Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/287 K.2025/719

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacıya ait ...plakalı arcın 16/08/2023 günü sürücü ...'in sevk ve idaresindeyken davalı ...adına trafik tescilde kayıtlı ...plakalı sürücü ...'in sevk ve idaresindeki araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı ...'in tam ve asli olarak kusurlu olduğunu, davacıya ait aracın 15 gün serviste onarım gördüğünü, araçta değer kaybı oluştuğunu, sigorta tarafından ödenen 16.050,00-TL değer kaybı bedelinin az olduğunu, şimdilik 10,00-TL kazanç kaybının, kaza tarihinden itibaren ve sürücü 'den müştereken müteselsilen, 10,00-TL değer kaybı tazminatının davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkili mahkemede açılmadığını, 16.050,00-TL değer kaybının 24/11/2023 tarihinde müvekkili tarafından davacıya ödenmiş olduğunu, dava açılmadan önce müvekkil şirkete usulüne uygun bir başvuru olmadığını, araç mahrumiyeti/gelir kaybı tazminatına ilişkin taleplerin teminat kapsamında olmadığını, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ...ve ...Şirketinin cevap dilekçesi sunmadıklarından münkir sayılmışlardır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Dava, trafik kazasından kaynaklı değer kaybı bedeli ve araçtan mahrum kalma bedeline yönelik tazminat isteminden ibarettir.

Taraflar arasındaki anlaşmazlık: 16.08.2023 tarihinde meydana gelen kazada kazaya karışan araçların kusur oranlarının ne olduğu, .....plakalı araçta değer kaybının olup olmadığı, var ise değer kaybı bedeli ile kazanç kaybı bedelinin davalılardan talep edilip edilemeyeceği hususundadır.

Davaya konu kaza; 16.08.2023 tarihinde ...ili, ...ilçesi, ....üzerinde maliki davalı ....ve sürücüsü davalı ....olan ....plakalı aracın karşı trafiğin kullandığı şeride taştığı esnada karşı şeritten gelen sürücüsü ve maliki davacı olan ...plakalı araca çarpması şeklinde meydana geldiği tespit edilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 16. Maddesi gereği davaya konu kaza Sakarya ili sınırları içerisinde gerçekleşmesi ve davacının ikametgahının Sakarya olması nedenleriyle davalı Sigorta Şirketinin yetki ilk itirazının reddine karar verilmiştir.

Sahibinden şirketine, Sigorta Gözetim Merkezine yazılan yazıya cevap olunduğu, eksper raporu, poliçe, kaza tespit tutanağının sunulduğu, kazaya karışan araçların maliklik bilgilerinin UYAP entegrasyondan celbedildiği görüldü. Emsal kazanç tutarları dosyaya alınmıştır. Alınan evraklar kül halinde incelenmiştir.

KTK 97. Maddesi kapsamında davacının davalı sigorta şirketine dava açılmadan önce müracaat ettiği, yine dava açılmadan önce arabulucuk dava şartının sağlandığı görülmüştür.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesinde araç işletenin sorumluluğu, 90 ve devamı maddelerde ise zorunlu trafik sigortacısının sorumluluğu düzenlenmiştir. Buna göre bir motorlu taşıtın işletilmesinden dolayı ortaya çıkacak zararlardan dolayı işleten aynı zamanda sürücü değil ise sürücü ile birlikte müteselsil sorumlulukları bulunmaktadır. Sigorta şirketinin sorumluluğu ise kazadan dolayı poliçe ve teminat miktarı bakımından muteberdir.

Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 Tarih, Esas 2019/40, Karar 2020/40 Sayılı Kararı ile; a) Karayolları Trafik Kanun’un 90. Maddesinin Birinci Cümlesinin “...bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.” Bölümünde Yer Alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” İbaresi ile İkinci Cümlesinde Yer Alan “...ve genel şartlarda...” İbaresinin Anayasaya aykırı olduğundan oy çokluğu ile iptallerine karar vermiştir.

Anayasa Mahkemesi'nin bu maddelerdeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu değer kaybı tazminatı öncelikle Karayolları Trafik Kanununun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanununun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenecektir. Bu kanunlarda açıkça düzenlenmiş hususlarda genel şartlar ile kanunun kapsamını daraltan yada genişleten hükümleri uygulanmayacaktır.

Genel Şartlar TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarıldığı için, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile genel şartların hükümleri uygulanacaktır. Anayasa mahkemesinin iptal kararı derdest olan eldeki davada da uygulanması gerekmektedir.

Bu durumda; değer kaybının ZMMS Genel Şartlarına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.

(Sakarya BAM 3. HD 2021/1231 esas- 2022/757 karar,benzer yönde Yargıtay 17. HD'nin 2016/16876 E - 2017/12161 K sayılı, 27/12/2017 tarihli ve 2015/5301 E - 2017/11098 K sayılı, 28/11/2017 tarihli, YARGITAY 17. Hukuk Dairesi 2016/17525 esas- 2017/9448 kararları).

Haksız fiil sorumluluğu içerisinde yer alan değer kaybı zararları tarafların kusur oranlarına göre belirlenecek olup makine mühendisi bilirkişi tarafından kusur oranının ve zarar miktarının doğru bir şekilde tespiti gerekir.

Mahkememizce dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir 04.03.2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; kazanın meydana gelmesinde davalı ....plakalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu, ....plakalı aracın hasar aldığı yerlerin daha önce onarım/değişim işlemine geçirdiği, aracın yaşı ve kilometresi de dikkate alınarak değer kaybının olmadığı, araçtan mahrum kalma bedelinin 22.500,00 TL olduğu belirtilmiştir. Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı taraf vekillerinin beyan ve itirazda bulunduğu anlaşılmıştır. Davacı vekilinin ıslah dilekçesi sunduğu, bu hususta gerekli harçları yatırdığı, sunulan dilekçenin davalıya tebliğ edildiği anlaşıldı.

Tarafların iddia ve savunmaları ile temin edilen deliller kapsamında yürütülen yargılama neticesinde.

16.08.2023 tarihinde ....plakalı aracın dikkatsiz, tedbirsiz ve kontrolsüz bir şekilde seyrettiği, karşı şeride geçtiği, karşıdan gelmekten olan davacının aracına çarpması şeklinde şeklinde gerçekleşen kazada ....plakalı araç sürücüsünün KTK'nın 84/g maddesinde düzenlenen "şeride tecavüz" kuralını ihlal ettiği tespit edilmekle %100 oranında kusurlu olduğu, ....plakalı aracın kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı,

kazanın etkisiyle davacının aracında ortaya çıkan zarardan dolayı KTK'nın 85 ve 90. maddelerine göre aracın maliki davalı ...., sürücüsü davalı Ali Rıza Kemalettin ve davalı sigorta şirketinin sorumlu bulunduğu anlaşılmıştır. 04.03.2025 tarihli bilirkişi raporlarındaki kusur oranlarına yönelik değerlendirmenin mahkememizce uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Kaza nedeniyle ....plakalı aracın hasar aldığı yerlerin daha önce onarım/değişim işlemi geçirdiği, aracın yaşı ve kilometresi de dikkate alınarak değer kaybının olmadığı yönündeki bilirkişi değerlendirmeleri yerinde bulunmuş ve değer kaybı talebinin reddine karar verilmiştir.

Davaya konu ....plakalı aracın hasarlı bölgeleri için yapılacak onarım ve boya işleri için 15 iş gününün geçeceği, davacının talep edebileceği araçtan mahrum kalma bedelinin 22.500,00 TL olduğu, bu yönde sunulan bilirkişi raporundaki tespitlere ve hesaplamalara itibar edilmiştir.

Islah dilekçesi veya değer artırım dilekçesi tahkikat sonuçlanıncaya kadar yapılabileceğinden davalı tarafın süresi sonrası ıslah dilekçesinin sunulduğu yönündeki itirazı yerinde görülmemiştir. Araç mahrumiyet bedeli talebi başlangıçta miktarı belirlenebilir olmadığından belirsiz alacak davası olarak açılmasında bir engel yoktur. Dava tarihi itibariyle kazadan itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından KTK 109 gereği zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak, davacının davalılardan tahsilini istediği değer kaybı bedeli talebinin reddine, davalı ..., davalı ...'den tahsilini talep ettiği araçtan mahrum kalma bedeli talebinin kabulüne karar verilmiştir. Talep gereği dava tarihinden itibaren faiz işletilmiştir.

G.D.

Gerekçesi yazılacak gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;

1-Açılan davanın KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE,

-22.500,00 TL araçtan mahrum kalma bedelinin kaza tarihi olan 16.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı , davalı 'den tahsili ile davacıya verilmesine,

-Değer kaybı bedeli talebinin reddine,

2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 1.536,98-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 811,67-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 725,31-TL harcın davalı ...., davalı 'den müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 22.500,00-TL vekalet ücretinin davalı ..., davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,

4-Davalı ...ve ...kendilerini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 10,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar davalı ve ne verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 427,60-TL Peşin/nisbi Harcı, 384,07-TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 1.239,27-TL harcın davalı , davalı 'den müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan; 6.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 2.716,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 8.716,50-TL yargılama giderinin kabul red (%99,96 kabul, %0.04 red) oranı dikkate alınarak 8.712,63-TL'lik kısmınındavalı . , davalı ...'den müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Arabulucu başvurusunun sigorta şirketi yönünden zorunlu olması, sigorta şirketine yönelik açılan değer kaybı tazminatı talebinin reddine karar verildiğinden arabuluculuk sarf ücreti olan 3.800,00-TL'nin davacıdan alınarak Hazineye İrat kaydına,

8-Karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra kalan gider avansının karar kesinleşmesinden sonra talep halinde yatırana iadesine,

Dair, davalı Almustaqbal vekilinin yüzünde (E - Duruşma Vasıtasıyla), davacı vekilinin ve diğer davalıların yokluğunda miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 04/11/2025

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır