Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/795 K.2025/550

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

"TÜRK MİLLETİ ADINA"

T.C. GEREKÇELİ KARAR

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVA

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Finansal Kiralama Sözleşmesinin Feshedildiğinin Tespiti İle Malın İadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle; müvekkili banka ile davalı şirket arasında finansal kiralama sözleşmesi imzaladığını, sözleşmeye konu makineler müvekkili banka tarafından satın alınarak davalıya kiralandığını, davalı ödemesi gereken kira bedellerini ödemeyerek temerrüde düştüğünü, kiracıya usulüne uygun olarak ihtarname düzenlenerek tebliğe çıkartıldığını, 60 günlük süre geçmesine rağmen sözleşmeye konu mal müvekkile teslim edilmediğini, sözleşmeye konu malların taraflarına teslimine,

davalı ile müvekkili banka arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmelerinin fesholduğunun tespiti ile sözleşmeye konu makinelerin üzerindeki finansal kiralama şerhinin kaldırılmasını ve sözleşmenin fesholunduğu hususunda finansal kurumlar birliğine müzekkere yazılmasını, sözleşmelere konu malların taraflarına teslimine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesiyle özetle; mahkemenin yetkisiz olduğunu, sözleşmenin feshine ilişkin yapılan normal tebliğatın yok hükmünde olduğunu, tebliğatın aykırı olarak tebliğ edildiğini, müvekkili şirkete fesih beyanı usulüne uygun olarak gönderilmediğini, sözleşmenin halen geçerli olduğunu, eldeki davanın ikame edilmesi şartı gerçekleşmediğini, Denizli. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı konkordato konulu davasından müvekkili şirketi lehine geçici mühlet kararı verildiğini, yasa koyucunun konkordato kapsamında iyi niyetli borçluların konkordatoya başvurduğu için alacaklıların keyfi olarak sözleşmeyi feshetmelerinin önüne geçtiğini, müvekkili tarafından sözleşme kapsamında ödemelerin yapıldığını, konkordato başvuru sonrası tek taraflı olarak sözleşmenin feshedilmesi usul ve yasya aykırı olduğunu, konkordato projesinin hayata geçilebilmesi için davaya konu edilen malların müvekkili şirketi tarafından kullanımı zaruri olduğunu,

usulüne uygun fesih beyanı olmadığından bahisle sözleşmenin feshine ilişkin tespitin reddine, sözleşmeye konu mallar üzerinde tasarruf yetkisi verilmesine ilişkin talebinin reddine, sözleşmeye konu malların davacıya teslimine ilişkin talebinin de reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, finansal kiralama sözleşmelerinin feshedildiğinin tespiti ile malın iadesi isteminden ibarettir.

Taraflar arasındaki ihtilaf; taraflar arasında finansal kiralama sözleşmesi imzalanıp imzalanmadığı, bu sözleşme kapsamında davalıya taşınır teslim edilip edilmediği, davalının kira bedellerini zamanında ve eksiksiz ödeyip ödemediği, ödeme konusunda davalının temerrüde düşüp düşmediği, ihtarname tarihi itibariyle davalının davacıya borçlu olup olmadığı, borç tutarının ne kadar olduğu, bu borcun ihtarname tebliğinden sonra ödenip ödenmediği, tebliğin usulsüz olup olmadığı, tebliğin usulsüz olduğunun ileri sürülmesinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olup olmadığı, uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin yetkili olup olmadığı, sözleşmenin feshi koşullarının oluşup oluşmadığı ile taşınırın davacıya tesliminin gerekip gerekmediği hususlarından ibarettir.

6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nun 31/1. maddesine göre; " (1) Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir."

Taraflar arasında 17/01/2023 tarihli, ... numaralı finansal kiralama sözleşmesinin imzalandığı, sözleşmeye konu malın davalıya teslim edildiği, davalının kira borcunu vadesinde ödemediğinden bahisle Gebze . Noterliği'nin ... yevmiye numaralı 08/08/2024 tarihli ihtarnamenin düzenlendiği, ihtarname ile kira borçlarının 60 gün içinde ödenmemesi halinde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamına uygun olduğundan hükme esas alınan 23/05/2025 tarihli bilirkişi heyeti raporu ile, ödeme planına bağlı borçların, borçlunun finansal durumunun bozulması ile iki kez yapılandırılarak yenilendiği, yine 2.yapılandırmanın davalı şirketin 15.03.2024 tarihli konkordato başvurusu ile edindiği geçici mühlet kararından sonra olmakla 25.05.2024 tarihinde 40 ay vade ile borcun vade yapısının yenilendiği,

buna karşın davalı borçlu yönünden 08.08.2024 tarihli kat öncesi olmakla 05.07.2024 tarihinde ödeme planına bağlı peşinat niteliğindeki 25.06.2024 vade tarihli 2.984.467,52 TL borca ilişkin yarısı oranında 1.492.234,00 TL ödeme yapıldığı ile kalan bakiye taksit borcuna gecikmeye düşüldüğü, devam eden 25.07.2024 ve 26.07.2024 vade tarihli borçların vadesinde ödenmemesi ile 27.07.2024 tarihli gecikmeye giren 3 kira taksiti sonrasında 08.08.2024 tarihli keşide edilen muacceliyet ihtarı ile ödenmesi için kat ihtarının tebliğinden itibaren 60 gün süre verildiği,

kat ihtarının 13.08.2024 tarihinde sözleşmedeki bilinen son adreste borçlusuna tebliğ edilmesine karşın 14.10.2024 tarihli ödeme süresine kadar gecikmede bulunan 1.Taksit ödemesine kısmi ödeme ile bakiye borcunu ödenmediği, devam eden 2.ve 3.Taksit ödemesinin de ödenmemesi sonrası Banka tarafından muacceliyet ihtarı ile borçlusuna gecikmede olan 4.634.018,74 TL borcun 15.10.2024 tarihine kadar ödenmemesi üzerine davalı borçlunun temerrüte düştüğü ve ödeme planına kalan bağlı tüm borcun 62.183.538,19 TL - 217.757,81 EUR ile muaccel hale geldiği,

muaccel hale gelen taksit borçlarının 6361 s. Yasa kapsamında 60 gün ödeme süresi içeren ihtarının davalı kiracıya tebliğ edildiği ile tebliğ tarihinden itibaren 60 günlük ödeme süresi içinde borca ilişkin ödeme yapılmadığı, fesih koşullarının sözleşme dayanağında oluştuğu mütalaa edilmiştir.

Denizli . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyasında davalı konkordato isteminde bulunmuştur.

2004 sayılı İİK'nın 296. maddesine göre;"Sözleşmenin karşı tarafının konkordato projesinden etkilenip etkilenmediğine bakılmaksızın, borçlunun taraf olduğu ve işletmesinin faaliyetinin devamı için önem arz eden sözleşmelerin devamı esastır. Bu sözleşmelerde yer alıp da borçlunun konkordato talebinde bulunmasının sözleşmeye aykırılık teşkil edeceğine, haklı fesih sebebi sayılacağına yahut borcu muaccel hâle getireceğine ilişkin hükümler, borçlunun konkordato yoluna başvurması durumunda uygulanmaz. Sözleşmede bu yönde bir hüküm bulunmasa dahi sözleşme, borçlunun konkordatoya başvurduğu gerekçesiyle sona erdirilemez. Bu fıkra kapsamında geçici ve kesin mühlet süresince devam eden sözleşmeler nedeniyle borçlanılan edimler karşılıklı olarak ifa edilir."

2004 sayılı İİK'nın 307/3. maddesine göre; "Borçlunun talebi üzerine, tasdik kararında finansal kiralama konusu malların iadesi karardan itibaren bir yılı geçmemek üzere aşağıdaki şartlarla ertelenebilir. a) Borçlu finansal kiralama sözleşmesinin aynen ifasını 294 üncü maddenin yedinci fıkrası uyarınca üstlenmiş olmalıdır. b) Finansal kiralamadan doğan kira alacağı konkordato talebinden önce doğmuş olmalıdır. c) Ödenmemiş kira borcu, üç aylık tutarı aşmamalıdır. d) Bu erteleme nedeniyle finansal kiralama konusu malın değer kaybından kaynaklanabilecek zarar, teminat altına alınmış olmalıdır. e) Borçlu finansal kiralama konusu malın işletmenin faaliyeti için zorunlu olduğunu ve iade edilmesi durumunda ekonomik varlığının tehlikeye düşeceğini yaklaşık olarak ispat etmiş olmalıdır."

Anılan yasal düzenlemeler uyarınca, salt konkordato başvurusunda bulunulmasına dayalı olarak sözleşmenin feshedilmesi mümkün değildir. Konkordato başvurusunda bulunulmuş olsa dahi taraflar sözleşmeden kaynaklı edimlerini yerine getirmekle yükümlüdür. Bununla birlikte konkordato davasına bakan mahkeme finansal kiralamaya konu malların iadesinin ertelenmesine karar verebilir.

Somut olayda, davacının kira borcunun ödenmemesine dayalı olarak sözleşmeyi feshettiği, konkordato başvurusunun sözleşmenin temerrüde dayalı feshedilmesine engel olmadığı, aksi yönde bir tedbir kararının da mevcut olmadığı, yine malın iadesinin ertelenmesine ilişkin bir kararın da olmadığı, bu yönde karar verilmiş olsa dahi eldeki davada karar vermek için 1 yıllık sürenin dolmasının beklenmesinin mümkün olmadığı, bu davada verilecek karar ile erteleme kararının birbiriyle çelişmeyeceği, olası bir erteleme kararının sadece kararın infazını geciktireceği, dolayısıyla mevcut konkordato dosyasının eldeki davanın esasını etkiler nitelikte olmadığı ve bekletici mesele yapılmasının gerekmediği sonucuna varılmıştır.

Davalı e-tebligat adresinin mevcut olduğunu, buna rağmen tebligatın elektronik yolla yapılmadığını, tebliğin usulsüz olduğunu savunmuştur. ... A.Ş.'nin bila tarihli yazı cevabı ile davalı şirketin e-tebligat adresinin 07/12/2020 tarihinde aktif edildiği ve pasife alınmadığı bildirilmiştir. Davaya konu FKS 17/01/2023 tarihinde imzalanmış olup, davalı elektronik adresini davacıya bildirdiğini iddia ve ispat edememiştir. Bununla birlikte, davalı dava tarihinden rapor tarihine kadarki süreçte de herhangi bir ödeme yapılmamıştır. Dolayısıyla, davalının tebliğin usulsüz olduğu yönündeki iddiasının hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu kabul edilmiş ve bu yöndeki savunmaya itibar edilmemiştir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde, taraflar arasında finansal kiralama sözleşmesi imzalandığı, sözleşmelere konu malın davalıya teslim edildiği, davalının kira borcunu vadelerinde ödemediği, buna dayalı olarak ihtarname keşide edildiği, ihtarname ile kira borcunun ödenmesi için davalıya 60 gün süre verildiği, bu 60 günlük süre içinde de herhangi bir ödeme yapılmadığı, dolayısıyla fesih koşullarının oluştuğu, sözleşmelere konu malın iadesinin gerektiği sonucuna varıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip