Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/381 K.2025/655

Mahkememizde görülmekte bulunan Kıymetli Evrak İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I-) Davacının İddiasının Özeti

Davacı tarafından mahkememize ibraz edilen 29/05/2025 tarihli dava dilekçesi ile özetle; Davaya konu bilgisi dışında elinden çıkan iki adet şubesine ait ayrı ayrı 500.000,00 TL bedelli çekler ve Şubesi'ne ait 1.200.000,00 TL bedelli çeklerin zayi olduğunu, zayi nedeniyle çekin iptalini talep edilmiştir.

II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar

Dava; Türk Ticaret Kanunu 818 /s Maddesi yollamasıyla çeklerde de uyulması gereken TTK 757. ve devamı maddeleri uyarınca açılmış zayi nedeniyle çek iptal davasıdır.

III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller

Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinden ve muhatap bankadan istenilen bilgi ve belgeler, Mahkememizin 2025/174 esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir.

IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar

TTK'nın 818/s.maddenin atfı ile uygulanması gereken TTK'nun 757/1 maddesinde "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." düzenlemesine yer verilmiş olup çek zayii davası açılmasında, hamilin haklarının esas alınmış, iptal davası hamilin senetten kaynaklanan haklarını korumasına ve haklarını temine yönelik bir davadır.

Öncelikle dava hasımsız olduğundan, 3. kişiler açısından kesin hüküm doğurmadığından, mahkemece iptal kararı verilse dahi yasal çerçevede çeki elinde bulunduran kişi henüz ödeme yapmamış keşideci, lehtar veya kendisinden önceki cirantalara müracaat edebilir. Alınan iptal kararı da meşru hamilin senetten kaynaklanan haklarını sona erdirmez. Senedi kaybeden hamilin mahkemeden alacağı iptal kararı, senedi elinde bulunduran kişi meşru hamil ise sorumluluktan kurtarmaz.

Ayrıca iptal kararı verilmemiş olması da, davacıyı ileride gerçekleşmesi muhtemel haksız takipte menfi tespit davası açmasına engel olmaz.

Yasa koyucunun iptal davasına gerek duymasının nedeni; iptal kararı sonrası hakkın hamil tarafından senetsiz tahsilini veya yeni bir senet düzenlenmesini sağlamak (TTK'nun 652. maddesi) iyi niyetle, iptal kararı getiren hamile ödeme yapan borçluyu, senedi ele geçiren üçüncü kişilere karşı senetten kaynaklanan borç nedeniyle sorumluluktan kurtarmaktır.

Yargıtay 19. HD 10/11/2014 tarih 2014/5387 E. 2014/15912 K. Sayılı ilamında "...davacının zayi nedeniyle çek iptali davasının çekler bulunmuş olduğundan ve dava konusuz kaldığından bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş,.." denilmiştir.

Davacı vekili 07/10/2025 tarihli beyan dilekçesinde; çek istirdatı ile ilgili olarak istirdat davası açıldığını belirtmiştir.

Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre; yargılama sırasında zayi olduğu bildirilen dava konusu çekin ortaya çıktığı ve davacıya iade edildiği, bu nedenle çek iptali davasının konusuz kaldığı anlaşılmakla, konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · e-imza Hakim · e-imza