Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/519 K.2025/651

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti:

Davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilen dava dilekçesi ile özetle; davalı Ertan Ulussever sevk ve idaresindeki plakalı aracın, müvekkili 'ya ait plakalı araca çarpması sonucu trafik kazasının meydana geldiğini, kaza sonrası müvekkilinin aracını kasko şirketine teslim ederek tamir ettirdiğini, müvekkilinin aracında hasar meydana geldiğini ve bu hasar nedeniyle araçta ciddi miktarda değer kaybı oluştuğunu, kaza sebebiyle araçta meydana gelen hasarın aracın ikinci el piyasa fiyatını düşürdüğünü, ayrıca müvekkilinin aracının serviste kaldığını ve bu süreçte aracını kullanamadığını,

bu sebeple sigorta şirketi dışında kalan davalılardan ikame araç bedeli talep edildiğini belirterek, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı tazminatının ve ikame araç bedelinin tahsilini dava ve talep etmiştir.

Davalı Sigorta Şirketi vekili tarafından UYAP üzerinden mahkememize ibraz edilen cevap dilekçesi ile özetle; Sigortalı araç olan plakalı aracın sürücüsünün kazada kusuru bulunmadığının yapılacak incelemelerde ortaya çıkacağını, bu nedenle de şirketin herhangi bir değer kaybı sorumluluğu bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı vekili tarafından UYAP üzerinden mahkememize ibraz edilen cevap dilekçesi ile özetle; Söz konusu trafik kazasının 03.12.2022 tarihinde, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin geçerli olduğu dönemde gerçekleştiğini, bu açıdan trafik kazasında gerçekleşen riskin sigorta poliçesi kapsamında olduğunu, kusur oranlarının net olarak tespiti için Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden bilirkişi raporu alınmasını talep ettiklerini, davacıya ait aracın onarımı için 19.598,00 TL bedel tespit edildiğini, toplam onarım bedelinin 19.598,00 TL tutarında olduğu varsayılsa dahi araçta 20.000,00 TL tutarında değer kaybının oluşmasının ekonomik ve teknik gerçeklerle bağdaşmadığını ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesi vermemiş ve davacının ileri sürmüş olduğu tüm hususları inkar etmiş sayılmıştır.

II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar:

Dava; trafik kazası nedeniyle açılan tüm davalılar yönünden değer kaybı ile davalı gerçek kişiler yönünden araç mahrumiyet tazminatına (ikame araç bedeli) ilişkin maddi tazminat davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Davacıya ait 01 AVC 03 plakalı araçta 03.12.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise değer kaybı miktarının ne kadar olduğu, davacının kaza sonrasında aracın kullanılamamasından kaynaklı ikame araç bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecek ise miktarının ne kadar olduğu hususlarındadır.

III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller:

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü, davalı Şirketi, Sahibinden.com şirketi, Kozan 2. Asliye Ceza Mahkemesi ve Türkiye Noterler Birliği Başkanlığından istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir.

Makine Mühendisi Bilirkişisi 23/07/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; "...Kazanın meydana gelmesinde plakalı araç sürücüsü 'in ASLİ (%100) kusurlu olduğu, Kazanın meydana gelmesinde plakalı araç sürücüsü Akif AVCI'nın herhangi bir kusurunun olmadığı, plakalı araçta kaza sonrasında meydana gelen hasarın giderilmesi için gerekli olan yedek parça ve işçilik bedelinin 19.598,65 TL (On Dokuz Bin Beş Yüz Doksan Sekiz Lira Altmış Beş Kuruş) olduğu, plakalı aracın kaza tarihi itibarıyla takdir edilen Değer Kaybının 9.500,00 TL (Dokuz Bİn Beş Yüz Lira) olduğu,

plakalı aracın kaza tarih itibarıyla takdir edilen Değer Kaybının 9.500,00 TL (Dokuz Bİn Beş Yüz Lira) olduğu, plakalı araçtan kaza nedeniyle meydana gelen hak mahrumiyetinin 5.000,00 TL (Beş Bin lira) olduğu..." şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Davacı vekilinin davasını sunduğu talep arttırım dilekçesi ile belirli hale getirdiği, talep arttırım dilekçesinin davalılara tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar:

TBK'nun 49/1. Maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür."

TBK'nun 50/1. Maddesi "Zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."

TBK'nun 58 Maddesi; "Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir. Hâkim, bu tazminatın ödenmesi yerine, diğer bir giderim biçimi kararlaştırabilir veya bu tazminata ekleyebilir; özellikle saldırıyı kınayan bir karar verebilir ve bu kararın yayımlanmasına hükmedebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

2918 sayılı KTK 85/1 maddesi; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesine yer verilmiştir.

TTK'nun 1459 maddesi "Sigortacı, sigortalının uğradığı zararı tazmin eder." düzenlemesine,

TTK'nun 1461 maddesi "Sigortacının sorumluluğu sigorta bedeli ile sınırlıdır. Sigorta bedeli, rizikonun gerçekleştiği andaki sigortalı menfaatin değerini aşsa bile, sigortacı uğranılan zarardan fazlasını ödemez." düzenlemesine yer verilmiştir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/4539 E. Ve 2023/9658 K. sayılı ilamında,"...2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (2918 sayılı Kanun) 85 inci maddesi kapsamında araç mahrumiyet bedelinden davalının sorumlu olmadığı..." belirtilmiştir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/17118 E. Ve 2024/13570 K. sayılı ilamında,".... Bilirkişi raporunda kaza ile hasarın uyumlu olup olmadığının değerlendirilmemiş olduğu görülmekle; davalının savunması, ekspertiz raporları ile dosya içerisindeki bilgi ve belgeler de değerlendirilmek suretiyle davaya konu kaza ile davacının aracında meydana geldiği iddia olunan hasarın uyumlu olup olmadığının tespiti için alanında uzman bilirkişiden rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi..." belirtilmiştir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2024/742 E. Ve 2024/3871 K. sayılı ilamında,"... araçta meydana gelen değer kaybının; aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak tamir edildikten sonraki rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya (farka) göre hesaplanması gerekir...." belirtilmiştir.

Yargıtay 4. Hukuk dairesi'nin 02/07/2009 Tarih 2008/13493 Esas ve 2009/8889 Karar sayılı ilamında, "...Dava konusu trafik kazası birden fazla davalının kusurlu eylemi nedeniyle gerçekleşmiş olup sorumlulardan her biri teselsül hükümleri gereğince zararın tamamından sorumludurlar..." şeklinde belirtilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin 20/02/2025 Tarih 2021/1532 Esas 20245/184 Karar sayılı ilamı ile, "...ıslah ile dava değerinin düşürülmesi mümkün olmadığından bakiye bedel yönünden davacının feragat ettiği kabul edilmiş,..." belirtilmiştir.

Trafik kazasından kaynaklanan zararlar, araç hasarı ya da değer kaybı gibi doğrudan zararlar veya araç mahrumiyetinden kaynaklanan dolaylı zararlar olabilir. Kaza sebebiyle ortaya çıktığını ispat koşulu ile her türlü dolaylı zararın haksız fiil sorumlusundan istenebileceğinde şüphe etmemek gerekir.

V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler:

Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre: sürücüsü sevk ve idaresindeki plaka numaralı aracıyla Bulvarı istikametinden gelerek Develi Bulvarına giriş yapmak için kendisine kırmızı yandığı halde dikkatsiz tedbirsiz ve kontrolsüz bir şekilde yüksek hızla kavşağa giriş yapması sonucu kırmızı ışıkta bekleyen sürücü sevk ve idaresindeki plakalı araca çarpmak sureti ile trafik kazasının meydana geldiği ve kazadan kaynaklı davacıya ait dava konusu aracın hasarlanması sonucu eldeki davanın açıldığı,

davacının zararına ilişkin talebinin usulünce alınmış 23/07/2025 tarihli ek bilirkişi raporu ile davaya konu trafik kazasında plakalı araç sürücü 'in olayın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu, 26/05/2024 tarihli kök ve 03/12/2024 tarihli ek bilirkişi raporu ile davaya konu araçta meydana gelen değer kaybının 9.500,00.-TL olduğunun, araçtan mahrum kalma tazminatının 7.500,00.-TL olduğunun tespit edildiği;

alınan bilirkişi raporu ile de sabit olduğu üzere, davalı sigorta şirketine sigortalı aracın sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu dolayısıyla da oluşan bu zararlardan sorumlu olacağından 9.500,00 TL değer kaybının davalıdan talep edebileceği; davalı sigorta şirketinin 918 Sayılı KTK.'nun 99/1. ve ZMSS Genel Şartları'nın B.2.b. maddesi uyarınca, tazminatı ödeme yükümlülüğü kendisine riziko ihbarı yapıldıktan itibaren 8 işgünü sonunda temerrüde düşmüş sayıldığından.

Somut olayda, davalı sigortaya dava tarihi itibari ile yazılı başvuru zorunluluğu bulunduğu, davacı tarafça yapılan yazılı başvuru tarihinin 09/06/2023 tarihi olduğu, dolayısıyla da davalı sigorta şirketinin temerrüd tarihinin 21/06/2023 tarihi olduğu ve davaya konu araç, kullanım amacı hususi araç olduğundan yasal faiz uygulanması gerektiği anlaşıldığından,

9.500,00 TL değer kaybı bedelinin davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere, davalı sigorta şirketleri yönünden temerrüt tarihi olan 21/06/2023 tarihinden davalı işleten ile sürücü yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesi gerektiği.

7.500,00.-TL Araçtan mahrum kalma tazminatının davalı işleten ile sürücüden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Her ne kadar davacı vekili, dava değeri arttırım dilekçesi ile dava değerini düşürmüş ise de ıslah veya herhangi bir usuli işlem ile dava değerinin düşürülmesi mümkün olmadığından fazlaya ilişkin (poliçeyi aşan) talep yönünden davacının feragat ettiği kabul edilmiş ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. HÜKÜM (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere):

1-Davacının davalılar aleyhin ikame ettiği değer kaybı yönündeki davasının kısmen KABULÜ ile,

9.500,00.TL değer kaybı tazminatın, davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere, temerrüt tarihi olan 21/06/2023 tarihinden davalılar ve yönünden kaza tarihi olan 03/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

Fazlaya ilişkin talebin reddine

a)-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 648,95-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 358,63-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 290,32-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,

b)-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 9.500,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

c)-Davalı ve Davalı Sigorta şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 10.500,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

d)-Davacı tarafından yapılan; 269,85-TL Başvuru Harcı, 358,63-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 628,48TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

e)-Davacı tarafından yapılan; 3.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.755,25-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 5.255,25-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 2.496,24-TL lik kısmanın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,

f)Arabuluculuk ücreti olan 3120 TL'nin kabul red oranı dikkate alınarak 1.482,00-TL'sinin davacıdan, bakiye kısmın davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye irad kaydına,

2-Davacının, davalılar ve aleyhine ikame ettiği araçtan mahrum kalma tazminatı yönündeki davasının KABULÜ ile,

7.500,00.-TL araçtan mahrum kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

a)-İşbu talep yönünden alınması gereken 615,60-TL peşin harcının davalı Songül Baydar'dan alınarak Hazineye irat kaydına,

b)-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 7.500,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

c)-Davacı tarafından araçtan mahrum kalma talebi yönünden yapılan bir yargılama gideri olmadığından ve yargılama giderlerinin hasar bedeli yönünden hesaplama yapıldığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

3- Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğine,

4-Karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra kalan gider avansının karar kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin ve davalı sigorta şirketi vekilinin ve davalı Samet vekilinin yüzüne karşı, davalı Ertan Ulussever'in yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/10/2025

Katip · E-imzalıdır. Hakim · E-imzalıdır.