Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/706 K.2026/260

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı tarafın iddiaları: .....plaka sayılı araç park halinde iken davalı adına kayıtlı 54 YL .... plaka sayılı aracın çarpması sonucu davacıya ait araçta maddi hasar meydana geldiği, davalı Mustafa Çok'un olay yerini terk etmiş olduğu, kazanın meydana gelmesinde davalı 'un %100 oranında kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait aracın ana aksamları değiştiği, ciddi anlamda kaporta işçiliği ve boya işçiliği yapıldığı, davacının aracında iskontosuz KDV hariç 75266,21-TL tutarında maddi hasar meydana geldiği, değer kaybı olduğu, davacı rent a car firması olduğu,

aracın tamir için serviste kaldığı süre boyunca aracı kiralayamadığı ve zarara uğradığı, davacının kazalı aracından mahrum kaldığı makul tamir süresi içerisinde ikame araç için ödemesi gereken bedel, kazaya sebebiyet veren aracın maliki ve sürücüsünün sorumluluğunda olduğu, araç değer kaybı ile araç mahrumiyet bedelinin tahsilinin talep edildiği konuları ileri sürülmüştür.

Davalı Sigorta Şirketi'nin savunmaları: mahkemenin davaya bakmaya yetkili olmadığı, kaza nedeniyle davacıya ödemeler yapıldığı, usulüne uygun başvuru yapılmadığı, dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığı, aracın önceki kazalarının incelenmesi gerektiği, taleplerin belirsiz alacak davası olarak ileri sürülemeyeceği, sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalısının kusur ve poliçe limitiyle sınırlı olduğu, davacının avans faizi talebinin yerinde olmadığı, davanın usulden reddine, aksi halde esastan reddine karar verilmesi gerektiği konuları ileri sürülmüştür.

Davalı .....'un süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmadığı ve münkir sayıldığı anlaşıldı.

Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde;

Dava, trafik kazasından kaynaklı tazminat isteminden ibarettir.

Taraflar arasındaki anlaşmazlık: 17.06.2024 tarihinde meydana gelen kazada kazaya karışan araçların kusur oranlarının ne olduğu, 54 SE 832 plakalı araçta hasarın meydana gelip gelmediği, değer kaybının olup olmadığı, var ise değer kaybı bedeli ile araçtan mahrum kalma bedelinin davalılardan talep edilip edilemeyeceği hususundadır.

Davaya konu kaza; 17.06.2024 tarihinde maliki ....olan .....sevk ve idaresindeki 54 SE .... plakalı aracın Sakarya Erenler İlçesi Yavuz Selim Caddesi üzerinden Şehit İlhan Aras Caddesi Dönel kavşağına doğru

sağ şeritte ilerlerken yine aynı istikamette seyir halinde olan .....'ın maliki olduğu sevk ve idaresindeki 54 YL .... plakalı

aracın en sol şeritten aniden sağ yöne doğru manevrası yapması, iki aracın çarpışması, 54 SE .... plakalı aracın ön sol çamurluk

ve ağırlıklı olarak ön sol kapı, ön sol ayna ve arka sol kapı ve arka sol çamurluk ve marşbiyel kısımlarına

hasar vermesi şeklinde gerçekleştiği tespit edilmiştir.

KTK 97. Maddesi kapsamında davacının davalı sigorta şirketine dava açılmadan önce müracaat ettiği, yine dava açılmadan önce arabulucuk dava şartının sağlandığı görüldü.

Davanın TTK'da düzenlenen sigorta hükümlerinden kaynaklandığından mahkememizin davaya bakmaya görevli olduğu anlaşıldı. Derdestlik durumunun olmadığı, husumete ilişkin verilecek bir kararın olmadığı anlaşıldı.

Davaya konu taleplerin belirlenebilir olmaması nedeniyle belirsiz alacak davası olarak açılabileceği tespit edilmiştir.

Davanın haksız fiilden kaynaklanması, kazanın mahkememiz yetki çevresinde gerçekleşmiş olması nedeniyle HMK'nın 16. maddesi dikkate alınarak yetki ilk itirazının reddine karar verilmiştir.

Sigorta Gözetim Merkezine, Sahibinden.com adresin yazılan yazılara cevap olunduğu poliçenin sunulduğu görülmüştür.

Kazaya ilişkin fotoğraf kayıtlarının, kaza tespit tutanağının, hasar dosyasının, ödemeye ilişkin kayıtların sunulduğu görülmüştür.

6098 sayılı TBK'nın 49/1. maddesinde, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlü olduğu belirtilmiştir. Yine aynı Yasanın 50/1. Maddesinde Zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altında olduğu düzenlenmiştir.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesinde araç işletenin sorumluluğu, 90 ve devamı maddelerde ise zorunlu trafik sigortacısının sorumluluğu düzenlenmiştir. Buna göre bir motorlu taşıtın işletilmesinden dolayı ortaya çıkacak zararlardan dolayı işleten aynı zamanda sürücü değil ise sürücü ile birlikte müteselsil sorumlulukları bulunmaktadır. Sigorta şirketinin sorumluluğu ise kazadan dolayı poliçe ve teminat miktarı bakımından muteberdir.

Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 Tarih, Esas 2019/40, Karar 2020/40 Sayılı Kararı ile; a) Karayolları Trafik Kanun’un 90. Maddesinin Birinci Cümlesinin “...bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.” Bölümünde Yer Alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” İbaresi ile İkinci Cümlesinde Yer Alan “...ve genel şartlarda...” İbaresinin Anayasaya aykırı olduğundan oy çokluğu ile iptallerine karar vermiştir.

Anayasa Mahkemesi'nin bu maddelerdeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu değer kaybı tazminatı öncelikle Karayolları Trafik Kanununun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanununun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenecektir. Bu kanunlarda açıkça düzenlenmiş hususlarda genel şartlar ile kanunun kapsamını daraltan yada genişleten hükümleri uygulanmayacaktır.

Genel Şartlar TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarıldığı için, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile genel şartların hükümleri uygulanacaktır. Anayasa mahkemesinin iptal kararı derdest olan eldeki davada da uygulanması gerekmektedir.

Bu durumda; değer kaybının ZMMS Genel Şartlarına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.

(Sakarya BAM 3. HD 2021/1231 esas- 2022/757 karar,benzer yönde Yargıtay 17. HD'nin 2016/16876 E - 2017/12161 K sayılı, 27/12/2017 tarihli ve 2015/5301 E - 2017/11098 K sayılı, 28/11/2017 tarihli, YARGITAY 17. Hukuk Dairesi 2016/17525 esas- 2017/9448 kararları).

Haksız fiil sorumluluğu içerisinde yer alan değer kaybı zararları tarafların kusur oranlarına göre belirlenecek olup makine mühendisi bilirkişi tarafından kusur oranının ve zarar miktarının doğru bir şekilde tespiti gerekir.

Tarafların iddia ve savunmaları ile temin edilen deliller kapsamında yürütülen yargılama neticesinde meydana gelen kazada tarafların kusurları yönünden değerlendirme yapılmıştır.

Dosyada ekli trafik polis memurlarınca düzenlenen kaza tespit tutanağında 54 YL .... plakalı aracın KTK'nın 56a/1- maddesini ihlal ettiği belirtilmiştir.

Dava konusu hakkında rapor tanzim etmek üzere dosya trafik alanında uzman bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Makine Mühendisi Bilirkişisi .....10.06.2025 tarihli bilirkişi raporunda 54 YL .... plakalı aracın kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu, diğer aracın kusurunun olmadığı, 54 SE ... plakalı araçta meydan gelen değer kaybı bedelinin ödendiği, araç mahrumiyet bedelinin 31.515,00 TL olduğu şeklinde mütalaada bulunmuştur.

Bilirkişi tarafından sunulan 10.06.2025 tarihli bilirkişi raporunda yapılan hesaplamaların mutlak metot yöntemine göre hazırlandığı, bu yöntemin Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı Yargıtayın Sabit İçtihatlarına aykırı olduğu dikkate alınarak bilirkişiden ek rapor istenmiştir. Ayrıca 54 SE ... plakalı aracın önceki kazalarının tespiti için Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden önceki kazaların detayları getirilmiştir.

Makine Mühendisi Bilirkişisi .....19.11.2025 tarihli bilirkişi raporunda 54 YL ....plakalı aracın kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu, diğer aracın kusurunun olmadığı, 54 SE ... plakalı araçta meydan gelen değer kaybı bedelinin 30.000,00 TL oldupu, araç mahrumiyet bedelinin 17.112,00 TL olduğu şeklinde mütalaada bulunmuştur.

Somut olayda;

Meydana gelen kazanın 54 YL ... plakalı

aracın en sol şeritten aniden sağ yöne doğru manevrası yapması ile aynı istikamette seyir halinde olan 54 SE ... plakalı araca çarpması şeklimde gerçekleştiği tespit edilen kazada 54 YL ... plakalı araç sürücüsünün 2918 Sayılı KTK'nın 52/1-b (hızını gerekli şartlara uydurmama), 45/b (şerit değiştirme), 56/a-1 (şerit izleme) ve 84/g (şerite maddeleri uyarınca %100 oranında kusurlu olduğu sonucuna varılmıştır. Davacının ise kural ihlali yapmadığı anlaşılmakla meydana gelen kazada kusurunun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Kusurun değerlendirilmesine yönelik 19.11.2025 tarihli ek bilirkişi raporundaki kusur oranlarına yönelik değerlendirmenin mahkememizce uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Kaza nedeniyle 54 SE ... plakalı aracın ön sol çamurluk

ve ağırlıklı olarak ön sol kapı, ön sol ayna ve arka sol kapı ve arka sol çamurluk ve marşbiyel kısımlarına

hasar aldığı tespit edilmiştir. 54 SE ....plakalı aracın kaza öncesi piyasa rayiç değerinin 415.000,00 TL olduğu, onarılmış rayiç değerinin 385.000,00 TL olduğu, 30.000,00 TL değer kaybının oluştuğu tespit edilmiştir. 19.11.2025 tarihli ek bilirkişi raporundaki değer kaybı hesaplamasının Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 Tarih, Esas 2019/40, Karar 2020/40 Sayılı Kararı ile uyumlu bir şekilde yapıldığı anlaşılmıştır. Aksi yönde yapılan itirazlar yerinde görülmemiştir.

Davaya konu 54 SE .... plakalı aracın hasarlı bölgeleri için yapılacak onarım ve boya işleri için 24 iş gününün geçeceği, davacının talep edebileceği araçtan mahrum kalma bedelinin 17.112,00 TL olduğu sonucuna varılmıştır. 19.11.2025 tarihli ek bilirkişi raporundaki hesaplamalara itibar edilmiştir.

Sonuç olarak, talep artırım dilekçesi de dikkate alınarak, davacının davalılardan tahsilini istediği değer kaybı bedeli talebinin kabulüne, araçtan mahrum kalma talebinin davalı Mustafa Çak yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinin 2918 sayılı KTK 99 maddesi gereğince başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan tutarları hak sahibine ödemek zorundadır. Davacının davalı sigorta şirketine 26.09.2024 tarihinde başvurduğu, 8 iş gününün sonunda 09.10.2024 tarihi itibariyle temerrütün oluştuğu anlaşılmakla talep edilen tazminat kalemine sigorta şirketi yönünden 09.10.2024 tarihinden itibaren faiz işletilmiştir. Davaya konu olay haksız fiil olduğundan talep edilen miktara davalı ...yönünden kaza tarihinden itibaren faiz işletilmiştir.

KTK'nın 109. Maddesi dikkate alınarak kaza tarihi ile dava tarihi arasında iki yıllık zamanaşımı süresinin geçmediği anlaşılmakla davalı sigorta şirketinin zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM. Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Açılan davanın KABULÜ İLE,

-30.000 TL değer kaybı bedelinin davalı .....yönünden kaza tarihi olan 17.06.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ....A.Ş. yönünden temerrüt tarihi olan 09.10.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ve davalı ....A.Ş.'nin poliçede yazılı limitle sınırlı sorumlu olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

- 17.112,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 17.06.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ....'tan tahsili ile davacıya verilmesine,

2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 3.218,22-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.230,24-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.987,98-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 427,60-TL Peşin/nisbi Harcı, 802,64-TL Islah Harcı, 7.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.698,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 10.356,34TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5-Artan gider avansın kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,

6-Arabuluculuk nedeniyle hazine tarafından karşılanan 3.600,00 TL'nin davalı sigorta şirketinden tahsili ile hazineye irat kaydına,

Katip ¸E-İmzalıdır Hakim · ¸E-İmzalıdır