Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/729 K.2022/691

Davacının mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Çiftçilikle iştikal ettiğini, ... Bankasından almış olduğu ..., ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... seri numaralı çekler tarafına verildikten sonra bu çeklerin bedelleri yazılmadan kaybedildiğini, çekleri eline geçiren üçüncü kişi veya kişiler bu çeklerin boş olan yerlerini yazmak suretiyle bankaya ibraz ederek bedellerini çekebileceklerinden çeklerin ibrazında ödenmemesi ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava çek iptali istemine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı ve talep edenin iddiası ile talep konusu çeklerin talep edene ait olduğu ve işbu talebi keşideci sıfatı ile yaptığı anlaşılmıştır (hamil sıfatı ile yapmadığı anlaşılmıştır).

Mahkememizce de benimsenen birçok yerleşik Yargıtay kararında belirtildiği gibi TTK nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK. nun 818/s maddesi yollamasıyla 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle kıymetli evrak iptal davası açabileceği ve keşideci olan davacının dava açma (aktif husumet) ehliyeti olmadığı anlaşılmıştır.

Zayi olmuş çek hakkında keşideci, ibraz süresi geçtikten sonra çekten cayabilir veya çek imzası yoksa her zaman muhatap banka şubesini çekteki imzanın kendisine ait olmadığı yönünde uyarabilir veyahut hamile karşı menfi tespit davası veyahut da lehtara karşı menfi tespit ve/veya istirdat davası açabilir.

Davacı çek sahibi olup, kendi çekleri hakkında zayi nedeniyle iptal davası açamayacağından, HMK nun 114/1-d (tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartıdır) ve HMK nun 115/2. maddeleri gereğince dava şartlarından olan bu hususun sonradan giderilmesi mümkün olmadığından bu konuda davacıya ek süre verilmesine gerek olmaksızın dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin aşağıdaki hükmün kurulması gerekmiştir.

Katip ... Hakim ...