Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/365 K.2024/509

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili adına vekaleten alacağının tahsili için 24/05/2024 tarihinde Sakarya 4. İcra Dairesi'nin 2023/9050 Esas numarasıyla başlatılan icra takibinin, 31/05/2023 tarihinde davalı borçlu tarafından itiraz edilerek durdurulduğunu, bunun üzerine 15/05/2024 tarihinde Ticari Uyuşmazlık dava şartı olan arabuluculuk bürosuna başvurulduğunu ancak yapılan müzakereler sonucu anlaşmaya varılamadığını, arabuluculuk son tutanağının dilekçe ekinde sunulduğunu, bu sebeplerle de iş bu davayı açma zorunluluğunun hasıl olduğunu, takip konusu alacağın 3.497,19-TL olduğunu, davalı borçlunun bu borcu davacının tüm iyi niyetli taleplerine rağmen ödemediğini,

bunun üzerine davalı borçlu aleyhine Sakarya 4. İcra Dairesi'nin 2023/9050 esas sayılı dosyası üzerinden icra takibinin taraflarınca başlatıldığını, davalının davacıyı zarara uğratmak ve tahsili geciktirmek için takibe itiraz ettiğini, davalı borçlunun yaptığı haksız ve hukuka aykırı itirazın iptalini ve takibin devamına karar verilmesini, borçlunun kötü niyeti sabit olduğundan takip konusu alacağın %20'sinden az olmak üzere inkar tazminatın hükmedilmesini, mahkeme masrafları ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizce ... davalı ...'nın acente çalışanı olup olmadığı hususunda mahkememize bilgi verilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

Taraflar hakkında tacir araştırılması yapılmak üzere Ali Fuat Cebesoy Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne, Sakarya Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne, Sakarya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'ne müzekkere yazılmış ve müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.

Ali Fuat Cebesoy Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 26/06/2024 Tarihli yazı cevabı ile; ...'nın 22/01/2001 tarihi itibariyle Sigorta Acentelerinin faaliyetleri, arzuhalcilerin faaliyetleri ve ikamet amaçlı binaların inşaatı faaliyetlerinden gerçek usulde gelir vergi mükellefiyet kaydının olduğu, ancak vergisel ödevlerini yerine getirmediğinden ve adresinde bulunamadığından 30/11/2020 tarihinde resen terk ettirildiğini, en son verdiği 2019 dönemine ait gelir Vergisi Beyannamesinde İşletme Hesabı Usulüne göre defter tuttuğu ve Gelir Vergisi Matrahının 0,00-TL olduğunun anlaşıldığı şeklinde cevap verilmiş ve sicil çıktıları yazı ekinde sunulmuştur.

Sakarya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı'nın 18/09/2024 Tarihli yazı cevabı ile; davacı ...'ın Sakarya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'nde oda kaydının olmadığının tespit edildiği şeklinde cevap verilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Dava, davalının sahte olarak hazırladığı ileri sürülen poliçe bedelinin tahsili yönüde yürütülen Sakarya 4. İcra Müdürlüğü'nün 2023/9050 numaralı dosyasına yapılan itirazın iptali yönündedir.

Eldeki dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra 11/06/2024 tarihinde açılmıştır. Burada öncelikli olarak Asliye Ticaret Mahkemesinin davaya bakmakla görevli olup olmadığının belirlenmesi gerekir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 4.maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesi ile ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nunda veya diğer kanunlarda, o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Diğer taraftan, 6102 sayılı TTK'nın 19/2.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, 6102 sayılı TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar dışında, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı TTK'nın 5.maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleriyle diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunununda ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 6335 Sayılı kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil görev ilişkisidir.

Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı HMK'nın 1.maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve istinaf aşamasında Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından re'sen incelenir.

Bu kuralın tek istisnası, 6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/(4).maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemelerine açılan ticari davalarda görev kuralına dayanılmamış olması, Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir.

Başka bir anlatımla, yargı çevresinde, Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için Asliye Hukuk Mahkemesine genel mahkeme sıfatıyla dava açılması halinde mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin görülmesi gerekir. Buna karşılık kanun aksi durumu düzenlememiş olduğundan, Asliye Hukuk Mahkemesinin ticari olmayan bir davayı Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla görmüş olması bir usule aykırılık halini oluşturmaktadır.

Somut olayda;

Davanın itirazın iptali talepli olduğu, Sakarya Defterdarlığının 19.09.2024 tarihli cevabi yazısına göre davacının potansiyel mükellef kaydının olduğu, 26.06.2024 tarihli cevabi yazısına göre davalının işletme usulüne göre defter tuttuğu ve son gelir matrahının 0,00 TL olduğunun bildirildiği görülmekle tarafların tacir sıfatına haiz olmadığı, açılan davanın nispi ticari dava mahiyetinde olmadığı tespit edilmiştir.

Bununla birlikte, davalının sahte poliçe tanzim etmesi ve karşılığında bedel alması iddiası incelendiğinde, sahte olduğu ileri sürülen poliçenin sigortacısı olarak gözüken Bereket Sigorta şirketince verilen 12.07.2024 tarihli cevabi yazıda da davalının acente çalışanı olmadığının bildirildiği, taraflar arasındaki ilişkinin acente ilişkisi olmadığı, suç konusu olabilecek eylemden dolayı ortaya çıkan, yani haksız fiilden kaynaklı alacağın tazminine yönelik olduğu, dolayısıyla davanın mutlak ticari dava mahiyetinde olmadığı tespit edilmiştir.

Açıklanan gerekçelerle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılarak 6100 sayılı HMK’nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.

Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği görev dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,

2-Bu karara karşı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak görevsizlik kararının kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten itibaren, karara karşı kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde, dosyanın görevli Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

3-Yukarıda belirtilen yasal süre içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın resen ele alınarak verilecek ek kararla davanın açılmamış sayılacağı ve davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edileceği hususunun İHTARINA,

4-HMK nun 321/2 maddesi gereğince kararın resen taraflara tebliğine,

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı