Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/720 K.2021/214

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kefalet Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... 'nin sahibi davalı kooperatifin üyesi olduğunu, davacının şirketi ile davalı kooperatif ve birkaç şirket arasında akaryakıt alım-satım sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye teminat olması için aynı bonoya şirketlerin imza attığını, davalının kendi borçlarının ödenmemesi nedeniyle alacaklının Hendek İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davacının borcu olmamasına rağmen icradan kurtulmak için toplam 3.000,00-TL ödeme yaptığını, rücu amaçlı davalıya başvuru sonuçlarının olumsuz olduğunu, arabuluculuk sonucu anlaşma sağlanamadığını, davacının davalı adına yaptığı şimdilik 3.000,00-TL ödemenin fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu icra dosyasında davalı taraf olmadığından davanın pasif husumet ehliyeti nedeniyle reddini, davalının sözleşme konusu akaryakıt yahut başka bir malzemeyi satın almadığını, davacının yaptığı ödemelerin davalı adına yapılmadığının ödeme makbuzlarından anlaşılacağını, davanın reddini,davacının alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Hendek İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosya aslı celp edilmiştir.

Hendek 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarih ... Esas, ... Karar sayılı dosyası verilen gönderme kararı ile mahkememize tevdii edildiğinden, mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedildiği anlaşılmıştır.

Olaya ilişkin yasal düzenlemeler değerlendirilecek olursa. Dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkinin varlığı medeni usul hukukumuzda "sıfat" olarak tanımlanmaktadır ve bir davada taraf olarak gösterilen kişilerin o dava ile ilgili kimseler olması zorunludur. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olmasına karşın, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir.

Bir sübjektif hak kendisinden istenebilecek olan kişi ise; o hakka uymakla yükümlü olan kimsedir ve pasif husumet (davalı sıfatı) olarak adlandırılmaktadır. Sübjektif hakkın sahibi olan kimse ile o hakka uymakla yükümlü bulunan kişinin kimler olduğunun saptanması, bir başka anlatımla; davada, davacı ve davalı sıfatlarının kimlere ait olduğu hususu, dava konusu (sübjektif) hakkın özüne ilişkin maddi hukuk sorunudur.

Dava açan veya aleyhine dava açılan kişiler o davada davacı veya davalı olarak taraf sıfatına sahip değillerse, mahkemece dava konusu hakkın esası (var olup olmadığı) hakkında inceleme yapılmadan dava sıfat yokluğundan reddedilir.

Dava konusu hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunu olan taraf sıfatı (husumet) ve sıfat yokluğu, davada taraf olarak görünen kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olan bir itiraz niteliğindedir ve Mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 187. maddesinde (HMK. m.116) yer alan ilk itirazlardan olmadığından davanın her aşamasında ileri sürülebilir.

Somut olayda;Davacı taraf, davacının sahibi olduğu dava dışı ... .’nin davalı için Hendek İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı takip dosyasına dayanak bono için kefil olduğunu, bu borç için davacının anılan takip dosyasına toplamda 3.000 TL ödemede bulunduğunu, anılan bedelin kendisine ödenmesini talep etmiştir.

Davacı tarafından dosyaya sunulan ödeme belgelerinde yapılan ödemenin Hendek İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı takip dosyası için yapıldığı, Hendek İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı takip dosyasının yapılan incelemesinde, takip borçluları arasında davalı kooperatifin bulunmadığı, davalının bu takipte taraf olmadığı, dolayısıyla naılan takip dosyası için yapılan ödemenin davalı için yapıldığı hususunun, davalının takipte taraf olmadığı nazara alındığında yerinde olmadığı, bu durumda anılan ödemenin ancak takip borçluları için yapılmış olduğu, az yukarıda açıklandığı üzere;

bir sübjektif hak kendisinden istenebilecek olan kişinin o hakka uymakla yükümlü olan kimse olduğu, takipte taraf olmayan kişiden takip için yapılan ödemenin istenemeyeceği, davalının pasif husumetinin bu dava yönünden bulunmadığı,

Yine Hendek İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı takip dosyasında davacının da taraf olmadığı, takibe dayanak bonoda davacının kefiller arasında da yer almadığı, dolaysıyla yapılan ödemenin kefil sıfatıyla da yapılmadığı, eğer ödeme kefil şirket Yıl Pak ... Ltd. Şti. İçin yapılmış ise bu durumda talep hakkının davacıya değil, anılan dava dışı tüzel kişiye ait olacağı, dolayısıyla bu durumda da davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığı anlaşılarak,

Davanın 6102 sayılı yasanın 4.maddesin gereği basit yargılama usulüne tabi olduğu, 6100 sayılı yasanın 320/1.maddesi gereği mahkemenin tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden de karar verebileceği, az yukarıda anılan nedenlerle tarafların duruşmaya çağrılmasına gerek olmadığı anlaşılarak, 6100 sayılı yasanın 320/1.maddesi gereği dosya üzerinden karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır