Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/853 K.2022/1434

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesi ile; ....... Banka A.ş .... .... / .... Şubesine ait keşidecisi .... .... .... Laboratuvar Kozmetik Medikal San. Ve Tic. A.Ş olan .... Çek Numaralı, 14/10/2022 Keşide Tarihli 2300 TL bedelli, .... Çek Numaralı, 17/10/2022 Keşide Tarihli 1950 Tl Bedelli, .... Bank A.ş /Gebze / Kocaeli Şubesine ait keşidecisi .... ... Sanayi Ve Tic Ltd Şti olan ....-....Çek Numaralı, 15/10/2022 Keşide Tarihli 2000 Tl Bedelli Çek ile .... Bank A.ş /Gölcük Şubesi / Kocaeli Şubesine ait keşidecisi .... .... Makina Sanayi Ticaret Ltd Şti olan -.... Çek numaralı, 15/10/2022 keşide tarihli 1700 TL bedelli çekleri kaybettiğini, kaybolan çek hakkında karşılığının ödenmemesi için çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizce 17/10/2022 tarihli tensip ara kararı gereği davacının ihtiyati tedbir talebinin %15 teminat mukabilinde kabulü ile dava konusu çeke ödeme yasağı konulmasına karar verildiği, davacı tarafından teminat yatırıldığı ve dava konusu çeke ödeme yasağı konulması için ilgili bankaya müzekkere yazıldığı anlaşıldı.

Davacı tarafından mahkememize sunulan25/10/2022 tarihli dilekçesinde; açmış olduğu davasından feragat ettiğini beyan etmiş ve feragat istemi yönünde karar verilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde. Çekişmeli yargıda kural olarak “tasarruf ilkesi” geçerlidir ve taraflar dava konusu üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilirler. Bu suretle davaya son verilebilmesinin bir yöntemi davadan feragattir ve anılan kurum 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 307-312.maddelerinde düzenlenmiştir.

Buna göre davanın açıldığı tarihten itibaren hüküm kesinleşinceye kadar kullanılabilen bir hak niteliğindeki feragat, davacının istem sonucundan vazgeçmesi olup, kesin hükmün hukuki sonuçlarını doğurmaktadır. Geçerliliği için davalının rızasına veya mahkemenin kabulüne gerek olmayıp, bu konudaki tek taraflı irade beyanının mahkemeye ulaşması yeterlidir.

Mahkemece, yalnızca, feragatin gerçekten anılan anlamı içerip içermediğinin ve yasal yönteme uygun yapılıp yapılmadığının araştırılması ve koşullar gerçekleşmişse feragat nedeniyle davanın reddi yönünde hüküm kurulması gerekmektedir. Diğer taraftan, davacı tarafından feragat bildirimi yapıldıktan sonra mahkemece henüz buna dayalı olarak karar verilmemiş olsa da, feragatten dönülemez.

Davacının bu tür durumlarda, hata, hile veya ikrah nedeniyle feragatin geçersiz olduğunu aynı davada ileri sürebilme veya feragatin feshi için ayrı bir dava açabilme hak ve olanağı bulunmaktadır. Feragatin kesin hüküm oluşturma etkisi maddi anlamdadır ve feragat nedeniyle reddedilen dava, aynı konuda, aynı taraflar arasında ve aynı dava sebebine dayanılarak yeniden açılamaz.

Ayrıca, feragat ile dava konusu uyuşmazlık esastan sona erdiğinden ve koşula bağlı hüküm verilemeyeceğinden, koşullu feragat geçersiz olduğu gibi, davacının istem sonucunun bir kısmından vazgeçmesi (kısmî feragat) durumunda, davanın feragat edilmeyen bölümü yönünden yargılamaya devam edilmesi zorunludur.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının davadan feragat beyanı doğrultusunda davanın feragat nedeni ile reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Hüküm: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Açılan davanın feragat nedeniyle REDDİNE,

2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,

6-Mahkememizce davaya konu olan çekler üzerine konulan ödemeden men yasağına ilişkin ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, bu hususta muhatap bankaya yazı yazılmasına,

7-HMK 392/2 maddesi uyarınca teminatın karar kesinleştikten 1 ay sonra iadesine,

8-Gerekçeli kararın HMK nun 321/2 maddesi gereğince talep aranmaksızın taraflara tebliğine,

Katip .... · e-imzalı Hakim .... · e-imzalı