Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/195 K.2024/423

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

1.BEYANLAR:

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu 04/03/2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilİ aleyhine davalı tarafından Konya.

İcra Müdürlüğünün ... sayılı kambiyo senetlerinden kaynaklı icra takibi başlatıldığını ancak icra takibinin haksız kötüniyetli olup müvekkilin alacaklıya borcunun bulunmadığını, davalı alacaklı ile müvekkil arasında elektronik ortamda yapılmış cari hesap sözleşmesi bulunduğunu, sözleşme gereğince müvekkilinin davalıdan ürün aldığını ve karşılığını da alacaklıya nakit, kredi kartı ve çek ile ödediğini, düzenleyeni ... müvekkilinin ise ciranta olduğu takibe konu çekin de bu cari hesaptan kaynaklı olarak alacaklıya verildiğini, vadesi geldiğinde iş bu çekin karşılığının bankada bulunmadığını,

müvekkilinin cari hesap kapsamında başkaca ödemeler yaptığını, çek verdiğini ve takibe konu bu çekin bedelinin fazlası ile davalıya ödendiğini ve davalıya bir borcunun kalmadığını, borcu kabul etmemek kaydıyla takibe konu çek miktarının 1.600,00 TL'sinin muhatap banka tarafından alacaklıya ödendiği halde davalının mükerrer ödemeye sebep olacak şekilde bu kısmın düşülmeden 90.000,00 TL üzerinden takibine konu edildiğini, dava konusu uyuşmazlığın ticari uyuşmazlık olması sebebi ile dava öncesinde zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiğini anlaşma sağlanamadığını, müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, Konya.

İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takip dosyasının müvekkil yönünden iptaline, davalı aleyhine alacağın en az %20'si oranında tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili mahkememize vermiş olduğu 21/03/2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından dava dilekçesinde Konya.

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı kambiyo senedinden kaynaklı icra takibinden dolayı 30/06/2018 keşide tarihli ... numaralı 90.000,00 TL bedelli çekten kaynaklı borcunun bulunduğunu, çek bedelinin davacı tarafından ödenmediğini, ayrıca bankanın sorumlu olduğu miktarın ödenmediğini, çekin arkasında banka tarafından karşılıksız işlemi görülürken de takas sistemi kapsamında ödeme yapılmadığının belirtildiğini, ayrıca haciz mahallinde işyerini fiilen işleten ... borçlarının olduğunu ikrar ettiğini, ödemenin yapılması için süre verilmesini talep ettiklerini, mevcut icra takibinde müvekkilinin hem haklı hem iyiniyetli olduğunu,

davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.KALDIRMA ÖNCESİ MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR:

Mahkememizin 13/10/2020 tarih ... esas ve ... sayılı kararı ile özetle: ""...Tüm bu nedenlerle hüküm kurmaya elverişli denetlenebilir alınan bilirkişi raporlarına göre davacının davasının kısmen kabulü ile davacının 12.015,82 TL miktar haricinde davalıya borçlu olmadığının tespitine, Konya . İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı takibin 77.984,18 TL asıl alacak yönünden iptaline, Konya . İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı takibin 9.000,00 TL çek tazminatı yönünden iptaline, davacının asıl alacak yönünden şartları oluşmayan tazminat talebinin reddine, davacının çek tazminatı talebi yönünden tazminat talebinin kabulü ile; 9.000,00 TL üzerinden % 20 oranında hesaplanan 1.800,00 TL kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine..."" şeklinde hüküm kurulmuştur

3.KALDIRMA KARARI VE GEREKÇESİ:

Konya Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesi'nin 15/02/2023 tarihli ... esas ve ... karar sayılı ilamı ile " Mahkemece bilirkişi raporu alınarak yazılı olduğu şekilde karar verilmiş ise de, davacı tarafça istinaf dilekçesinde, çek keşidecisi ile davalının anlaştığı ve yapılan protokol kapsamında 80.000,00 TL çek verilerek icra dosyası borcunun kapatıldığı ve davalının dava ve takip konusu alacağı tahsil ettiğinin iddia edildiğinin anlaşılması karşısında, ödeme;

borcu sona erdiren bir olgu olduğundan yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilecek olup, iddianın genişletilmesi kapsamında değerlendirilemeyeceğinden mahkemece, davacı tarafça ibraz edilen belge karşısında davalının beyanı alınıp, dava konusu borcun ödenip ödenmediğinin araştırılması yönünde bilirkişi incelemesi de yaptırılarak sonucuna göre karar vermek gerektiğinden" şeklindeki gerekçeyle mahkememiz kararı kaldırılmıştır.

4.MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER ile DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Kaldırma kararı sonrasında karar gerekçesinde bahsi geçen protokol kapsamındaki çeke ilişkin ödeme bilgileri ilgili bankadan getirtilerek dosya SMMM bilirkişisine tevdi edilmiştir.

Bilirkişi (Mali Müşavir) 15.01.2024 tarihli raporunda özetle şu hususları belirtmiştir.

Rapor içeriğinde yapılan açıklamalar ve dosyaya mübrez belge, bilgi, takip dosyası, taraflara ait incelenen ticari defter-belgeleri ve BAM kararı ile sınırlı olarak yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, davacının ticari defterlerine göre dava konusu çekin verildiği 21.04.2018 tarihinde 97.767,74 TL davalıya borçlu olduğu, çekin karşılıksız çıkması üzerine yapılan bir muhasebe kaydının bulunmadığı ve bu eksik kayıt nedeniyle 97.290,80 TL davalıdan alacaklı olarak göründüğü,

2020 yılı yevmiye defteri açılış fişinde de 97.290,80 TL alacağının devam ettiği, karşılıksız çeke ilişkin kayıt yapılmış olsaydı davalıdan 7.290,80 TL alacaklı olarak görüneceği, çek keşidecisi ile davalının anlaştığı ve yapılan protokol kapsamında 80.000,00 TL çek verilerek icra dosyası borcunun kapatıldığı, davalının defter kayıtlarında 80.000,00 TL ödeme kaydının bulunmadığı, davalı yanın ticari defterlerine göre dava konusu çekin teslim alındığı 21.04.2018 tarihinde davacıdan 106.854,09 TL (28.117,57 USD) alacaklı olarak göründüğü, davacı ticari defterlerinde ise 21.04.2018 tarihinde 97.767,74 TL bakiye göründüğü,

aradaki 9.086,35 TL farkın 2018 yılı açılış işinden kaynaklandığı, davacının açılış fişinin 0,00 TL olduğu, davalının açılış fişinin 9.086,35 TL olduğu, davacının 2017 yılında işletme defterine tabi olduğundan farkın nedeni tespit edilemediği, çek keşidecisi ile davalının anlaştığı ve yapılan protokol kapsamında 80.000,00 TL çek verilerek icra dosyası borcunun kapatıldığı, davalının defter kayıtlarında 80.000,00 TL ödeme kaydının 20.12.2019 tarihinde defterine kaydettiği, 31.12.2019 tarihinde 51.666,72 TL kur farkı gelir faturası düzenleyerek, davacının borcuna kaydedildiği ve bu işlem sonucunda 31.12.2019 hesap bakiyesinin 0,00 TL olduğu,

davalı yanın düzenlemiş olduğu faturalarda USD karşılıklarının da yazılı olduğu tespit edilmiştir. Davalı vekili, takip konusu çekin, takipten önce davalı alacaklı müvekkile verildiğini, ileri vadeli olarak düzenlendiğini, çekin 21.04.2018 teslim tarihindeki dolar kurunun 4,03 TL, takip tarihi 18.09.2018 tarihindeki dolar kurunun 6,37 TL olduğunu, müvekkilinin takip tarihi itibariyle davacıdan 14.965,51 USD alacaklı olduğunu belirtmiştir.

Ancak bu tutarın cari hesap bakiye alacağına ilişkin olduğu, dava konusunun cari hesap alacağı olmadığından hesaplama yapılmadığı tespit edilmiştir. Dava konusu çekin 90.000,00 TL tutarlı çek olduğu, çekin verilme tarihi 21.04.2018 ve takip tarihi 18.09.2018 arasındaki kur farkının 49.819,38 TL olduğu hesaplanmıştır. Somut olayda dava konusunun.

30.06.2018 vadeli 90.000,00 TL bedelli çeke ilişkin davalı yan tarafından davacı aleyhine 18.09.2018 tarihinde icra takibi başlattığı, davacı yanın çeke ilişkin borcunun olmadığı iddiası üzerine çıktığı anlaşılmaktadır.

Davalı yanın, faturaları döviz cinsinden düzenlediği ve ödemelerin TL cinsinden yapıldığı, dava konusunun sadece takibe konu çek nedeniyle çıktığından, taraflar arasındaki ticari ilişkinin tamamına kur farkı hesaplanmamış sadece takibe konu çek nedeniyle kur farkı hesaplanması gerektiği kanaati ile, çekin veriliş tarihi 21.04.2018'den takip tarihi 18.09.2018 tarihine kadar kur farkının 49.819,38 TL olduğu,

davalı defter kayıtlarında, dava tarihinden sonra 20.12.2019 tarihinde 80.000,00 TL ödeme kaydı ve 31.12.2019 tarihli davacı adına düzenlemiş olduğu 51.666,72 TL kur farkı faturasını davacı hesabına borç tahakkuk ettirmek suretiyle cari hesap bakiyesinin 0,00 TL olduğu, dolayısıyla davalının kur farkını da dava tarihinden sonra yapılan tahsilat ile tahsil ettiği tespit edilmiştir. Davacı yan, 51.666,72 TL tutarlı kur farkı faturasını defterlerine kaydetmemiştir.

İşbu dava; icra takibine yönelik menfi tespit davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının cari hesap ilişkisi ve icra takibine konu edilen çekten kaynaklı borç-alacak ilişkileri noktasında toplandığı anlaşılmıştır. Kaldırma kararı sonrasında aldırılan bilirkişi raporunda özetle "..davacı hesabına borç tahakkuk ettirmek suretiyle cari hesap bakiyesinin 0,00 TL olduğu, dolayısıyla davalının kur farkını da dava tarihinden sonra yapılan tahsilat ile tahsil ettiği tespit edilmiştir." şeklinde belirtildiği üzere ve davacının lehtar olduğu nazara alındığında çek tazminatı bakımından sorumluluğu bulunmayacağı da nazara alınarak; davacının davasını kanıtlamış olduğu anlaşılmakla bu doğrultuda aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Hüküm: Gerekçesi Yukarıda açıklandığı Üzere:

1-Davacının davasının KABULÜ İLE; davacının Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasından takip tarihi itibariyle (102.649,32 TL-12.015,82 TL) 90.633,50 TL borçlu olmadığının tespiti ile, davadan sonra diğer takip borçlusu ... tarafından yapılan 80.000,00 TL'lik ödeme nazara alınarak takibin davacı yönünden iptaline, 21.015,82

2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,

3-Davacının asıl alacak ve ferileri yönünden şartları bulunmayan tazminat talebinin reddine,

4-Davacının çek tazminatı yönünden kötü niyet tazminat talebinin kabulü ile 9.000,00 TL üzerinden %20 oranında hesaplanan 1.800,00 TL tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine.

5- Davanın kabul edilen kısmı üzerinden alınması gereken 6.191,17 TL karar ilam harcından davacının ödediği peşin harcın 1.753,00 TL nin mahsubu ile eksik kalan 4.438,17 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

6-Davacı tarafından yatırılan toplam 1.753,00 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

7-Davacı tarafından yatırılan 44,40 TL başvurma harcının 39,20 TL sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

8-Davacı tarafından yapılan masraf olan: 2.141,35 TL'nin 1.890,69 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

9-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre hesaplanan toplam 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul red oranına göre 1.165,48 TL'sinin davalıdan, 154,52 TL sinin davacıdan tahsili ile Hazine’ye gelir kaydına,

10-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

11-Davalı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 12.015,82 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

12-Karardan sonra yapılacak masrafların % 88,29 oranında davalıya % 11,71 oranında davacıya yüklenmesine,

13-Davalının yaptığı masraf bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

14-Taraflarca yatırılan ve dosyada bakiye kalan delil/gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

15-Dosya içerisinde bulunan Konya . İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının karar kesinleştiğinde ilgili birime iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nın 341-345 maddeleri uyarınca gerekçeli taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek istinaf dilekçesi ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/06/2024

Katip ... Hakim ...