Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/179 K.2025/187

2- ... 3- ... 4- ... 5- ... 6- ... 7- ... 8- ...

DAVA

Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 10/03/2025

KARAR TARİHİ : 26/03/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 05/05/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müteveffa ...

Sürücü davacıya olan borcu sebebiyle Sakarya 3. İcra Müdürlüğü 2022/2275 esas sayılı dosyası kapsamında (10.10.2016 düzenlenme tarihli 285 bin dolar bedelli 15.10.2020 vade tarihli keşideci ...Sürücü lehtarı ... olan bono sebebiyle ) borçlu olduğunu, ...'nün vasilik altına alınması sebebiyle dosyaya teminat yatırılarak dosyayı durdurmuş olduklarını, Sakarya 2. İcra Hukuk Mahkemesi 2022/64 esas sayılı dosyasında halen daha yargılama yapıldığını, yargılama esnasında da ATK yüksek ihtisas kurulundan alınan rapor ile senetteki imzanın müteveffa borçlu ... ye ait olduğu tespit edildiğini, devam eden yargılama esnada ...'nün vefat ettiğini,

davalı mirasçıların mirası reddetmediklerini, davalıların bu senet kaynaklı olarak sebepsiz zenginleştiklerini, arabuluculuk başvurusunun anlaşamama ile sonuçlandığını belirterek 2000 TL belirsiz alacak olarak sebepsiz zenginleşme davasının kabulünü talep etmiştir.

Açılmış ve görülmekte olan bir davanın davacısı, hukukî korunma sürecini başlatmış olduğundan artık onun aynı davayı yeniden bir başka mahkeme önüne getirmesinde hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmamaktadır.

Bu nedenle daha önce açılmış ve hâlen görülmekte olan bir davanın, ikinci kez açılması hâlinde, davacının bu ikinci davayı açmasında hukukî yararı olmadığı gerekçesi ile HMK'nın 114. maddesiyle derdestlik dava şartı kabul edilerek maddenin (ı) bendinde “Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması” düzenlemesine yer verilmiştir.

HMK'nın 114. maddesinin gerekçesinde derdestlik itirazının hukukî yarar eksikliğinin somut ve özel planda bir düzenleniş biçimi olduğu, onun da temelinde yatan bu düşünceye uygun işlev görmesinin sağlanabilmesi için ilk itiraz olmaktan çıkartılıp, dava şartına ilişkin usulî itiraza dönüştürülmesinde kaçınılmaz bir zorunluluk olduğu belirtilmiştir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2018/(19)11-1015 Esas 2022/146 Karar)

Derdest bir davanın ilk koşulu, tarafları, müddeabihi ve dava sebebi aynı olan bir davanın daha önce açılmış olmasıdır. İkinci koşulu ise daha önce açılmış bulunan davanın hâlen görülmekte olması, kesin hükümle sonuçlanmamış olmasıdır. Bu iki koşulun birlikte bulunması hâlinde derdest bir davanın varlığı kabul edilmelidir. Bir davanın açılması ile şeklî anlamda kesin hükme bağlanması arasında geçen sürede davanın derdest olduğu kabul edilir (Tanrıver, Süha: Medeni Usul Hukukunda Derdestlik İtirazı, Ankara 2007, s. 8 vd.). Davanın derdest olması, taraflar arasında o konuda ortaya çıkan uyuşmazlığın henüz tam olarak çözümlenemediği anlamına gelir.

Derdestlik (görülmekte olan dava), yargılamanın başlaması anından hüküm verilmesine ve bu hükmün de kesinleşmesine kadar geçen süreç, görülmekte olan yargılamayı ifade eder. Başka bir ifadeyle, bir davanın görülmekte olması için, verilen kararın şeklî anlamda da kesinleşmemiş olması gerekir (Mazlum, İsmet: Medenî Usûl Hukukunda Aslî Müdahale, Ankara 2019, s. 126; Tanrıver, s. 49).

Aynı taraflar arasında derdest bulunan Mahkememizin 2025/57 esas sayılı dosyası incelenmiştir. Mahkememizin 205/57 esas sayılı dosyasında da davacı ... aynı taleplerde bulunmuş, bu yargılama neticesinde mahkememizin 17/03/2025 tarihli 2025/172 karar sayılı kararı ile gider avansı yatırılmadığından davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir. Bu karar henüz kesinleşmemiştir. Dosyada gider avansı bulunmadığından gerekçeli karar henüz taraflara tebliğe çıkarılamamış , sadece kısa karar davacı vekiline tebliğ edilerek durumdan haberdar olması sağlanmış ve dolayısıyla karar kesinleşmemiştir.

Davacı taraf 2025/57 esas sayılı dosyada açmış olduğu aynı konudaki davasında verilmiş olan kararın tebliğ giderlerini karşılamadan ve kararın kesinleşmesini beklemeden eldeki davayı açmıştır. Davalar aynı taleplere ilişkin olup aynı taraflar arasındadır ve eldeki bu dava açısından derdestlik oluşturmaktadır.

HMK nun 138/1 maddesindeki " Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir." hükmü ile aynı yasanın 320/1 maddesindeki "Mahkeme, mümkün olan hâllerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir." düzenlemesi ve "Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır" şeklindeki HMK nun 115/1 maddesi ile usul ekonomisi nazara alınarak dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde tensiple derdestlik dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalı Başkan ... · e-imzalı