USD karşılığıdır ve kur risklidir. Fatura bedeli alıcı tarafından faturada belirtilen döviz cinsinden döviz olarak veya fiili ödeme tarihindeki merkez bankası döviz satış kuru üzerinden TLye çevrilerek satıcıya ödenecektir.

Vadesinde ödenmeyen faturalar için döviz bazında aylık %2 fiyat farkı faturası kesilecektir. '' ibaresi yer aldığını, kur farkı alacağına ilişkin sözleşme ile düzenlenen bir hüküm bulunmadığını, fatura karşılıkları kararlaştırılan günde ve vadesinde ödendiği takdirde kur farkı alacağı doğmadığına ilişkin Yargıtay. Hukuk dairesi ve Yargıtay. Hukuk Dairesi kararlarının mevcut olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.

SMMM Bilirkişisi ... mahkememize sunmuş olduğu 07/08/2023 tarihli Ek raporunda özetle. Davalı tarafın incelenen ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı.

Davacı şirketin davaya konu ettiği faturalarda, “fatura bedeli alıcı tarafından faturada belirtilen döviz cinsinden döviz olarak veya fiili ödeme tarihindeki merkez bankası döviz satış kurundan TL’ye çevrilerek satıcıya ödenecektir.” olarak yazılı olduğu , ancak aralarında borcun USD olarak ödeneceğine ilişkin bir sözleşmenin olmadığı, davalı şirket ödemelerinin tamamını, faturalardaki TL bedelleri üzerinden ödediği, TL cinsinden davacı şirkete borçlu olmadığı,

faturadaki dövizli bedeller ve ödeme tarihlerindeki Merkez Bankası Satış kuru üzerinden yapılan hesaplamalara göre, davacı şirketin KDV dahil 4.613,57 USD tutarında, KDV hariç ise 3.909,81 USD tutarında USD olarak düzenlenen faturalardan kaynaklanan borcunun bulunduğu, 02/11/2022 tarihinde davalı şirketin borcu kabul etmemekle birlikte 02/11/2022 tarihinde ihtirazi kayıtla Konya . içra dairesi ... ibana 108.233,51 lira ödeme yaptığı görüş ve kanaatini bildirmiştir.

(III) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava faturaya bağlanmış alacağın tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

Davacı vekili dava dilekçesiyle, davalı adına düzenlenen faturanın davalı tarafından ödenmemiş olduğunu, bu cihetle Konya . İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, bu takibe itiraz edildiği, bu itirazların haksız ve yersiz olduğunu, bu nedenlerle vaki itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesiyle, Konya . İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine itiraz ettiklerini, davalının 02/11/2022 tarihinde icra dosyası borcunu %115 teminat ile ödediğini, davalının davacıya bir borcunun olmadığını bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.

Konya . İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının yapılan incelemesinde; 01/11/2022 tarihinde hesap yapıldığını, hesaplanan bakiyenin borçlu tarafından 02/11/2022 tarihinde (108.233,51 TL borcu kabul etmemekle birlikte ihtirazi kayıtla ödeme) dosyaya ödeme yaptığı anlaşılmıştır. Yapılan ödeme ihtirazi kayıt ile gerçekleştirildiğinden yargılamaya devam edilmiştir.

Mahkememizce tarafların ticari defterleri sunulması ve yerlerinin bildirilmesi hususunda süre tanınmıştır. Toplanan deliller itibariyle, tarafların sunmuş olduğu ticari defterler üzerinde inceleme yapılarak rapor tanzim edilmek üzere dosya bilirkişiye tevdii edilmiş, ... tarafından düzenlenen 08/03/2023 raporda neticeten. Davacı ticari defterlerine göre, Davacı tarafın incelenen ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı.

Davacı şirketin davaya konu ettiği faturalarda, “fatura bedeli alıcı tarafından faturada belirtilen döviz cinsinden döviz olarak veya fiili ödeme tarihindeki merkez bankası döviz satış kurundan TL'ye çevrilerek satıcıya ödenecektir.” olarak yazılı olduğu, davalı şirket ödemelerinin tamamını, faturalardaki TL bedelleri üzerinden ödediği, TL cinsinden davacı şirkete borçlu olmadığı,

faturadaki dövizli bedeller ve ödeme tarihlerindeki Merkez Bankası Satış kuru üzerinden yapılan hesaplamalara göre, davacı şirketin KDV dahil 4.613,57 USD tutarında, KDV hariç ise 3.909,81 USD tutarında “faturalardan kaynaklanan” alacağının bulunduğu tespit edilmiştir. ... tarafından düzenlenen 07/08/2023 tarihli Ek raporda neticeten.

Davalı ticari defterlerine göre, Davalı tarafın incelenen ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı.

Davacı şirketin davaya konu ettiği faturalarda, “fatura bedeli alıcı tarafından faturada belirtilen döviz cinsinden döviz olarak veya fiili ödeme tarihindeki merkez bankası döviz satış kurundan TL’ye çevrilerek satıcıya ödenecektir.” olarak yazılı olduğu , ancak aralarında borcun USD olarak ödeneceğine ilişkin bir sözleşmenin olmadığı, davalı şirket ödemelerinin tamamını, faturalardaki TL bedelleri üzerinden ödediği, TL cinsinden davacı şirkete borçlu olmadığı,

faturadaki dövizli bedeller ve ödeme tarihlerindeki Merkez Bankası Satış kuru üzerinden yapılan hesaplamalara göre, davacı şirketin KDV dahil 4.613,57 USD tutarında, KDV hariç ise 3.909,81 USD tutarında USD olarak düzenlenen faturalardan kaynaklanan borcunun bulunduğu, 02/11/2022 tarihinde davalı şirketin borcu kabul etmemekle birlikte 02/11/2022 tarihinde ihtirazi kayıtla Konya. İcra Dairesi ... ibana 108.233,51 lira ödeme yaptığı tespit edilmiştir.

Ayrıntılı gerekçeli, denetlenebilir bilirkişi raporu mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır.

Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık konusu düzenlenen faturalarının Türk Lirası üzerinden mi, yoksa döviz kuru üzerinden mi ödenmesi noktalarında toplanmış olup, dava konusu faturaların tamamı dosyaya celp edilmiş olup, yargılamaya esas alınan bilirkişi ... raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere davacı şirketin, davaya konu ettiği faturaların döviz cinsinden düzenlendiği ve fiili ödeme tarihindeki kurdan ödeneceği belirtildiği, davalı şirketin ödemelerin tamamını Türk lirası bedeller üzerinden ödediği anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki düzenlenen faturalarda bedellerin dolar olarak belirlenmesi ve mal tesliminden sonra fatura bedellerinin derhal ödenmemiş olması karşısında döviz cinsinden belirlenen bedellerin fatura tarihindeki bedeller üzerinden değil, teslim edilen emtiaya ilişkin ödeme tarihindeki kur üzerinden ödeme yapılması gerektiği takdir ve kanaatine varılarak; bilirkişi raporundaki ilgili hususta düzenlenen faturalar incelenmek suretiyle KDV hariç olarak yalnızca emtia bedeline ilişkin belirlenen fiyatlar üzerinden kur farkı hesabı mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır.

Dava kur farkı alacağına ilişkin olduğundan, ilgili faturalardaki asıl alacağın yanı sıra devlete ödenen KDV tutarları yapılan hesaplamada dikkate alınmamıştır.

Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; yargılamaya esas alınan bilirkişi raporlarındaki tespitlere göre, davaya konu Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasındaki itirazın kısmen iptali ile; takibin 3.909,81 USD asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa devlet bankalarının USD cinsinden açılmış 1 yıllık mevduat için ödediği en yüksek faizin uygulanmasına, dava tarihinden sonra yapılan ödemelerin infazda dikkate alınmasına karar verilmiştir. Alacak likit ve muayyen olduğundan hüküm altına alınan asıl alacak miktarının takip tarihindeki kur karşılığı bedeli üzerinden % 20 oranında hesaplanan 10.673,88 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim