Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/1197 K.2022/1055

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; yetkili son hamilinin müvekkili şirket olduğu keşidecisi ... ... ... Tic. A.Ş ve keşide yeri ... olan, ... ... Bankası bilinmeyen şubesine ait ... çek nolu, 31/01/2020 vade tarihli, 122.928.00 TL bedelli çekin şirketin ... Mahallesi ... Cad. No:... .../...... adresinde şirketin finans biriminde işlemlerinin yapılması için bekletilirken kaybedildiğini/çalındığını, çekin lehtarının müvekkili şirket olup çekin henüz ciro edilmediğini, çekin arka yüzünün boş olduğunu, çekin keşidecisinden 18/10/2021 tarihinde bordro imzalanarak teslim alındığını, izah edilen nedenlerle dava konusu çekin 3. Kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, söz konusu çekin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizin 29/12/2021 tarihli tensip ara kararı gereği davacı vekilinin tedbir talebinin çek bedelinin %15'i teminat mukabilinde kabulüne karar verilmiş, davacı tarafından teminat yatırıldığından dava konusu çeke ödeme yasağı konulması için bankaya müzekkere yazılmıştır.

Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilanlar yapılmıştır. Bankalardan çek bilgileri ve ibraz edilip edilmediği sorulmuş, çekin ibraz edilmediği anlaşılmıştır.

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu talep dilekçesi ile davadan feragat ettiklerini, talebi gibi işlem yapılmasını talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde. Çekişmeli yargıda kural olarak “tasarruf ilkesi” geçerlidir ve taraflar dava konusu üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilirler. Bu suretle davaya son verilebilmesinin bir yöntemi davadan feragattir ve anılan kurum 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 307-312.maddelerinde düzenlenmiştir.

Buna göre davanın açıldığı tarihten itibaren hüküm kesinleşinceye kadar kullanılabilen bir hak niteliğindeki feragat, davacının istem sonucundan vazgeçmesi olup, kesin hükmün hukuki sonuçlarını doğurmaktadır. Geçerliliği için davalının rızasına veya mahkemenin kabulüne gerek olmayıp, bu konudaki tek taraflı irade beyanının mahkemeye ulaşması yeterlidir.

Mahkemece, yalnızca, feragatin gerçekten anılan anlamı içerip içermediğinin ve yasal yönteme uygun yapılıp yapılmadığının araştırılması ve koşullar gerçekleşmişse feragat nedeniyle davanın reddi yönünde hüküm kurulması gerekmektedir. Diğer taraftan, davacı tarafından feragat bildirimi yapıldıktan sonra mahkemece henüz buna dayalı olarak karar verilmemiş olsa da, feragatten dönülemez.

Davacının bu tür durumlarda, hata, hile veya ikrah nedeniyle feragatin geçersiz olduğunu aynı davada ileri sürebilme veya feragatin feshi için ayrı bir dava açabilme hak ve olanağı bulunmaktadır. Feragatin kesin hüküm oluşturma etkisi maddi anlamdadır ve feragat nedeniyle reddedilen dava, aynı konuda, aynı taraflar arasında ve aynı dava sebebine dayanılarak yeniden açılamaz.

Ayrıca, feragat ile dava konusu uyuşmazlık esastan sona erdiğinden ve koşula bağlı hüküm verilemeyeceğinden, koşullu feragat geçersiz olduğu gibi, davacının istem sonucunun bir kısmından vazgeçmesi (kısmî feragat) durumunda, davanın feragat edilmeyen bölümü yönünden yargılamaya devam edilmesi zorunludur.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekilinin davadan feragat beyanı doğrultusunda davanın feragat nedeni ile reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalı Başkan ... · e-imzalı