Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/531 K.2026/39

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti:

Davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilen dava dilekçesi ile özetle.

Davacı .....'a ait ve park halinde olan .... plaka sayılı araç ile davalı ....'ün kullanımında olan ..... plaka sayılı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, söz konusu kazada ..... plakalı şoförü %100 kusurlu olduğunu; davacıya ait aracın hem ön hem yan hem de arka kısımdan zarar gördüğünü; kaza tarihinde davalı tarafın "Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası" Allianz Sigorta A.Ş. olduğunu; müvekkiline hasar bedeli için herhangi bir ödeme yapılmadığını; mevcut kaza sebebiyle aracın bir kısım parçaları yenileriyle değiştirildiği,

bir kısım parçaları ise tamir görerek onarıldığını, aracın gördüğü iş bu kapsamlı tamir/onarım/boya/parça değişimi tramer kayıtlarına işlendiğini, bu bedel dışında müvekkilinin aracının değer kaybettiğini, sigorta şirketi tarafından kendisine herhangi bir ödeme yapılmadığından aracını yaptıramadığını; araç mahrumiyet bedeli bilirkişi marifetiyle tespit edilmesi gerektiğini belirterek maddi tazminat talebinde bulunmuştur.

Davalı Sigorta Şirketi vekili tarafından mahkememize ibraz edilen cevap dilekçesi ile özetle; davacının talebi zaman aşımına uğradığını; davacının işbu davayı belirsiz alacak davası olarak ikame etmesinde hukuki menfaati bulunmadığından usulden reddi gerektiğini;

müvekkili sigorta şirketi 11.03.2024 tarihli kazaya ilişkin olarak Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigorta Poliçesi kapsamında sorumluluğunu yerine getirdiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirket tarafından .... plakalı araç için: 03/06/2024 tarihinde ÖZEL ŞİRİN SÜRÜCÜ KURSLARI VE EĞİTİM KURUMLARI İNŞAAT NAKLİYE PETROLü’ne 200.000,00 TL pert ödemesi yapıldığını; m..... plakalı araç için: ....

A.Ş.’ye 162.500,00 TL rücu ödemesi yapıldığını; sigorta şirketi poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olduğunu; ..... plakalı aracın kazanç kaybı bedeli, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi şartları uyarınca teminat dışı olup müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını; müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zararı nispetinde olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ..... vekili tarafından mahkememize ibraz edilen cevap dilekçesi ile özetle; davacının taleplerine karşı zamanaşımı def'inde bulunduğunu; belirsiz alacak davası olarak açılan davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini; davalı allianz sigorta a.ş.'nin sorumluluğuna gidilmeden müvekkilinin sorumluluğuna gidilmesi hukuka aykırı olup, davanın reddi gerektiğini; davacının kazanç kaybı bedeline ilişkin dosyaya herhangi bir delil sunulmadığı için davanın reddi gerektiğini belirterek davanın esastan reddini talep etmiştir.

II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar: Dava; trafik kazası nedeniyle .... Plaka sayılı araçta oluştuğu iddia olunan hasar ve değer kaybı ile araç mahrumiyet tazminatına ilişkin maddi tazminat davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davanın belirsiz alacak davası olarak açılıp açılmayacağı, talebin zaman aşımına uğrayıp uğramadığı, kazadaki kusur durumu, sigorta şirketi tarafından yapılan bir ödemenin olup olmadığı, ödeme var ise yeterli olup olmadığı, dava şartlarının oluşup oluşmadığı ve varsa davacının talep edebileceği değer kaybı, değişen parçalar sebebi ile oluşan zarar ile araç mahrumiyet tazminat miktarına ilişkindir.

III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller: Türkiye Noterler Birliği'ne, Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi'ne, Erenler İlçe emniyet Müdürlü'ne, davalı Sigorta Şirketi'ne ve davaya konu aracın tamiratına ilişkin ilgili servislerden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir.

Makine Mühendisi Bilirkişisi ....'ın 20/12/2024 tarihli bilirkişi kök raporunda; "....... plakalı araçtaki hasarın oluşumunda .... plakalı araç sürücü ....'ün ASLİ (%100) oranında kusurlu olduğu, .... plakalı aracın hasarın oluşumunda ..... plakalı araç sürücü ....'ın olayın meydana gelmesinde herhangi bir kusur ve kabahatinin olmadığı, ...... plakalı aracın hasarın oluşumunda; .... araç maliki ....'in ve .... araç malikinin herhangi kusur ve kabahatinin olmadığı,

.... plakalı araçta kaza tarihinde meydana gelen hasarın onarılması için gerekli olan yedek parça ve işçilik bedelinin (KDV hariç) 338.373,86 TL (Üç Yüz Otuz Sekiz Bin Üç Yüz Yetmiş Üç Lira Seksen Altı Kuruş) olduğu, ... plakalı araçta kaza tarihinde (dava konusu) arka taraflarında meydana gelen Değer Kaybının 51.200,00 TL (Elli Bir Bin İki Yüz Lira) olduğu, ... plakalı aracın değer kaybı tazminatı yönünden 96.000,00 TL (Doksan Altı Bin Lira) eksik ödeme olduğu, Araçtan mahrum kalma tazminatının 10.500,00 TL (On Bin beş lira) olduğu, Toplam tutarın 444.873,86 TL ((Dört Yüz Kırk Dört Bin Sekiz Yüz Yetmiş Üç Lira Seksen Altı Kuruş) olduğu,

..." belirtilmiştir.

Makine Mühendisi Bilirkişisi ......'ın 10/03/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; ".......plakalı araçtaki hasarın oluşumunda .....plakalı araç sürücü ....'ün ASLİ (%100) oranında kusurlu olduğu, ....plakalı aracın hasarın oluşumunda ....plakalı araç sürücü ...'ın olayın meydana gelmesinde herhangi bir kusur ve kabahatinin olmadığı, .... plakalı aracın hasarın oluşumunda;

....araç maliki ...'in ve ....araç malikinin herhangi kusur ve kabahatinin olmadığı,....plakalı araçta kaza tarihinde meydana gelen hasarın onarılması için gerekli olan yedek parça ve işçilik bedelinin (KDV hariç) 338.373,86 TL (Üç Yüz Otuz Sekiz Bin Üç Yüz Yetmiş Üç Lira Seksen Altı Kuruş) olduğu, ....plakalı aracın değer kaybı tazminatı yönünden 96.000,00 TL (Doksan Altı Bin Lira) eksik ödeme olduğu, Araçtan mahrum kalma tazminatının 10.500,00 TL (On Bin beş lira) olduğu, Toplam tutarın 444.873,86 TL ((Dört Yüz Kırk Dört Bin Sekiz Yüz Yetmiş Üç Lira Seksen Altı Kuruş) olduğu,

..." belirtilmiştir.

Makine Mühendisi Bilirkişisi ....'ın 17/11/2025 tarihli bilirkişi 2. ek raporunda; "...Değer kaybını net olarak belirlemek mümkün değildir. Yapılan hesaplamalarda 96.200,00 TL (Doksan Altı Bin İki Yüz Lira) hesaplanmış, ancak 96.000,00 TL takdir edildiği

..." belirtilmiştir.

Davacı vekilinin davasını sunduğu talep arttırım dilekçesi ile belirli hale getirdiği, talep arttırım dilekçesinin davalılara tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar:

TBK'nun 49/1. Maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür."

TBK'nun 50/1. Maddesi "Zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."

TBK'nun 61. Maddesi "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır."

TBK'nun 162. Maddesi "Birden çok borçludan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olmayı kabul ettiğini bildirirse, müteselsil borçluluk doğar." düzenlemesine yer verilmiştir.

2918 sayılı KTK 85/1 maddesi; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesine yer verilmiştir.

TTK'nun 1459 maddesi "Sigortacı, sigortalının uğradığı zararı tazmin eder." düzenlemesine,

TTK'nun 1461 maddesi "Sigortacının sorumluluğu sigorta bedeli ile sınırlıdır. Sigorta bedeli, rizikonun gerçekleştiği andaki sigortalı menfaatin değerini aşsa bile, sigortacı uğranılan zarardan fazlasını ödemez." düzenlemesine yer verilmiştir.

HMK'nun 123 maddesi "Davacı, hüküm kesinleşinceye kadar, ancak davalının açık rızası ile davasını geri alabilir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/10 md.) Bu takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir." maddesine yer verilmiştir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/4539 E. Ve 2023/9658 K. sayılı ilamında,"...2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (2918 sayılı Kanun) 85 inci maddesi kapsamında araç mahrumiyet bedelinden davalının sorumlu olmadığı..." belirtilmiştir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/12452 E. Ve 2024/2492 K. sayılı ilamında,"... davacıya ait 1995 model aracın kaza tarihinde 20 yaşında olması, piyasa rayicinde kaza öncesi ve sonrası değeri arasında bir fark bulunmaması nedenleriyle araçta kaza nedeniyle değer kaybı oluşmadığının rapor edildiği,..." belirtilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin 20/02/2025 Tarih 2021/1532 Esas 20245/184 Karar sayılı ilamı ile, "...ıslah ile dava değerinin düşürülmesi mümkün olmadığından bakiye bedel yönünden davacının feragat ettiği kabul edilmiş,..." belirtilmiştir.

Trafik kazasından kaynaklanan zararlar, araç hasarı ya da değer kaybı gibi doğrudan zararlar veya araç mahrumiyetinden kaynaklanan dolaylı zararlar olabilir. Kaza sebebiyle ortaya çıktığını ispat koşulu ile her türlü dolaylı zararın haksız fiil sorumlusundan istenebileceğinde şüphe etmemek gerekir.

V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler:

Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre: Sürücü ....'ün sevk ve idaresindeki ....plakalı aracı ile ....'ın sevk ve idaresindeki ....plakalı aracın arka kısımlarına çarpması ve çarpmanın etkisiyle ....plakalı aracın savrularak ön kısımlarıyla yolun sağında park halinde bulunan .... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması ve sonrasında yoldan çıkarak sağ yan kısımlarıyla kaldırım üzerinde bulunan ağaca çarpması yine çarpmanın etkisiyle .... plakalı aracın ön kısımlarıyla önünde park halinde bulunan ....plakalı aracın arka kısımlarına çarpması sonucu çok araçlı ve maddi hasarlı kazanın meydana geldiği, kaza sonucunda davacıya ait dava konusu aracın hasarlanması sebebi ile eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Davacının zararına ilişkin talebinin usulünce alınmış bilirkişi raporu ile kazanın meydana gelmesinde .... plakalı araç sürücüsü ....'ün %100 oranında kusurlu olduğu, dava konusu araçta meydana gelen hasarın giderilmesi için yedek parça ve işçilik bedellerinin 338.373,86 TL olduğu, araçta meydana gelen değer kaybının 96.000,00.-TL olduğu ve araçtan mahrum kalma tazminatının 15.000,00.-TL olduğu

tespit edilmiştir.

Uyuşmazlık, haksız eylemden kaynaklandığından, haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren temerrüde düşmüş sayıldığından davalı işletenin ve sürücünün kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte, davalı sigorta şirketlerinin ise 2918 Sayılı KTK.'nun 99/1. ve ZMSS Genel Şartları'nın B.2.b. maddesi uyarınca, tazminatı ödeme yükümlülüğü kendisine riziko ihbarı yapıldıktan itibaren 8 işgünü sonunda, ödeme var ise ödeme tarihinde temerrüde düşmüş sayılacaktır.

Somut olayda, davalı sigorta şirketine dava tarihi itibari ile yazılı başvuru zorunluluğu bulunduğu, davacı tarafça yapılan yazılı başvuru tarihinin 13/05/2024 tarihi olduğu, dolayısıyla da davalı sigorta şirketlerinin temerrüd tarihinin 23/05/2024 tarihidir

Sigortalı aracın sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu, dolayısıyla da oluşan hasar bedelinden zararından teselsül hükümleri gereğince davalıların (sigorta şirketi poliçe limitleri oranında) sigortalı aracın sürücüsünün kusuru oranında ve sigorta şirketinin bakiye teminat limiti sınırlı sorumlu olacağından hasar bedeli yöndeki talebinin kabulüne karar verilmiştir. Davacı vekili dava dilekçesi ile 100,00 TL’lik değer kaybı, 100,00 TL’lik hasar bedeli ve 100,00 TL’lik araç mahrumiyet bedelini davalılar yönünden bir ayrıma gitmeden talep ettiği, dolayısıyla da dava dilekçesindeki değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli talepleri ve sigorta şirketinin bakiye teminat limiti sınırı nazara alınarak davalı sigorta şirketi yönünde 37.300,00 TL hasra bedeli talebi kabul edilmiştir.

Yine bilirkişi raporu ile davaya konu araçta meydana gelen değer kaybının 96.000,00.-TL olduğunun tespit edildiği, alınan bilirkişi raporu ile de sabit olduğu üzere, davalı sigorta şirketine sigortalı aracın sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu dolayısıyla da oluşan bu zararlardan sorumlu olacağından, değer kaybını her ihi davalıdan talep edebileceği anlaşılmıştır.

Araçtan mahrum kalma tazminatı talebi ise, araç mahrumiyetinden kaynaklanan dolaylı zarardan sadece davalı işleten ile sürücünün sorumlu olacağından bu yöndeki talebin davalı ....yönünden kabulüne karar verilmiştir. Davacı vekili dava dilekçesi ile 100,00 TL’lik araç mahrumiyet bedelini davalılar yönünden bir ayrıma gitmeden talep ettiğinden, sadece dava dilekçesindeki (100,00 TL) miktarlık araçtan mahrum kalma tazminatı için sigorta şirketi yönünden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurma yoluna gidilmiştir.

Her ne kadar davacı vekili, dava değeri arttırım dilekçesi ile sigorta şirketi yönünden araçtan mahrum kalma tazminatı yönünden dava değerini düşürmüş ise de ıslah veya herhangi bir usuli işlem ile dava değerinin düşürülmesi mümkün olmadığından fazlaya ilişkin talep yönünden davacının feragat ettiği kabul edilmiş ve davanın sigorta şirketi aleyhine talep edilen 100,00 TL araçtan mahrum kalma tazminatı reddine karar verilmiştir.

Katip · e-imza Hakim · e-imza