Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/66 K.2024/175

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili ..., ... Mah. ... Sokak No:6 sayılı adresindeki ticarethanede ... No.lu su abonesi olduğunu, ...

Genel Müdürlüğü, Abone İşleri Daire Başkanlığı görevlileri tarafından tutulan 25/10/2022 tarih, ... seri no'lu tutanak ile, 05/09/2014 tarihinde 848 endeksle (tahliyeden ve mühürlü) sayaçtaki mühür bozularak su kullanıldığı iddiasında bulunulduğunu, ... no'lu sayaç ... endeksle tekrar mühürlendiğini, müvekkilinin söz konusu yeri ... isimli kişiden satın aldığına dair beyanı tutanağa geçirildiğini, müvekkilinin 31/07/2023 tarihli itirazına davalı kurum tarafından verilen 02/11/2023 tarih ve ... sayılı cevabi yazı da ise;

söz konusu iş yeri için 07/03/2006 tarihinde ... ile abone sözleşmesi yapıldığını, 05/09/2014 tarihinde bu şahsın talebi üzerine ve tahliye nedeniyle 848 endeksle kesilerek mühürlendiğini, 03/01/2017 tarihinde söz konusu iş yerini müvekkilinin satın aldığı ve halen kendisinin kullandığını, 25/10/2022 tarihinde yapılan kontrolde ise sözleşmesiz ve abonesiz olarak kaçak su kullanıldığı gerekçesiyle tutanak tutularak mühürlendiğini, davalının tutanakta sözleşmesiz su kullanımının ne zaman ve kimler tarafından yapıldığı bilinmediğinden dolayı kullanım sayaç üzeri sarfiyat tarafınıza tahakkuk edilmiştir diyerek itirafta bulunduğunu,

müvekkilinin söz konusu yerde hiç su kullanmadığını, ...'un herhangi bir yaptırımla karşılaşmadığını, ilk abone ...'nün 05/09/2014 tarihinde burayı tahliye edip suyun kesilmesi ve mühürlenmesinden, tutanağın tutulduğu 25/10/2022 tarihine kadar yaklaşık 8 yıl boyunca burada hiç kontrol yapılmayışı bir muamma olduğu gibi kendi ihmallerinin sorumluluğunu müvekkiline kesmek istediklerini, arabuluculuğa başvurulduğunu anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle; davanın kabulü ile.

02/11/2023 tarih ve ... sayılı belgeden dolayı davalı kuruma 20.448,99 TL tutarında borçlu olmadığımızın tespitini, Harçlar Kanunu gereğince peşin alınacak karar ve ilam harcından bakiye kalanın iadesini, yapılacak yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVANIN VE GÖREVLİ MAHKEMENİN TESPİTİ VE GEREKÇE

Mahkemenin görevli olması, HMK 114/1-c maddeye göre dava şartıdır. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir (HMK 1. md.). “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler”(HMK115.md.).

Dava; Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasıdır.

Türk Ticaret Kanununun Ticari davalar, çekişmesiz yargı işleri ve delilleri başlıklı 4. Maddesi "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,

öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." hükmünü içerir.

Yine Türk Ticaret Kanununun Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler başlıklı 5. Maddesi "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." hükmünü içerir.

Ticari davalar kendi aralarında, mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olmak üzere ikiye ayrılır. Mutlak ticari davalarda tarafların sıfatlarına ve dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmazken Kanun o davayı ticari dava olarak tanımladığı için ticari dava sayılır. Mutlak ticari davalar, TTK nın 4/1/a-f bentleri arasında sayıldığı gibi, Kooperatifler Kanunu (md.99), İcra ve İflas Kanunu (md.154), Finansal Kiralama Kanunu (md.31) gibi bazı özel kanunlarda da belirlenmiştir.

Buna karşılık tarafları tacir olan ve her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olan davalara ise nispi ticari dava denir. Yani bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de tarafların tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

Bu haliyle taraflar arasındaki hukuki ilişkinin yukarıda belirtilen mutlak ticari davalar kapsamına girmediği gibi davacı ...'in Konya Ticaret Sicili Müdürlüğünün cevabi yazısına göre; ticari işletme kaydına ve şahıs şirket ortaklığına rastlanılmadığını, Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği cevabi yazısına göre; herhangi bir kaydının olmadığını, Meram Vergi Dairesi Müdürlüğü cevabi yazısına göre; Gayri Menkul Sermaye İradı kazancından mükellef olduğunun bildirildiği anlaşılmakla, her ne kadar davacıya ticarethane işletmesi nedeniyle abonelik verilmiş ise de; eldeki davanın nispi ticari dava kapsamında da kalmadığı açıktır.

Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; davacının tacir olduğuna dair herhangi bir emare bulunmadığından ve dava konusu husus müstakilen TTK kapsamında düzenlenmediğinden, bu tür davalarda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğundan ve taraflar arasındaki davanın ticari dava niteliğinde de olmadığı anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine ilişkin ve davaya Asliye Hukuk Mahkemesince bakılması gerektiği yönünde görevsizlik kararına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim